Burdur’un ormanı 2 milyon avro kazandırıyor: Büyüğünden küçüğüne herkes aynı işte

Burdur’un Kocaaliler beldesinde yaklaşık 200 hanede üretilen yılda 600 bin çelenk, 2 milyon avroluk ihracat geliri sağlıyor. Kadınların evlerinde el emeğiyle hazırladığı doğal süs çelenkleri, Hollanda ve Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine gönderilirken, bu yıl İngiltere pazarına da açılmaları hedefleniyor.

Burdur'un Bucak ilçesine bağlı Kocaaliler beldesinde ormanlardan izinle toplanan dallar, kozalaklar ve doğal süs bitkileri, kadınların elinde çelenklere dönüşerek Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.

Burdur'un Bucak ilçesine bağlı Kocaaliler beldesinde yıllardır sürdürülen çelenk üretimi, bölge halkının önemli geçim kaynaklarından biri haline geldi. Ormanlardan gerekli izinler alınarak toplanan mersin ve köknar dalları, kozalaklar, dağ çileği ve çeşitli süs bitkileri, beldede yaşayan kadınların evlerinde işlenerek Avrupa pazarına gönderilen dekoratif çelenklere dönüştürülüyor.

Üretimin merkezinde ise evlerinde çalışan kadınlar bulunuyor. Sabah saatlerinde günlük işlerine başlayan kadınlar, kendilerine ulaştırılan doğal malzemeleri farklı modellerde örerek çelenk hazırlıyor. Kimi çocuklarıyla ilgilenirken kimi de bakıma muhtaç aile büyüklerinin sorumluluğunu üstlenerek üretimini sürdürüyor.

Beldede yalnızca kadınlar değil, erkekler ve çocuklar da üretimin çeşitli aşamalarına katkı sağlıyor. Ailelerin birlikte yürüttüğü bu çalışma, özellikle ağustos ayının sonundan aralık ayının ilk günlerine kadar Kocaaliler'de yoğun bir ekonomik hareketlilik oluşturuyor. Yaklaşık 200 hanede gerçekleştirilen üretimde yılda 600 bin civarında çelenk hazırlanıyor. Ürünler başta Hollanda ve Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç edilirken, yıllık ihracatın ekonomik karşılığı yaklaşık 2 milyon avroya ulaşıyor.

Ormanda toparlanıyor, evlerde hazırlanıyor, Avrupa’ya gönderiliyor Kocaaliler'de çelenk üretimi, doğal malzemelerin temin edilmesiyle başlıyor. Ormanlardan izin alınarak toplanan mersin ve köknar dalları, çam, selvi ve andız kozalakları ile dağ çileği gibi ürünler depolarda bir araya getiriliyor. Bunlara bölgede yetiştirilen süs patlıcanları ve diğer dekoratif bitkiler de ekleniyor. Hazırlanan malzemeler, üretim yapan ailelerin evlerine dağıtılıyor. Kadınlar, firmalar tarafından belirlenen modellere göre çelenkleri örüyor ve süslemelerini tamamlıyor. Evlerde hazırlanan ürünler daha sonra araçlarla toplanarak soğuk hava depolarına götürülüyor. Burada paketlenip paletlenen çelenkler, frigorifik tırlarla yurt dışına sevk ediliyor.

Üretim sürecini ve ihracat faaliyetlerini anlatan firma yetkilisi Adnan Aksoy, beldede uzun yıllardır bu alanda çalıştıklarını söyledi.

“Yılda 600 bin çelenk üretiyor, 2 milyon avro döviz girdisi sağlıyoruz”

Kocaaliler'de 17 yıldır çelenk ihracatı yaptığını belirten Adnan Aksoy, üretimde ağırlıklı olarak orman tali ürünlerinden yararlandıklarını ifade etti. Aksoy, "Biz kasabamızda çelenk üretimi ve ihracatı gerçekleştiriyoruz. Çelenklerimizi genellikle orman tali ürünlerinden yapıyoruz. Çam kozalağı, andız kozalağı, mersin dalı, çilek ve tespih gibi ürünler kullanıyoruz. Ayrıca arazilerimizde yetiştirdiğimiz süs patlıcanları da var. Bu ürünlerin hepsini bir araya getirerek köylü kadınların evlerine dağıtıyoruz. Kadınlarımız evlerinde çelenk üretimi yapıyor." dedi.

