Giresun’un kayalara saklı tarihi: Meryem Ana Manastırı

Giresun’un Şebinkarahisar ilçesine bağlı Sarıyer Köyü Kayadibi Mahallesi’nde bulunan Meryem Ana Manastırı, bölgenin en dikkat çekici tarihi yapıları arasında yer alıyor.

Şebinkarahisar ilçe merkezinin yaklaşık 11 kilometre doğusunda bulunan manastır, yekpare bir kayanın içerisindeki büyük doğal oyuk üzerine inşa edilmiş durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre yapı 4 kattan oluşurken, en üst katta kilise, ilk üç katta ise farklı amaçlarla kullanılan toplam 32 oda bulunuyor.

Sümela Manastırı’nı hatırlatıyor

Sarp kayalıkların ortasındaki konumu nedeniyle Trabzon’daki Sümela Manastırı’nı anımsatan Meryem Ana Manastırı, Kültür ve Turizm Bakanlığının verdiği bilgilere göre kaya içine oyularak yapılan manastırlar arasında Sümela’nın ardından öne çıkan yapılardan biri olarak gösteriliyor.

Manastırın girişine 26 basamaklı merdivenle ulaşılırken, yapının içerisinde kilisenin yanı sıra yemekhane, yatakhane, dershane, salon, mutfak ve çeşitli hizmet alanları bulunuyor. Manastırın ön kısmında su sarnıcı ve kesme taştan yapılmış bir çeşme de yer alıyor.

Tarihi yüzyıllar öncesine uzanıyor

Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, manastırın bulunduğu alanın milattan sonra 2. yüzyıldan itibaren kullanıldığı bilgisini paylaşırken, bazı yazılı kaynaklarda ilk kuruluşunun 481-490 yılları arasına tarihlendirildiği belirtiliyor. Ancak Doğu Karadeniz Kültür Envanteri, bu ilk kuruluş tarihini doğrulayacak somut veriye rastlanmadığına dikkat çekiyor.

Kaynaklarda Orta Çağ’da kullanılan manastırın daha sonra yangınla büyük zarar gördüğü ve 19. yüzyılda tamamen yenilendiği ifade ediliyor. Günümüze ulaşan bölümlerin önemli kısmının da bu dönemden kaldığı belirtiliyor.

Çevre illerden ibadet için geliyorlardı

Manastırın geçmişte bölgenin önemli dini merkezlerinden biri olduğu da aktarılıyor.

Resmi kaynaklara göre 1940’lı yıllara kadar her yıl 26-28 Ağustos tarihlerinde Giresun’un yanı sıra Ordu, Trabzon, Gümüşhane ve çevre bölgelerden Rumların manastıra gelerek üç gün boyunca ibadet ettiği belirtiliyor. Tarihi yapı daha önce Fener Rum Patriği Bartholomeos tarafından da ziyaret edildi.

2014 yılında turizme açıldı

Meryem Ana Manastırı, 2013 ve 2014 yıllarında Giresun İl Özel İdaresi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından 2014 yılında ören yeri olarak ziyarete açıldı.

Birinci derece doğal ve arkeolojik sit alanında bulunan yapı, bugün Giresun Müze Müdürlüğüne bağlı olarak ziyaret edilebiliyor. Müze Müdürlüğünün güncel bilgilerine göre manastır her gün 08.00-17.00 saatleri arasında açık ve ziyaret ücretsiz.

2026 için 4 bin ziyaretçi hedefi

Şebinkarahisar Kayadibi Köyü Sosyal Yardımlaşma Derneği tarafından yapılan açıklamada, turizm acenteleriyle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda 2026 yılı için yaklaşık 100 tur organizasyonu ve 4 bin ziyaretçiyi kapsayan bir planlama üzerinde çalışıldığı duyuruldu.

Manastır için yeni çevre düzenlemesi

Giresun İl Özel İdaresi de Meryem Ana Manastırı’nın çevre düzenlemesi ve onarımına yönelik 2026 yılında ihale süreci başlattı.

Açıklanan proje kapsamında manastır çevresinde inşaat ve elektrik tesisatı çalışmalarının yapılması, alanın daha güvenli ve ziyaret edilebilir hale getirilmesi hedeflendi. İhale kapsamında çalışmaların yer tesliminden itibaren 100 takvim gününde tamamlanması öngörüldü.

Kayaların içerisine gizlenmiş görüntüsü, yüzyıllara uzanan geçmişi ve Sümela’yı anımsatan mimarisiyle Meryem Ana Manastırı, Şebinkarahisar’ın inanç ve kültür turizmindeki en önemli değerlerinden biri olmayı sürdürüyor.