Şanlıurfa’nın yöresel lezzetleri araştırıldı! Coğrafi işaret için büyük potansiyel

Şanlıurfa’nın yöresel lezzetleri üzerine yapılan akademik araştırmada, kentin coğrafi işaret tescili açısından yüksek potansiyele sahip gastronomi ürünleri bulunduğu sonucuna ulaşıldı. Ümit Sormaz ve Mustafa Akturfan tarafından hazırlanan çalışma, 25 Şubat 2026’da Journal of Silk Road Tourism Research dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, Şanlıurfa mutfağındaki yerel ürünlerin korunması ve tanıtılması için kamu kurumlarıyla sivil toplum kuruluşlarının birlikte çalışmalar yürütmesini önerdi.

Gastronomik Açıdan Coğrafi İşaret Potansiyeliyle Şanlıurfa İli başlıklı makalede, kentin yemek kültürü coğrafi işaret tescili bakımından değerlendirildi. Çalışma, mevcut ürünlerin gastronomi turizmi ve kırsal turizm açısından taşıdığı öneme de odaklandı.

Şanlıurfa mutfağının tescil potansiyeli incelendi

Araştırmada Şanlıurfa’nın yöresel gastronomi ürünleri, coğrafi işaret sistemi kapsamında ele alındı. Coğrafi işaret, belirli bir yöreyle bağlantılı olan ve niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından o bölgeyle ilişkilendirilen ürünlerin korunmasını sağlayan bir tescil sistemidir.

Ümit Sormaz ve Mustafa Akturfan, yaptıkları inceleme sonucunda Şanlıurfa’nın coğrafi işaret açısından değerlendirilebilecek güçlü bir gastronomi mirasına sahip olduğunu belirtti. Çalışmada, yerel ürünlerin korunmasının yanı sıra tanıtım faaliyetlerinin geliştirilmesi gerektiği üzerinde duruldu.

Araştırmada görüşmeler ve arşiv belgeleri kullanıldı

Akademik çalışmada nitel araştırma yöntemleri tercih edildi. Araştırmacılar, yöresel gastronomi ürünlerine ilişkin verileri görüşmeler, literatür taraması ve arşiv-belge incelemesi yoluyla topladı.

Elde edilen bilgiler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle değerlendirildi. Böylece Şanlıurfa’nın gastronomi ürünleri yalnızca yemek kültürü açısından değil, coğrafi işaret potansiyeli bakımından da incelendi.

Araştırma için Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulundan 26 Ağustos 2025 tarihinde izin alındı. Makale, derginin 2026 yılı 6. cilt, 1. sayısında 17-29. sayfalar arasında yer aldı.

Yöresel ürünlerin korunması ve tanıtılması önerildi

Çalışmanın sonuç bölümünde, Şanlıurfa’nın gastronomik değerlerinin korunmasına yönelik çalışmaların artırılması gerektiği belirtildi. Araştırmacılar, coğrafi işaret potansiyeli taşıyan ürünlerin değerlendirilmesinde ilgili kamu kurumları ile sivil toplum kuruluşlarının görev almasını önerdi.

Yöresel ürünlerin tanıtılmasının gastronomi turizmi ve kırsal turizm açısından önem taşıdığı da araştırmada vurgulandı. Bu kapsamda tescil çalışmalarının yanı sıra yerel gastronomi mirasının tanıtılmasına yönelik faaliyetler önerildi.

Çalışma yeni bir coğrafi işaret tescili anlamına gelmiyor

Şanlıurfa’nın gastronomi ürünlerine ilişkin araştırma, yeni bir coğrafi işaret tescil kararı içermiyor. Makalede açıklanan sonuçlar, ürünlerin tescil edilme potansiyeline yönelik akademik değerlendirmelere dayanıyor.

Araştırmada kullanılan 2025 yılı kayıtlarında Şanlıurfa için 8 menşe adı ve 39 mahreç işareti olmak üzere toplam 47 tescilli üründen söz ediliyor. Bu sayı, çalışmanın dayandığı döneme ait olup 2026 yılının güncel tescil toplamı olarak değerlendirilmemeli.

Çalışmada Hasenik Pekmezi, Siverek Şire Üzümü, Urfa Koruk Salatası, Viranşehir Şelengo ve Şanlıurfa İsot Reçeli gibi başvuru konusu ürünlere de yer verildi. Ancak bu ürünlerin Kasım 2026 itibarıyla tescil durumları araştırma kapsamında ayrıca kesinleştirilmiş değil.