Ankara’nın köylerinde bu gelenekler hâlâ yaşıyor: 80 kat baklavadan Hacet Bayramı’na
- Ankara’nın kırsal mahallelerinde bazı eski adetler hâlâ günlük hayatın içinde
- Düğünlerden bereket törenlerine uzanan gelenekler dikkat çekiyor
Ankara denildiğinde akla çoğunlukla kent merkezi, kamu kurumları ve yoğun şehir yaşamı geliyor. Ancak Başkent’in Beypazarı ve Nallıhan gibi kırsal ilçelerine gidildiğinde, geçmişten bugüne ulaşan bazı geleneklerin yalnız folklor kitaplarında kalmadığı görülüyor.
Köy statüsünden mahalleye dönüşmüş yerleşimlerde bile düğün hazırlıklarının imeceyle yapılması, yağmur ve şükür dualarında farklı mahallelerin aynı sofrada buluşması ve askere gidecek gençlerin ellerine kına yakılması gibi uygulamalar devam ediyor. Üstelik bazı adetlerin ayrıntıları oldukça sıra dışı.
Beypazarı’nda 2026 yılında yapılan bir düğün için gelinin evden çıkarken yanında götürmesi amacıyla 80 katlı özel baklava hazırlanırken, Nallıhan’ın halk kültürü kayıtlarında bereket için hazırlanan pilavın “kapışılması” bile eski yağmur ritüellerinin bir parçası olarak karşımıza çıkıyor. BEYPAZARI’NDA DÜĞÜN İÇİN 80 KATLI BAKLAVABeypazarı’nda imece usulü düğün hazırlığının günümüzde de sürdüğüne ilişkin en güncel örneklerden biri Ağustos 2026’da Başören Mahallesi’nde yaşandı.
Mahalle Muhtarı Yakup Ülker’in kızının düğünü öncesinde kadınlar ve akrabalar günler öncesinden bir araya geldi. Düğün sofrası için dolmalar sarıldı, el açması baklavalar hazırlandı ve hazırlıklar tek bir ailenin değil, mahalledeki kadınların ortak emeğiyle yürütüldü.
En ilginç ayrıntı ise gelin için yapılan 80 katlı baklava oldu. Özel baklava, gelinin baba evinden ayrıldığı gün aracına konuluyor ve daha sonra damat tarafından arkadaşlarına ikram ediliyor. Bu uygulama, Beypazarı düğünlerinde yemeğin yalnız ikram değil, aileler ve çevre arasında aracı olduğunu da gösteriyor.
Beypazarı’nda sarım burma gibi el açması tatlıların özel günlerde hazırlanması da yaşamaya devam ediyor. YEDİ KÖY KARLIK YAYLASI’NDA YAĞMUR İÇİN BULUŞTUYağmur duası da Ankara kırsalında geçmişe ait bir hatıra değil. Haziran 2026’da Beypazarı’nın Karaören, Dibekören, Kemerez, Kurtkovan, Kabalar, Uşakgöl ve Mikail yerleşimlerinden vatandaşlar, yaklaşık 1900 rakımlı Karlık Yaylası’nda bir araya geldi.
Din görevlileri eşliğinde yağmur ve şükür duası yapılan buluşmada Beypazarı Muhtarlar Derneği Başkanı Kazım Uysal, bu törenlerin ilçede uzun yıllardır geleneksel olarak düzenlendiğini belirtti.2026 yılı içinde Beypazarı’nın başka mahallelerinde de benzer törenler gerçekleştirildi. Mayıs ayında Adaören, Kozağaç, Yoğunpelit, Kızılcasöğüt ve Gürsöğüt sakinleri yeterli yağış alınamaması üzerine toplu yağmur ve şükür duası yaptı; programın ardından katılımcılara ikramlarda bulunuldu.
NALLIHAN’DA HACET BAYRAMLARI 2026’DA DA DEVAM ETTİNallıhan’ın en dikkat çekici kırsal geleneklerinden biri Hacet Bayramı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın halk kültürü kayıtlarına göre Nallıhan ve çevresinde Hıdrellez dönemindeki bazı köy bayramlarına Hacet Bayramı deniliyor.
Geleneğin temelinde yağmur ve bereket isteği bulunuyor; törenlerde yağmur duası, kurban, ortak yemek ve yatır ziyareti gibi farklı uygulamalar bir araya gelebiliyor. Bu gelenek bugün de yalnız arşiv kayıtlarında değil. Nallıhan’da 2026 Hacet Bayramları ve köy etkinlikleri için ayrı bir takvim yayımlandı.
