İnsan Dilinin Altındadır

Hz. Ali’ ye atfedilen çok anlamlı bir söz vardır:

“İnsan dilinin altındadır.” Ne kadar derin, ne kadar düşündürücü bir söz…

İnsan bazen söylediği bir cümleyle bütün karakterini ortaya koyar. Çünkü dil, yalnızca düşünceleri değil, insanın iç dünyasını, niyetini, ahlakını ve vicdanını da ele verir.

Bugün bir konu üzerine düşünülmesini istiyorum.

Bir süredir imkânım ölçüsünde insanların bakkal hesaplarını kapatmaya çalışıyorum. Kapatılan hesapların kime ait olduğunu açıklamıyorum. Bu parayı bana emanet eden, bu iyiliğe vesile olan kişilerin isimlerini de paylaşmıyorum.

Çünkü benim için önemli olan kimin verdiği, kimin aldığı değil; bir insanın borç yükünden kurtulması, bir ailenin biraz olsun nefes alabilmesidir. Zaman zaman bu yardımları videolarla paylaşıyorum. Amacım reklam yapmak değil, insanları iyiliğe teşvik etmek. Belki bir kişi daha görür, belki imkânı olan bir başkası da bir ailenin borcunu üstlenir.

Belki bir iyilik başka bir iyiliğin kapısını açar. Ancak ne yazık ki bu paylaşımların ardından hakaret edenler, niyet sorgulayanlar, yapılan iyiliğe bile kusur bulmaya çalışanlar çıkıyor.

Bir insanın borcunu gizlice kapatmak mı daha kıymetlidir, yoksa başka insanların da bu iyiliğe ortak olmasına vesile olmak mı?

Elbette sağ elin verdiğini sol el görmemeli anlayışının taşıdığı büyük bir ahlaki değer vardır. Gösterişten uzak durmak, yapılan iyiliği başa kakmamak, ihtiyaç sahibinin onurunu korumak esastır. Ben de bu nedenle kimin hesabını kapattığımı açıklamıyorum.

Kimin adına ödeme yapıldığını, kimlerin destek olduğunu duyurmuyorum. Fakat iyiliği teşvik etmek amacıyla yapılan bir paylaşımı doğrudan gösteriş olarak nitelendirmek ne kadar adildir? Bir iyiliğin duyulması, her zaman gösteriş yapıldığı anlamına gelmez.

Bazen bir iyiliğin görünür olması, başka insanların da harekete geçmesine vesile olur. Benim için asıl mesele budur. Kimsenin minnet altında kalmasını istemiyorum.

Kimsenin mahremiyetini ortaya dökmüyorum. Bir insanın ekonomik sıkıntısını başkalarının önünde sergilemiyorum. Yalnızca dayanışmanın büyümesini istiyorum. Ama görüyorum ki bazıları yapılan iyiliğe değil, iyiliği yapanın videosuna takılıyor.

Borcu kapanan insanın sevincini değil, paylaşımın altında kendi öfkelerini büyütüyorlar. İşte tam da burada Hz. Ali’ye atfedilen o söz yeniden anlam kazanıyor: “İnsan dilinin altındadır.”

Çünkü insan ne konuşuyorsa biraz da odur. Bir başkasının iyiliğine nasıl yaklaştığı, hangi kelimeleri seçtiği, nasıl hüküm verdiği kendi dünyasını anlatır.

Ben kimseye iyilik yaptığımı ispatlamak zorunda değilim. Kimseye kendimi anlatmak, niyetimi savunmak zorunda da değilim.

Fakat iyiliğin küçümsenmesine, dayanışmanın hakaret konusu yapılmasına da sessiz kalmak istemiyorum. Benim yolum belli: İmkânım oldukça ihtiyaç sahibine ulaşmak, bir borcun kapanmasına vesile olmak ve başkalarını da iyiliğe davet etmek.

Eleştirebilirsiniz. Farklı düşünebilirsiniz. Ama hakaret etmek, insanın en temel değerlerinden biri olan iyiliği itibarsızlaştırmak değildir. Unutmayalım; insan yalnızca yaptıklarıyla değil, söyledikleriyle de iz bırakır.

İyilik yaparken alkış beklemiyorum. Ama kötülük yapmadan da eleştirebilmeyi öğrenelim. Çünkü mesele kimin ne kadar yardım yaptığı değil, insanın başkasının iyiliği karşısında nasıl bir insan olarak durabildiğidir. Ve son olarak…