Erzurum'un Gizemli Evliyası Pabuçlu Kadı: Kurbağa Efsanesi ve Ulu Cami Yanındaki Makam

Erzurum Ulu Cami'nin batısında yatan Pabuçlu Kadı'nın türbesi, adını bir kurbağa kışlasına borçlu. Adaletli kadının mezarının keşfine dair anlatılan efsane ve tarihi süreç.

· 1 dk 3 Erzurum'un Gizemli Evliyası Pabuçlu Kadı: Kurbağa Efsanesi ve Ulu Cami Yanındaki Makam 7. Sinop Lakerda Festivali 12 Kasım'da başlıyor: 4 gün kültür, lezzet ve yarışma dolu Erzurum kent kimliğini şekillendiren tarihi dokunun kalbi olan Ulu Cami'nin batı cephe sine bitişik, ağaçlarla örtülü bir avlu içinde Pabuçlu Kadı Türbesi yer alıyor.

Kent halkı arasında "dua kabul olunan" mekanlardan biri olarak bilinen bu makam, adını taşıdığı şahsiyetin hayatından ziyade ölüm sonrası yaşanan garip bir olayla anılıyor.

Rivayetlere göre Erzurum'da kadi olarak görev yapmış, adaleti ve zühdüyle tanınan bir alim, vefat ettikten sonra mezarı zamanla unutulmuş ve yerinin üzerinde yol yapılmasına yol açılmış. Hikaye, bir gün o yoldan geçen bir zatın ayakkabısına bir kurbağa atlamasıyla başlıyor.

Kurbağa, ayakkabıdan çıkarılmaya çalışılsa da sürekli aynı yere, yani unutulan mezarın tam üstüne dönüyormuş. Olay yeri kazıldığında, cüzdanında pabucu bulunan ve bedeni bozulmamış bir cenaze çıkarıldığı anlatılıyor. Bu olaydan dolayı halka "Pabuçlu Kadı" lakabıyla anılmaya başlanmış.

Türbenin yapım tarihi kesin olarak bilinmekle birlikte, mimari yapısı ve Ulu Cami'ye bitişiği, İlhanlı veya erken Osmanlı dönemi bir evliya mezarına işaret ediyor. Sekiz köşeli, kubbeli ve taştan işçiliği öne çıyan yapı, içinde tek bir sanduka (sahte tabut) barındırıyor.

Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarında "Pabuçlu Kadı Türbesi" olarak tescilli olan yapı, 2020-2021 yıllarında yapılan kapsamlı restorasyonla günümüzde dayanıklı hale getirildi. Restorasyon sırasında orijinal malzeme sadık kalarak kubbe ve duvar onarımları yapıldı.

Bugün hem yerli hem de yabancı turistlerin Erzurum gezi rotalarında mutlaka durduğu bu nokta, tarihi bir anıtı geçerek bir kültürel inanç merkezi işlevi görüyor. Mahalle sakinleri ve ziyaretçiler, kadının "adalet" sembolü olmasından dolayı özellikle hukuki süreçlerde çare ararken veya adalet dilerken bu türbeye başvurduğunu belirtiyor.

Kent rehberleri, tur gruplarına anlattıkları efsanede kurbağanın "hak arayanların yol göstericisi" olarak simgelenmesine dikkat çekiyor.