COP31'de İklim Direncini Artıracak ARISE Programı ve İlk Desteklenen Ülkeler Açıklandı

COP31 Çerçevesinde İklim Dayanıklılığı İçin ARISE Programı İklim Yatırım Fonları (CIF), iklim değişikliğinin yarattığı olumsuz etkiler karşısında savunmasız kalan ülkelerin dayanıklılığını artırmak ve uyum süreçlerini desteklemek amacıyla hayata geçirdiği ARISE programı kapsamındaki ilk aşama sonuçlarını paylaştı. Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31.

Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, belirlenen ilk 5 ülke ve bölgesel girişimin detayları kamuoyuyla paylaşıldı. COP31 Mavi Bölge'de düzenlenen bu oturumda, iklim krizinin etkilerine karşı toplulukların direncinin nasıl güçlendirileceği, uyum yatırımlarının finansman modelleri ve hem kamu hem de özel sektör kaynaklarının bu süreçte nasıl mobilize edilebileceği üzerine kapsamlı görüşmeler yürütüldü.

Küresel İklim Krizine Karşı Yatırım ve Stratejik Planlama CIF İcra Kurulu Başkanı Tariye Gbadegesin, gerçekleştirdiği konuşmada iklim değişikliğinin küresel ölçekte insanların yaşam standartlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomik geleceklerini doğrudan tehdit ettiğini vurguladı. Gbadegesin, bu küresel tehditle mücadele edebilmek için stratejik yatırımların hızla artırılması gerektiğini ifade etti.

Konuşmasında Nijerya'nın Nijer Deltası bölgesinde yaşanan taşkınlara dikkat çeken Gbadegesin, geçmişte yaşanan şiddetli yağışların yerleşim alanlarını nasıl tahrip ettiğini ve halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak için zorlu koşullarda mücadele etmek zorunda kaldığını örnek gösterdi. Gbadegesin, toplulukların sadece zorluklara karşı ayakta kalmasının yeterli olmadığını, bu dayanıklılığın kalıcı hale getirilmesi için güçlü bir finansal desteğin şart olduğunu belirtti.

ARISE Programının Hedefleri ve Finansal Yapısı ARISE programının temel amacı, iklim risklerinin ulusal bütçeler ve kalkınma planları içerisinde merkezi bir konuma getirilmesi olarak açıklandı. Gbadegesin, ülkelerin kendi öncelikleri doğrultusunda yatırım alanlarını belirlemeleri ve bu süreçte özel sektörün aktif bir paydaş olarak sisteme dahil edilmesi gerektiğini belirtti.

Program kapsamında sağlanacak toplam finansmanın yüzde 40'ının özel sektöre tahsis edildiği belirtilirken, bu yatırımların altı farklı çok taraflı kalkınma bankasının ortaklığıyla yürütüleceği bilgisi paylaşıldı. Başvuru Süreçleri ve Seçilen Ülkeler ARISE programına yönelik yoğun bir ilgi gördüğü belirtilen başvuru sürecinde toplam 70 ülkenin katılım sağladığı kaydedildi.

Gbadegesin, başvuran ülkeler arasında ilk 25 sıradaki başvuruların dahi acil yatırım ihtiyacı duyan 700 milyon dolarlık bir proje portföyü sunduğunu ifade etti. Almanya, İrlanda ve İspanya'nın katkılarıyla şekillenen programın ilk aşamasında Bangladeş, Haiti, Kırgızistan, Fas ve Sierra Leone ülkeleri ile Mozambik ve Malavi'yi kapsayan bölgesel girişim seçildi.

Seçilen her bir ülke için 30 milyon dolar, kapsayıcı bölgesel girişim için ise 40 milyon dolar tutarında finansman sağlanması planlanmaktadır. Ülkelere Özel Yatırım ve Koruma Projeleri Program kapsamında her ülke için spesifik hedefler belirlendi.

Bangladeş'te kıyı altyapısının güçlendirilmesi ve iklim dostu tarım yöntemlerinin yaygınlaştırılması hedeflenirken, Haiti'de kıyı koruma çalışmaları ve mangrov alanlarının restorasyonu üzerinde duruldu. Kırgızistan'da su yönetimi ve tarım alanlarında iklim dayanıklılığını artıracak adımlar atılacak.

Fas için ise su güvenliği, yenilenebilir enerjiyle çalışan tuzdan arındırma sistemleri ve atık suyun yeniden kullanımı gibi kritik projeler öngörülürken; Sierra Leone'de kıyıların korunması ve mangrov ekosistemlerinin iyileştirilmesi odak noktası haline getirildi. Mozambik ve Malavi'yi kapsayan bölgesel girişimde ise ekonomik önemi yüksek bölgelerin sel, kuraklık ve kasırga gibi iklim kaynaklı afetlere karşı korunması ve özel sektör yatırımlarının harekete geçirilmesi hedeflenmektedir.

Mevcut Finansman Sistemindeki Eksiklikler ve Çözüm Arayışları İklim Kırılganlığı Forumu (CVF-V20) Genel Sekreterliği görevini yürüten Carlos Alvarado Quesada, iklim risklerinin artık geleceğe dair bir ihtimal değil, bugünün gerçek bir problemi olduğunu vurguladı. Quesada, buzullardan gelen sulara bağlı olarak geçimini sağlayan yaklaşık 1,2 milyar insanın iklim değişikliği nedeniyle risk altında olduğunu ve deniz seviyesindeki yükselmenin tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini belirtti.

Ayrıca, iklim değişikliğinin yarattığı zorlukların genç nesilleri tarıma dayalı bir gelecek görmemeye iterek topraklarından uzaklaştırdığı ve göç hareketlerini tetiklediği noktasına dikkat çekti. Mevcut finansman sistemlerinin hızla değişen iklim koşullarına yanıt vermekte yetersiz kaldığını ifade eden Quesada, milyarlarca dolarlık ihtiyaç varken mevcut çözümlerin çok düşük seviyelerde kaldığını belirterek, daha geniş ölçekli ve hızlı finansman mekanizmalarının geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Etkinlik, seçilen ülkelerin temsilcileri ile Gbadegesin'in katıldığı panel ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası temsilcisi Mark Bowman'ın kapanış konuşmasıyla sona erdi.