Özel Hastanelerde Fark Ücreti Alınamayan 11 Sağlık Hizmeti: SGK Kuralları Neler?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile anlaşmalı özel hastanelerde tedavi gören vatandaşların bazı sağlık hizmetleri için ilave ücret ödeme yükümlülüğü bulunmuyor. Yoğun bakım, kanser tedavisi, yenidoğan hizmetleri ve belirli ameliyatlar bu kapsamda yer alıyor. Ancak her sağlık hizmetinin ücretsiz olduğu düşüncesi de doğru değil.

SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve 2026 yılı özel sağlık hizmeti sunucuları sözleşmesi, hastalardan hangi işlemler için ilave ücret alınamayacağını düzenliyor.

Mevzuata göre bazı sağlık hizmetlerinden fark ücreti alınması yasaklanırken, kurallara aykırı tahsilatlar için para iadesi ve hastanelere yönelik yaptırımlar öngörülüyor.

ÖZEL HASTANELERİN FARK ÜCRETİ ALAMAYACAĞI 11 SAĞLIK HİZMETİ

SGK’nın 2026 yılı sözleşmesinde yer alan düzenlemeye göre, ilave ücret alınamayacak sağlık hizmetleri şöyle sıralanıyor:

1. ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ

Acil durum nedeniyle başvuran hastalara sunulan ve mevzuatta acil hal kapsamında değerlendirilen sağlık hizmetlerinden ilave ücret alınamaz.

Ancak acil serviste yapılan değerlendirme sonucunda acil olmadığı belirlenen ve “yeşil alan muayenesi” kapsamında işlem gören hastalar bu muafiyetin dışında tutuluyor.

2. YOĞUN BAKIM HİZMETLERİ

Yoğun bakım ünitelerinde verilen ve SGK kapsamında bulunan sağlık hizmetlerinden ilave ücret alınması yasaktır.

Hastanın yoğun bakımda kaldığı süre için tedavi bedeline ayrıca fark ücreti eklenemez.

3. YANIK TEDAVİSİ

Yanık nedeniyle gerçekleştirilen ve mevzuatta tanımlanan tedavi hizmetleri de ilave ücret alınamayacak sağlık hizmetleri arasında bulunuyor.

4. KANSER TEDAVİSİ

Kanser hastalarının kemoterapi, radyoterapi ve radyoizotop tedavileri ilave ücret yasağı kapsamında yer alıyor.

SGK, daha önce yaptığı resmî açıklamada kanser cerrahisine yönelik işlemlerin de ilave ücret alınamayacak şekilde düzenlendiğini belirtmişti.

Bununla birlikte kanser tanısı bulunması, hastaya sunulan her işlemin veya her ilacın otomatik olarak SGK tarafından karşılandığı anlamına gelmiyor. Geri ödeme kapsamı ve işlem türü ayrıca değerlendiriliyor.

5. YENİDOĞAN SAĞLIK HİZMETLERİ

Yenidoğan bebeklere sunulan sağlık hizmetleri, SGK’nın ilave ücret alınamayacak hizmetler listesinde bulunuyor.

6. ORGAN, DOKU VE KÖK HÜCRE NAKİLLERİ

Organ, doku ve kök hücre nakillerine ilişkin sağlık hizmetlerinden mevzuat kapsamında ilave ücret alınamıyor.

7. DOĞUMSAL ANOMALİ AMELİYATLARI

Doğuştan gelen yapısal bozuklukların düzeltilmesi amacıyla gerçekleştirilen cerrahi işlemlere yönelik sağlık hizmetleri de muafiyet kapsamında.

8. HEMODİYALİZ TEDAVİLERİ

Kronik böbrek yetmezliği bulunan hastaların hemodiyaliz tedavileri için ilave ücret talep edilemiyor.

SGK’nın diyaliz hizmetlerine ilişkin açıklamasında ev hemodiyalizi ve periton diyalizi gibi uygulamalarda da ilgili mevzuat çerçevesinde ilave ücret alınamayacağı belirtiliyor.

9. KALP VE DAMAR CERRAHİSİ

Kardiyovasküler cerrahi işlemler ilave ücret alınamayacak hizmetler arasında bulunuyor.

Ancak SUT kapsamında “istisnai sağlık hizmeti” olarak tanımlanan işlemler bu genel kuralın dışında tutuluyor.

Bu nedenle her kalp ameliyatının istisnasız şekilde fark ücretinden muaf olduğunu söylemek doğru değil. Uygulanacak cerrahi işlemin mevzuattaki karşılığı önem taşıyor.

10. İŞİTSEL İMPLANT İŞLEMLERİ

Sağlık Uygulama Tebliği’nin ilgili listelerinde bulunan işitsel implant işlemleri de ilave ücret alınamayacak hizmetler arasında yer alıyor.

Ancak kamu üniversitesi hastanelerinde öğretim üyelerinin sunduğu belirli hizmetler bakımından özel istisnalar bulunuyor.

11. SGK’NIN ÖZEL LİSTESİNDEKİ DİĞER İŞLEMLER

SUT eki EK-2/G listesinde ayrıca belirlenen sağlık işlemleri ve bu işlemlerle ilişkili hizmetler için de ilave ücret alınamıyor.

Bu nedenle hastanın yalnızca tedavi adına değil, gerçekleştirilen işlemin SGK koduna ve mevzuattaki karşılığına da bakması gerekiyor.

ŞEHİT YAKINLARI VE GAZİLERDEN FARK ÜCRETİ ALINABİLİR Mİ?

SGK mevzuatında belirli statülerdeki kişiler için sağlık hizmetinin türünden bağımsız ilave ücret muafiyetleri de bulunuyor.

