Avrupa’nın petrol faturası: AB, 2025’e göre ayda 10 milyar € fazla ödüyor

Avrupa ülkeleri, 2026 Şubat’ında Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin ardından bu yıl petrol ürünleri ithalatı için çok daha fazla ödeme yapıyor. Tüketiciler benzin ve dizel fiyatlarındaki artışı şimdiden hissediyor. AB’nin ithalat faturası, maliyetlerin ne kadar sert yükseldiğini gözler önüne seriyor.2026’nın ikinci çeyreğinde AB, petrol ürünleri ithalatına aylık ortalama 27,6 milyar avro harcadı; bu, 2025’teki 17,7 milyar avroluk aylık seviyeye göre yüzde 55,8’lik artış anlamına geliyor.

Buna karşılık ithal edilen petrol miktarı neredeyse yerinde saydı. 2025’te aylık 36,3 milyon tondan 36,7 milyon tona sadece yüzde 1,2 artış gösterdi. Yani AB her ay 9,9 milyar avro fazladan ödedi. Bir ton başına maliyet de aynı dönemde 487 avrodan 750 avroya yükselerek 2022’de görülen zirve seviyesine geri döndü.

Fatura neden kabarıyor? Başlıca neden, ham petrol fiyatlarındaki artış. Dundee Üniversitesi’nden Prof. Xiaoyi Mu, Euronews Business’a yaptığı açıklamada, “2026’nın ikinci çeyreğinde Brent ham petrolün aylık ortalama fiyatı, 2025’in aylık ortalama fiyatına göre yüzde 49,5 daha yüksek; varil başına 34 dolarlık bir artıştan söz ediyoruz” dedi.

Mu, 2025 yılında günde yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü – küresel günlük tüketimin yaklaşık yüzde 20’si – Hürmüz Boğazı’ndan ihraç edildiğini hatırlattı. “Dünya arzının neredeyse yüzde 20’si kesildiğinde, piyasayı dengelemek için fiyatların yükselmesi kaçınılmazdır” diye konuştu.

Ton başına maliyet tabloyu net biçimde ortaya koyuyor. 2026’nın ikinci çeyreğinde AB, ithal ettiği her ton petrol ürünü için 750 avro ödedi. Bu, 2021’den bu yana kaydedilen en yüksek ikinci seviye; 2022’nin ikinci çeyreğindeki zirvenin sadece 2 avro altında.2025’in sonunda bir tonun fiyatı 435 avroydu.

Bu yılın ilk çeyreğinde 498 avroya yükselen fiyat, ikinci çeyrekte bir anda 750 avroya sıçradı. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) kıdemli politika uzmanı Szymon Kardas, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın petrol üretimini ve küresel piyasalara sevkiyatı sekteye uğratarak fiyatları yukarı ittiğini vurguladı.“Bazı haftalarda Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiği savaş öncesi seviyelere dönüyor, ancak kısa süre sonra yeniden düşüyor” diye anlattı.

Kardas’a göre bu tür kesintiler, AB’yi özellikle sert vuruyor; çünkü Birlik dışından gelen petrol ithalatına bağımlılık yüzde 90–95 düzeyinde. Eurostat verilerine göre bu oran 2024’te yüzde 96,6’ya ulaşmıştı. Avrupa Enerji ve İklim Politikası Enstitüsü (IEECP) kıdemli uzmanı Wolfgang Eichhammer da, Orta Doğu’daki gerilimlerin arzın azalması ya da daha güvensiz hale gelmesi nedeniyle en büyük etkiyi yarattığını kabul ediyor.

Ancak ona göre güçlü küresel talep de tabloyu ağırlaştırıyor; Avrupa, özellikle Çin olmak üzere Asyalı alıcılarla petrol için yarışıyor. İthalatın değerini ve hacmini karşılaştıran grafik, petrol miktarı büyük ölçüde aynı kalırken faturanın nasıl şiştiğini gösteriyor.

2026’nın ikinci çeyreğinde AB, petrol ürünleri ithalatına 82,7 milyar avro harcadı; bu rakam bir yıl önce 50,3 milyar avroydu. İthalat hacmi ise sadece sınırlı biçimde artarak 105,2 milyon tondan 110,2 milyon tona çıktı.

