Şanlıurfa’da 30 kişiyle araştırma! Sosyal medya ailede otoriteyi değiştiriyor

Şanlıurfa’da 30 kişiyle gerçekleştirilen akademik araştırmada, sosyal medyanın aile içi iletişim, mahremiyet ve otorite ilişkileri üzerindeki etkileri incelendi. Harran Üniversitesi mensubu Gıyasettin Yıldız’ın çalışmasında, gençlerin teknolojik bilgi bakımından aile büyüklerine destek vermesinin geleneksel otorite ilişkilerini değiştirebildiği belirlendi.

Araştırmada sosyal medyanın aile bireylerini birbirine yakınlaştırırken özel hayatın sınırları konusunda gerilimler de oluşturabildiği değerlendirildi.

Şeffaf Duvarlar: Sosyal Medyanın Kuşaklararası İletişim, Mahremiyet ve Otorite Üzerindeki Etkisi başlıklı çalışma, İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi’nin 1 Mayıs 2026 tarihli sayısında yayımlandı. Araştırma, dijital teknolojilerle büyüyen genç kuşaklar ile bu teknolojileri sonradan kullanmaya başlayan aile bireylerinin deneyimlerine odaklandı.

Gençlerin teknolojik bilgisi aile içindeki dengeleri etkiliyor

Araştırmada öne çıkan bulgulardan biri, gençlerin dijital teknolojilere hâkimiyetinin aile içindeki geleneksel otorite ilişkileriyle bağlantılı olmasıydı. Teknolojiyi sonradan öğrenen aile büyüklerinin bazı dijital işlemlerde gençlerden yardım alması, bilgi ve deneyime dayalı alışılmış rollerin değişmesine yol açabilen bir durum olarak değerlendirildi.

Gıyasettin Yıldız, teknolojik bilgi üzerinden ortaya çıkan bu değişimi tersine evcilleştirme kavramıyla ele aldı. Çalışmada dijital becerilerin yalnızca günlük yaşamı kolaylaştıran bir özellik olmadığı, kuşaklar arasındaki ilişkilerin biçimlenmesinde de rol oynayabildiği belirtildi.

Sosyal medya aile içinde mahremiyet sınırlarını değiştiriyor

Çalışmada aile üyelerinin sosyal medya aracılığıyla birbirlerinin yaşamından sürekli haberdar olmasının farklı sonuçları incelendi. Dijital platformlar iletişimin devam etmesini sağlarken bireylerin özel alanlarına ilişkin sınırların yeniden belirlenmesine de neden olabiliyor.

Araştırmacı, aile bireylerinin çevrim içi faaliyetlerini karşılıklı takip etmesini gözetim ve mahremiyet ilişkileri açısından değerlendirdi. Çalışmada kullanılan panoptik aile kavramı, dijital ortamda aile üyelerinin birbirlerini izleyebilmesiyle bağlantılı olarak ele alındı.

Farklı kuşakların sosyal medya üzerinden karşılaştığı değerlerin aile içindeki yerleşik alışkanlıklarla uyuşmaması da araştırmada incelenen başlıklar arasında yer aldı. Bu durumun özellikle özel yaşam, bireysel tercihler ve aile içi otorite konularında gerilim oluşturabildiği belirtildi.

Şanlıurfa’da 30 katılımcıyla derinlemesine görüşme yapıldı

Araştırma kapsamında Şanlıurfa’da iki farklı kuşaktan toplam 30 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmelerden elde edilen veriler, katılımcıların deneyimlerini anlamaya yönelik nitel araştırma yöntemleriyle incelendi.

Çalışmada yorumlayıcı fenomenolojik yaklaşım ve refleksif tematik analiz yöntemi kullanıldı. Böylece katılımcıların sosyal medya deneyimleri, aile ilişkileri ve kuşaklar arası farklılıklar üzerinden değerlendirildi.

Harran Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulunun 22 Eylül 2025 tarihli iznine dayanan araştırma, 24 Kasım 2025’te dergiye gönderildi ve 5 Nisan 2026’da kabul edildi. Makale, derginin 6. cilt 2. sayısında 163-179. sayfalar arasında yayımlandı.

Araştırmanın sonuçları görüşme yapılan 30 kişinin deneyimlerini yansıtıyor. Bu nedenle bulgular, Şanlıurfa’daki bütün ailelerin sosyal medya kullanımını temsil eden istatistiksel veriler olarak değil, kuşaklar arası iletişim ve aile ilişkilerine yönelik nitel değerlendirmeler olarak ele alınıyor.