Şeref aylığı alanlar, ilgili kanunlar kapsamında aylık bağlananlar, harp malulleri ve mevzuatta belirtilen diğer hak sahipleri ile kanunen bakmakla yükümlü oldukları kişiler bu kapsamda değerlendirilebiliyor.

Ancak yalnızca şehit veya gaziyle birinci derece akraba olmak, her durumda otomatik olarak aynı haktan yararlanıldığı anlamına gelmiyor.

Muafiyetin uygulanması için kişinin ilgili yasal statüye ve hak sahipliği şartlarına sahip olması gerekiyor.

ACİL SERVİSTE HANGİ DURUMDA ÜCRET ALINABİLİR?

Özel hastanelerin acil servislerinde en çok tartışılan konulardan biri, acil müdahale sonrasında talep edilen ücretler.

SGK düzenlemesine göre hastanın acil serviste 24 saat içinde stabil hâle getirilmesi esastır.

Acil durumun sona ermesinin ardından yapılacak işlemlerin ilave ücrete tabi olması mümkünse hastane, hastaya veya yakınına bu durumu özel bilgilendirme formuyla yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Acil servise başvurulması, sonraki bütün tedavilerin süresiz olarak ücretsiz sunulacağı anlamına gelmez.

Öte yandan hastane, acil durum kapsamındaki hizmetler için sonradan fark ücreti talep edemez.

HASTANENİN ALDIĞI HER ÜCRET FARK ÜCRETİ Mİ?

Hayır.

SGK’nın düzenlediği ilave ücret ile mevzuatta ayrıca tanımlanan katılım payları, özel otelcilik hizmetleri ve Kurum tarafından finansmanı sağlanmayan işlemler birbirinden farklıdır.

Örneğin hastanın tercih ettiği özel oda hizmeti için mevzuatın izin verdiği koşullarda ayrı bir ücret söz konusu olabilir.

Bu ayrım, yoğun bakım veya kemoterapi gibi ilave ücret alınması yasaklanan işlemlerin başka adlarla ücretlendirilmesini kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

HASTANE FARK ÜCRETİ İSTİYORSA NE YAPILMALI?

SGK ile anlaşmalı özel hastaneler, ilave ücret alınabilecek işlemlerde hastaya veya hasta yakınına önceden bilgi vermek ve yazılı onay almak zorunda.

Ancak hastanın bir belge imzalaması, mevzuatın açıkça ilave ücret alınmasını yasakladığı bir sağlık hizmetinden fark ücreti tahsil edilmesine izin vermez.

Vatandaşların ödeme öncesinde şu soruları sorması önem taşıyor:

1. Talep edilen ücret hangi sağlık hizmetine ait?

2. İşlemin SGK kodu ve geri ödeme durumu nedir?

3. Bu hizmet için ilave ücret alınmasına mevzuat izin veriyor mu?

4. Talep edilen tutar hangi hesaplamayla belirlendi?

5. Ödenen tutarın ayrıntılı belgesi düzenlendi mi?

ÖDENEN FARK ÜCRETİ GERİ ALINABİLİR Mİ?

Mevzuata aykırı ilave ücret tahsil edildiğini düşünen kişiler, belgeleriyle birlikte SGK’ya başvurarak durumun incelenmesini ve haksız tahsil edilen tutarın iadesini talep edebilir.

Başvuru için hastaneden alınan faturanın, ödeme dekontlarının, hizmet dökümünün ve varsa imzalanan formların saklanması önem taşıyor.

SGK’nın 2026 yılı özel hastane sözleşmesinde, ilave ücret alınamayacak sağlık hizmetlerinden ücret tahsil edildiğinin tespiti durumunda hastaneye, alınan tutarın beş katına kadar değil, doğrudan beş katı tutarında sözleşmesel ceza koşulu uygulanması öngörülüyor.

Ancak hastanenin cezanın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde ücreti tamamen iade etmesi ve bunu Kuruma bildirmesi durumunda ceza tutarı alınan ilave ücret bedeline indiriliyor.

Buradaki 10 iş günlük süre, hastanın şikâyet başvurusunu yapması gereken süre değil, hastanenin ceza tebliğinden sonra iade yapmasına ilişkin düzenleme.

ŞİKÂYET NEREYE YAPILIR?

SGK kapsamındaki hastalar, özel hastanenin bulunduğu ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvurabilir.

Acil hizmetlerde SGK kapsamında olmayan kişiler için ise ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yolu bulunuyor.

HASTALARIN BİLMESİ GEREKEN EN ÖNEMLİ AYRINTI

Özel hastanenin SGK ile anlaşmalı olması, hastadan hiçbir koşulda ücret alınamayacağı anlamına gelmiyor.

Ancak SGK’nın açıkça fark ücreti alınmasını yasakladığı hizmetlerde, sözleşmeli hastanenin bu yasağa uyması gerekiyor.

Bu nedenle hastaların tedavi sırasında veya taburculuk sonrasında karşılarına çıkan ücret taleplerinin hangi hizmete ait olduğunu öğrenmeleri ve şüpheli tahsilatları belgelemeleri büyük önem taşıyor.

KAYNAKLAR

1. Sosyal Güvenlik Kurumu. 2026 Yılı Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi. EK-3 ve 12.5–12.7 maddeleri.

2. Sosyal Güvenlik Kurumu. İlave Ücret. Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü, resmî bilgilendirme.

3. Sosyal Güvenlik Kurumu. İlave Ücret Alınmayacak Sağlık Hizmetleri. Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü, resmî bilgilendirme.