Üretimin tamamlanmasının ardından ürünleri evlerden topladıklarını anlatan Adnan Aksoy, çelenklerin soğuk hava depolarında ihracata hazırlandığını belirtti. Yıllık üretim ve ihracat rakamlarına ilişkin bilgi veren Aksoy, "Yaklaşık 600 bin adet çelenk üretiyoruz. Bu üretimle ülkemize yaklaşık 2 milyon avro döviz girdisi sağlıyoruz. İhracatımızın yüzde 80-85'ini Hollanda'ya, yüzde 15-20'sini ise Almanya'ya gerçekleştiriyoruz. Ürünlerimiz bu ülkeler üzerinden bütün Avrupa'ya ve dünyanın farklı noktalarına satılıyor." diye konuştu.

Kocaaliler'de üretilen çelenklerin en önemli pazarlarını Hollanda ve Almanya oluştururken, bu yıl ihracat ağına İngiltere'nin de eklenmesi bekleniyor. İngiltere'deki bir süpermarket zinciriyle anlaşma yaptıklarını açıklayan Aksoy, yaklaşık 150 bin çelenk için sözleşme imzaladıklarını söyledi.

Türkiye'de çelenklere yönelik talebin sınırlı olduğunu, ürünlerin İstanbul'daki bazı süpermarketlerde satışa sunulduğunu belirten Adnan Aksoy, "Bu yıl ilk defa İngiltere'deki bir süpermarkette de bizim ürünlerimiz satılacak. Yaklaşık 150 bin adet çelenk için bağlantı kurduk ve sözleşme yaptık. Nasip olursa bu yıl İngiltere pazarına da giriyoruz." ifadelerini kullandı.

Beldenin iklimi üretimde belirleyici rol oynuyor

Çelenk yapımında kullanılan doğal malzemelerin her bölgede yetişmediğine dikkat çeken Adnan Aksoy, Kocaaliler'in coğrafi konumunun üretim açısından önemli bir avantaj sağladığını anlattı. Beldede çelenk ihracatı yapan üç firma bulunduğunu belirterek üretimin geçmişinin kendi faaliyetlerinden daha eskiye dayandığını söyledi.

Firma yetkilisi Adnan Aksoy, "Beldemiz iklim ve coğrafi özellikleri bakımından bu üretime oldukça uygun. Çelenklerde kullandığımız orman tali ürünleri her yerde yetişmiyor. Bu ürünler özellikle Isparta, Burdur ve Antalya bölgesinde yetişiyor. Beldemiz de iklim geçiş noktasında bulunuyor. Ilıman iklim koşulları, kullandığımız ürünlerin yetişmesine ve çelenk üretimine uygun olduğu için bu işi burada gerçekleştiriyoruz. " dedi.

Kocaaliler'in sektördeki yerine ilişkin de değerlendirmede bulunan Aksoy, Avrupa'ya gönderilen çelenklerin yaklaşık yüzde 80'inin beldeden çıktığını ifade etti.

Çelenk üretimi için hazırlıklar yaz aylarında başlıyor. Sezon öncesinde ormandan tohumları alınmış kozalaklar temin edilerek depolanıyor. Ağustos ayının üçüncü haftasında ise gerekli izinlerin alınmasının ardından mersin ve köknar dalları kesilerek toplanıyor. Aynı dönemde dağ çileği, selvi kozalağı ve andız kozalağı gibi ürünler de depolara getiriliyor.

