ABD neden alarm verdi, hava sahası yeniden açıldı mı, uçuşlar normale döndü mü?

ABD'de 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim ve teknik sistem arızası nedeniyle ülke genelindeki uçak kalkışları geçici olarak durduruldu. Ancak uçuş yasağı 20.15 ABD Doğu Saati'nde kaldırıldı; Türkiye saatiyle 14 Kasım Cumartesi 04.15 itibarıyla hava sahası yeniden açıldı. Buna rağmen binlerce uçuşta gecikme ve iptal yaşandı.

İlk açıklamalarda frekans ve iletişim kesintisi olarak duyurulan sorunun, hava trafik kontrol sistemlerindeki veri yoğunluğu nedeniyle ortaya çıkan teknik kararsızlıkla bağlantılı olduğu belirtildi. ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olayın siber saldırı olduğuna ilişkin bir bulgu bulunmadığını açıkladı.

Uçuşların yeniden başlaması ise ekiplerin ve uçakların yeniden planlanması nedeniyle zaman aldı.

ABD'de hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan teknik arıza nedeniyle 13 Kasım'da ülke genelinde uçak kalkışları geçici olarak durduruldu. Yaklaşık beş saat süren kısıtlama kaldırılırken, binlerce uçuş iptal edildi veya ertelendi.

Amerika Birleşik Devletleri'nde havacılık sistemini etkileyen kesinti, ülke genelindeki havalimanlarında olağanüstü yoğunluğa yol açtı. Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim sorunları üzerine güvenlik gerekçesiyle kalkışları durdurma kararı aldı.

Karar yalnızca tek bir havalimanını değil, ülke çapındaki uçuş trafiğini etkiledi. Havadaki uçakların güvenli şekilde iniş yapmasına öncelik verilirken yeni kalkışlara izin verilmedi.

ABD'de uçuşlar neden durduruldu? Kesintinin merkezinde hava trafik kontrol merkezlerinin kullandığı iletişim ve radar sistemlerinde meydana gelen teknik kararsızlık yer aldı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy'nin açıklamasına göre sorun 13 Kasım günü yerel saatle 15.36 civarında başladı.

Kontrol merkezlerindeki anahtar cihazlar ve yönlendiriciler yoğun veri nedeniyle aşırı yüklendi. Bunun sonucunda radar verilerinde ve uçaklarla kurulan iletişimde tutarsızlıklar ortaya çıktı.

FAA, uçuş güvenliğini riske atmamak amacıyla ülke genelinde kalkışları durdurdu. Havadaki uçakların tamamının iletişimden koptuğu veya radar sistemlerinin bütünüyle devre dışı kaldığı açıklanmadı. Duffy, sistemlerde tam bir iletişim ve radar kaybı yaşanmadığını, uçakların güvenli şekilde iniş yapabildiğini bildirdi.

Buna rağmen teknik sorunun kapsamı nedeniyle yeni uçakların havalanmasına geçici olarak izin verilmedi.

Uçuş yasağı kaldırıldı mı, seferler ne zaman başladı? ABD'de uygulanan ülke çapındaki kalkış durdurma kararı 13 Kasım Cuma günü saat 20.15'te ABD Doğu Saati'yle kaldırıldı. Türkiye saatiyle bu zaman 14 Kasım Cumartesi 04.15'e karşılık geliyor.

Böylece hava sahası yeniden uçuşlara açıldı. Ancak kararın kaldırılması, bütün seferlerin aynı anda normale döndüğü anlamına gelmedi.

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçuşların kademeli biçimde yeniden başlayacağını ve havayolu şirketlerinin programlarını toparlamasının zaman alacağını belirtti. Uçakların farklı havalimanlarında kalması, mürettebatın çalışma süreleri ve yeni uçuş planlarının oluşturulması operasyonları etkiledi.

Bu nedenle yolcuların uçuş bilgilerini doğrudan havayolu şirketlerinden kontrol etmesi istendi.

Kaç uçuş iptal edildi, kaç sefer ertelendi? Uçuş takip platformu FlightRadar24 verilerine göre kesinti sırasında 6 bin 600'den fazla uçuş iptal edildi, yaklaşık 8 bin 600 seferde gecikme yaşandı. Ayrıca takip eden günler için de iptal kararları gündeme geldi.

On binlerce yolcu havalimanlarında beklemek zorunda kaldı. New York, Boston, Los Angeles ve Seattle gibi büyük merkezlerde uçuş trafiğinin yeniden düzenlenmesi gerekti.

Bu gelişme, ABD havacılık tarihinde 11 Eylül 2001 saldırılarından sonraki en dikkat çekici ülke çapındaki kalkış durdurma kararlarından biri olarak kayda geçti. 2023 yılında da FAA'nın NOTAM sisteminde yaşanan arıza nedeniyle kalkışlar geçici olarak durdurulmuştu.