Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Azerbaycan ziyareti İsrail'de rahatsızlık yarattı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım Azerbaycan Zafer Günü dolayısıyla gittiği Fuzuli ve Şuşa'da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi. İki lider önce ikili görüşme gerçekleştirdi, ardından ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Görüşmenin en dikkat çekici başlıklarından biri, son haftalarda kamuoyuna yansıyan Türkiye-Azerbaycan gerilimi oldu. Erdoğan ve Aliyev, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlü temellere dayandığını vurgulayarak birlik ve dayanışma mesajları verdi.

Aliyev de iki ülkenin yakınlığını zayıflatmak isteyenlerin başarılı olamayacağını ifade etti.

Türkiye-Azerbaycan hattındaki gerilimin arka planında ne var?

Ankara ile Bakü arasında son dönemde yaşanan görüş ayrılıklarının birkaç önemli başlığı bulunuyor. Azerbaycan'da okullardaki kıyafet düzenlemeleri kapsamında başörtüsüne yönelik kısıtlamalar, Türkiye'den gelen eleştiriler ve Bakü yönetiminin bu açıklamalara verdiği tepkiler ilişkilerde tansiyonu yükseltti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'in 30 Ekim'de Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılmaması da diplomatik gerilim tartışmalarını artırdı. Türkiye'nin davetine rağmen zirvede Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti.

İki ülke arasındaki görüş ayrılıklarının bir diğer boyutunu Azerbaycan'ın İsrail ile sürdürdüğü stratejik ilişkiler oluşturuyor. Bakü, İsrail ile özellikle savunma ve enerji alanlarında önemli iş birliklerine sahip. İsrail'in Azerbaycan'a askeri ekipman tedarik etmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin öne çıkan unsurlarından biri.

Türkiye ise Gazze'deki savaş nedeniyle İsrail'e yönelik sert bir diplomatik tutum izliyor. Bu farklı yaklaşımlar, Ankara ile Bakü arasındaki son tartışmaların uluslararası boyut kazanmasına neden oluyor.

İsrail basınında da Azerbaycan'ın Türkiye ile ilişkileri ve İsrail'le iş birliği yakından takip ediliyor. Ancak Erdoğan'ın son ziyaretine ilişkin İsrail hükümetinden resmî bir rahatsızlık açıklaması yapıldığına dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Bu nedenle İsrail'deki rahatsızlık iddiaları ile resmî açıklamaları birbirinden ayırmak gerekiyor.

Erdoğan'ın ziyareti bölgesel dengeler açısından neden önemli?

Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler yalnızca siyasi temaslardan ibaret değil. İki ülke savunma, enerji, ulaşım ve ticaret alanlarında da yakın iş birliği yürütüyor. Azerbaycan'ın petrol ve doğal gaz kaynaklarının uluslararası pazarlara ulaştırılmasında Türkiye önemli bir güzergâh konumunda bulunuyor.

Erdoğan'ın Şuşa ziyareti, son dönemdeki anlaşmazlıkların ardından iki ülke arasındaki ortaklığın sürdüğünü gösteren diplomatik bir temas olarak değerlendiriliyor. Ziyaretin ardından verilen birlik mesajlarının, bölgedeki siyasi ve ekonomik iş birliklerine nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde takip edilecek.