Aksoy, "Ağustos ayının üçüncü haftasında, yaklaşık 20-25 Ağustos tarihleri arasında, ormandan izin alarak mersin ve köknar dallarının kesimini gerçekleştiriyoruz. Kesilen dalları toplayıp depolarımıza getiriyoruz. Bütün bu malzemeleri bir araya getirip evlere dağıtıyoruz. Kadınlarımıza yapılacak çelenk modellerini söylüyoruz, onlar da evlerinde üretimi gerçekleştiriyor." diye konuştu.

Çelenk üretimi yapan kadınların kazançlarının hazırladıkları ürün sayısına göre belirlendiğini ifade eden Aksoy, günlük ortalama üretimin 35 ile 60 çelenk arasında değiştiğini söyledi. Kadınların hazırladığı çelenklerin müstahsil usulüyle satın alındığını belirten Aksoy, ormandan temin edilen malzemelerin ise kilogram, bağ veya adet hesabıyla ücretlendirildiğini anlattı.

“Hem çocuklarımın yanındayım hem de para kazanıyorum”

Kocaaliler'de 10 yıldır çelenk üretimi yapan 30 yaşındaki Seher Varlı, evde çalışabilmenin özellikle çocuk sahibi kadınlar açısından önemli bir imkan sunduğunu söyledi. Üretim sayesinde hem ailesiyle ilgilenebildiğini hem de ev ekonomisine katkıda bulunduğunu belirten Seher Varlı, çocuklarına ve bakıma muhtaç yakınlarına bakmak zorunda olan kadınların da bu işte çalışabildiğini anlattı.

Varlı, "Evimizde, çocuklarımızla birlikte yapabileceğimiz bir iş olduğu için bizim açımızdan çok avantajlı. Hem ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz hem de aile bütçemize katkıda bulunuyoruz. Çünkü çocukları nedeniyle dışarıda çalışamayan kadınlar var. Evinde hastası olup ona bakmak zorunda olanlar var. Onlar da bu işi yaparak ek gelir elde edebiliyor." dedi.

Yorucu olmasına rağmen işini severek yaptığını dile getiren Seher Varlı, evde üretim yapmanın kendisine sağladığı kolaylığı şu sözlerle anlattı: "Ben bu işi seviyorum, yorulsam bile severek yapıyorum. Çünkü evimdeyim. Hem çocuklarımla ilgilenebiliyorum hem yemeklerini yapabiliyorum hem de kazandığım parayla evimin ihtiyaçlarını karşılayabiliyorum. Dışarıda çalıştığım zaman çocuklarım ne yaptı, eve geldiler mi diye düşünmek zorunda kalmıyorum. Çünkü sürekli yanımdalar. Hem çocuklarımın yanında oluyorum hem de çalışıp para kazanıyorum. Bu benim için gerçekten çok güzel bir şey."

15 yıldır geliniyle birlikte çelenk üretiyor

Beldede çelenk üretimini uzun yıllardır sürdüren kadınlardan biri de 52 yaşındaki Nurten Varlı. Yaklaşık 15 yıldır bu işi yaptığını anlatan Varlı, geliniyle birlikte evlerinde çelenk hazırladıklarını söyledi. Günde ortalama 35-40 çelenk ürettiğini belirten Varlı, gelininin de çocuklarıyla ilgilenirken günlük 30-35 çelenk hazırladığını ifade etti.

Varlı, "Evimizde çalışarak gelir elde ediyoruz. Günde ortalama 35-40 çelenk yapıyorum. Gelinimle birlikte çalışıyoruz. O da çocuklarıyla ilgileniyor. Günlük 30-35 tane yapıyor, ben de kendi çelenklerimi hazırlıyorum. Bir de hasta ve yatalak annem var, ona bakıyorum. Bütün bunları evde çalışarak bir arada yürütebiliyorum" dedi.

“Yoruluyoruz ama başka bir gelirimiz yok”

Çelenk yapımının dışarıdan göründüğü kadar kolay olmadığını anlatan Nurten Varlı, üretimin farklı aşamalardan oluştuğunu ve uzun saatler emek gerektirdiğini söyledi. Sabah başladıkları çalışmada genellikle saat 15.00'e kadar çelenklerin ana gövdelerini hazırladıklarını belirten Varlı, günün kalan bölümünde ise meyve ve diğer süs malzemelerini bağladıklarını ifade etti.