Benzer bir tablo son beş yılın genelinde de görülüyor. Üçer aylık ithalat hacmi 105 milyon ile 123 milyon ton arasında seyrederken, fatura 2021’in başında 38 milyar avrodan 2022’de 91,3 milyar avroya kadar çıktı. 2025’in sonunda 47,8 milyar avroya gerileyen tutar, ardından yeniden sert yükselişe geçti.

AB’nin enerji ithalat faturasında görülen artışın neredeyse tamamı petrolden kaynaklanıyor. 2026’nın ikinci çeyreğinde Birlik enerji ithalatı için 115,6 milyar avro harcadı; bu rakam 2025’in aynı döneminde 81,4 milyar avroydu.

Artışın 34,2 milyar avrosunun 32,4 milyar avrosu, yani yüzde 95’i petrol ürünlerinden geldi. Diğer enerji ürünlerindeki harcamalar ise çok az değişti. Doğal gaz ithalatı 1,6 milyar avro, kömür ithalatı 0,4 milyar avro artarken, LNG ithalatı hafifçe gerileyerek 0,2 milyar avro azaldı.

Sürücüler pompa fiyatlarında daha fazla ödüyorAvrupalı sürücüler, artışın etkisini akaryakıt pompalarında doğrudan hissediyor. 2026 Ocak ayının ilk haftasında AB genelinde dizelin litre fiyatı ortalama 1,54 avroydu. Fiyatlar marttan itibaren sert yükselerek aynı ay içinde litre başına 2 avronun üzerine çıktı ve eylül sonunda 2,24 avroya ulaştı.

Bu seviye, 2022’deki 2,03 avroluk zirvenin üzerindeydi. 19 Ekim itibarıyla dizel litre başına 2,14 avrodan satılıyor; yıl başına göre yüzde 38 daha pahalı. Benzin de benzer bir seyir izledi. Litre fiyatı ocak başında 1,60 avro iken eylül sonunda 2,10 avroya kadar yükseldi; bu da 2022’deki 2,03 avroluk zirvenin üzerinde.

O tarihten bu yana fiyat bir miktar gerileyerek 1,99 avroya indi. Bugün 50 litrelik bir dizel deposunu doldurmak yaklaşık 107 avroya mal oluyor; ocak ayında aynı dolum 77 avroya yapılabiliyordu. Hanehalkına etkisiMu, tüketiciler araçlarının deposunu doldurmaya daha fazla para harcadıkça, gıda ve diğer günlük ihtiyaçlar gibi kalemlere ayırabilecekleri bütçenin azalacağı uyarısında bulundu.“Dizel ağır taşımacılıkta ve otobüslerde yaygın biçimde kullanıldığı için gıda, toplu taşıma ve diğer günlük ihtiyaçların fiyatlarının artmasını beklerim” diye ekledi.

Kardas, etkinin sektörlere göre farklılaşacağını vurguladı. “Ulaşım, ısınma, tarım ve enerji yoğun sanayi kolları baskıyı anında hissedecek; daha yüksek nakliye, enerji ve fosil yakıt maliyetlerini nihai tüketicilere yansıtacak.

Buna karşılık hizmet ağırlıklı sektörler büyük ölçüde korunaklı kalacak” dedi. Bu durum ne kadar sürecek? Uzmanlar, petrol ithalat maliyetlerinin kısa sürede düşmesini beklemiyor. Maliyetlerin önümüzdeki aylarda yüksek kalıp kalmayacağı sorusuna Mu, “Maalesef evet; çatışmayı bitirecek pratik bir yol göremiyoruz” yanıtını verdi.

Ayrıca navlun ve sigorta bedellerindeki artışın ikinci çeyrek faturalarına henüz tam olarak yansımamış olabileceğini, bunun üçüncü ve dördüncü çeyreklerde maliyetleri daha da yukarı itebileceğini belirtti. Kardas ise çatışmayla bağlantılı maliyetlerin “önümüzdeki aylarda sürmesini ve büyük olasılıkla 2027’ye de sarkmasını” bekliyor.

Eichhammer da petrol fiyatlarının yüksek kalma ya da daha da yükselme riskinin oldukça büyük olduğu görüşünde.