Mayıstan temmuz ayına kadar Tekke, Çamalan, Karahisar, Sobran, Yenice, Kabaca, Eymir, Aksu, Arkutça, Tekirler, Subaşı, Bozyaka, İslamalan, Beyalan, Kavak ve Döğmeci gibi çok sayıda yerleşimde etkinlikler planlandı. Nallıhan Belediyesi de Haziran 2026’da Çayırhan’daki programı “Yaz Şenlikleri ve Hacet Bayramı” adıyla düzenledi.
KÖYÜN KADINLARI BİR GÜN ÖNCEDEN YUFKA AÇIYORHacet Bayramı’nın nasıl yaşatıldığına ilişkin en ayrıntılı kayıtlardan biri Nallıhan’ın Çalıcaalan köyünden geliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanı ve halkbilimci Dr. Solmaz Karabaşa’nın aktardığı Çalıcaalan örneğinde tören öncesinde köyün kadınları topluca yufka hazırlıyor.
Ertesi gün “Erenler” adı verilen yüksek noktaya çıkılarak yağmur duası yapılıyor. Kurban edilen hayvanın etiyle aş hazırlanıyor, uzun sofralar kuruluyor ve etli pilav köylülerle paylaşılıyor. Köy dışında yaşayanların da etkinlik için geri dönmesi, Hacet Bayramı’nı yalnız dinî veya tarımsal bir ritüel değil, aynı zamanda hemşehri buluşmasına dönüştürüyor.
PİLAVI NEDEN “KAPIŞIYORLARDI?”Nallıhan’ın Yenice köyündeki köy bayramları üzerine yapılan Kültür ve Turizm Bakanlığı araştırması ise Ankara kırsalındaki en sıra dışı bereket uygulamalarından birini kayda geçiriyor. Çeşmebaşı Bayramı’nda tavuklu ve nohutlu bulgur pilavı hazırlanıyor.
Pilav birlikte yenildikten sonra artan bölümün paylaşılması sırasında insanların kazanların başında özellikle acele ederek “kapıştığı” anlatılıyor. Araştırmada köylüler bu davranışı açlıkla değil, yağmur dileğiyle açıklıyor.
Kaynak kişilerden biri geleneği “görmemişlikten değil, yağmur yağsın diye” yaptıklarını anlatıyor. Halkbilimsel değerlendirmede uygulama, bolluğun tersini canlandırarak merhamet ve bereket dilemeye dayanan bir ritüel olarak yorumlanıyor.
Fakat bu gelenek de değişiyor. Aynı araştırmada Çeşmebaşı Bayramı’nın devam ettiği, ancak pilavın kapışılmasına tepki gösterilmeye başlandığı ve bazı kişilerin ortak sofrada yemek yerine pilavı eve götürmeyi tercih ettiği belirtiliyor.
Yani “pilav kapışma” kültürel hafızada ve yakın dönem saha kayıtlarında mevcut olsa da bugün aynı güçte sürdüğünü söylemek mümkün değil. BEYPAZARI’NDA GELİN BÜRGÜSÜ KÖYLERDE YAŞIYORBeypazarı’nın dokuma kültürünün önemli parçalarından biri de bürgü.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı’ndaki kayda göre pamuk, ipek ve floş ipliklerle geleneksel tezgâhlarda dokunan bürgüler geçmişte giyimden ev eşyasına kadar farklı amaçlarla kullanılıyordu. Özellikle gelin bürgüsü, geçmişte her gelin kızın çeyizinde bulunması beklenen parçalardan biriydi.
Resmî kültür envanteri, gelin bürgüsünün Beypazarı köylerinde kullanımının sürdüğünü belirtiyor. Aynı kayıtta Beypazarı’nda üç dokuma ustası ile Halk Eğitim Merkezi’nin bürgü dokumacılığını yaşattığı bilgisi bulunuyor. GELENEKLERİN ORTAK NOKTASI: İMECE VE ORTAK SOFRABeypazarı ve Nallıhan’daki örneklerin ortak noktası, geleneklerin büyük bölümünün tek kişinin yaptığı bir uygulama olmaması.
Düğünde baklavayı ve dolmayı kadınlar birlikte hazırlıyor. Yağmur duasında birkaç köy aynı yaylada buluşuyor. Hacet Bayramlarında yufka, kurban eti ve pilav ortaklaşa hazırlanıyor. Asker kınasında aile ve mahalle birlikte hareket ediyor.
Bu nedenle Ankara kırsalındaki eski geleneklerin hâlâ yaşamasını sağlayan temel unsur yalnız ritüelin kendisi değil, imece ve birlikte hareket etme kültürü. Modern hayat bu uygulamaların bazı ayrıntılarını değiştirmiş durumda.
Bazı köy bayramlarında yağmur duasının ağırlığı azalırken ortak yemek öne çıkıyor; bazı eski ritüeller ise yalnız sınırlı yerleşimlerde görülüyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Genel · Bölge: Ankara/Elmadağ
Yayın: 18 Kasım 2026 13:18 · Kaynak: yeniankara.com.tr