Varlı, "Severek yapıyoruz ama yorucu bir iş. Yine de herkese tavsiye ederim. Çünkü köyümüze gelir sağlıyor, aile ekonomimize katkıda bulunuyor. Zaten başka bir gelirimiz de yok. Bizim için önemli olan yaptığımız çelenk sayısı. Ne kadar çok yaparsak o kadar kazanıyoruz." diye konuştu.

Üretimin aile içinde ortak bir çalışmaya dönüştüğünü anlatan Nurten Varlı, okuldan dönen torunlarının da zaman zaman kutu hazırlayarak kendilerine yardımcı olduğunu söyledi.

"Burada hemen herkes bu işi yapıyor. Yaşlılarımız ve küçük çocuklarımız dışında neredeyse çalışmayan yok. Torunlarımız okuldan geldiğinde onlara da'Kutu yapın, bize destek olun' diyoruz. Yoruluyoruz ama onlar da bize yardımcı oluyor. Yani çoluk çocuk hep birlikte çalışıyoruz." diyen Varlı, sezonun genellikle ağustos ayının sonlarında başlayıp aralık ayının ilk haftasında sona erdiğini belirtti.

Gün sonunda yaşadıkları yorgunluğa da değinen Varlı, "Akşam olduğunda kolumuz, bacağımız ağrıyor. Meyvelerini ayrı ayrı toparlıyoruz, sonra çelenklere bağlıyoruz. Her aşaması emek istiyor. Ama bütün yorgunluğuna rağmen severek yapıyoruzç" ifadelerini kullandı. “Yurt dışında kendi yaptığımız çelenkleri görünce çok mutlu olduk” Kocaaliler'de çelenk üretimi yapan Esma Tokgöz ise hazırladıkları ürünleri yurt dışında bir sergide gördüğünde yaşadığı mutluluğu anlattı. Tokgöz, beldede kadınların evlerinde büyük emekle hazırladığı çelenklerin Avrupa'da sergilenmesinin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını belirtti. Yurt dışındaki bir sergide kendi firmalarının ürünleriyle karşılaştıklarını anlatan Tokgöz, "Ürettiğimiz çelenkleri yurt dışında da gördük. Bir sergide karşımıza çıktı. Çok mutlu olduk. Yanımdakilere,'Bakın, bunlar bizim çelenklerimiz' dedim. Bir de baktık ki bizim firmanın ürünleri. Kendi ellerimizle yaptığımız çelenkleri orada görmek bizi gerçekten çok mutlu etti. İnsan emek verdiği bir şeyi yurt dışında görünce gururlanıyor." ifadelerine yer verdi.

Kocaaliler'de yaklaşık 200 haneye yayılan çelenk üretimi, ormandan malzeme toplayanlardan evlerinde çelenk hazırlayan kadınlara, ürünlerin taşınmasından paketlenmesine kadar farklı aşamalarda belde halkına gelir sağlıyor.

Yaklaşık dört ay süren üretim sezonunda hazırlanan yüz binlerce çelenk, Hollanda ve Almanya üzerinden Avrupa'nın farklı ülkelerindeki alıcılara ulaştırılıyor. İngiltere ile yapılan yeni anlaşmanın da hayata geçirilmesiyle Kocaaliler'den gönderilen ürünlerin daha geniş bir pazara ulaşması bekleniyor. Yılda yaklaşık 600 bin çelenk ve 2 milyon avroluk ihracat hacmine ulaşan bu üretimin temelinde ise evlerinde çalışan kadınların emeği bulunuyor. Kocaaliler'de ailelerin birlikte hazırladığı çelenkler, belde halkına gelir sağlarken Türkiye'nin ihracatına da katkıda bulunuyor.