COP31 Antalya'ya Ne Kazandırdı, Faturası Kime Çıktı?

Antalya, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapıyor. Yaklaşık 100 bin katılımcının beklendiği organizasyon, Türkiye'nin bugüne kadar ev sahipliği yaptığı en büyük uluslararası etkinliklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet temsilcilerini, bakanları, diplomatları, akademisyenleri, iş insanlarını, çevre kuruluşlarını ve basın mensuplarını Antalya'da buluşturan zirve, kentin turizm ekonomisi açısından önemli bir hareketlilik yarattı.

Ancak bu hareketliliğin ekonomik karşılığının ne olduğu, organizasyon için ne kadar kamu kaynağı kullanıldığı ve kent sakinlerinin bu süreçte hangi bedelleri ödediği henüz bütün yönleriyle ortaya konulmuş değil.

COP31'in Antalya bilançosuna bakıldığında, turizm sektörünün kazançları kadar kamu harcamaları ve organizasyonun kent yaşamına etkileri de dikkat çekiyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 22 Ekim'de yaptığı açıklamada zirvenin Antalya'da yaklaşık 2 milyar dolarlık doğrudan ekonomik hareketlilik oluşturacağını söyledi.

Bakanlığın değerlendirmesine göre bu ekonomik hareketlilik yalnızca otellerle sınırlı kalmayacak; konaklama, ulaşım, perakende, inşaat, organizasyon, yiyecek-içecek ve prodüksiyon sektörlerine de yayılacak.

Kurum ayrıca COP31 için hazırlanan EXPO alanının zirve sonrasında da kullanılacağını, Kültür ve Turizm Bakanlığı yönetimine devredilerek uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapmaya devam edeceğini bildirdi.

Burada önemli bir ayrıntı var: Açıklanan 2 milyar dolar, zirvenin tamamlanmasının ardından hesaplanmış bir gelir değil, organizasyon öncesinde ortaya konulan ekonomik hareketlilik tahmini.

Bu nedenle söz konusu rakamın ne kadarının Antalya'daki işletmelere, ne kadarının Türkiye'nin diğer bölgelerindeki şirketlere ve ne kadarının kamu yatırımlarına karşılık geldiği henüz bilinmiyor.

KASIM AYINDA ANTALYA TURİZMİNDE YÜZDE 100'E YAKLAŞAN DOLULUK

COP31'in en görünür ekonomik etkisi konaklama sektöründe ortaya çıktı.

Normal şartlarda yaz sezonunun ardından talebin azaldığı Antalya'da, zirve nedeniyle kasım ayının ilk yarısında önemli bir uluslararası konaklama talebi oluştu.

Coral Travel Group, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı COP31'in resmî konaklama ve seyahat çözümleri partnerliğini üstlendi. Grubun destinasyon yönetimi ve yer hizmetleri şirketi Odeon Tours tarafından koordine edilen organizasyonda 140 ülkeden rezervasyon alındı ve 257 otel katılımcıların konaklama taleplerine açıldı.

Odeon Tours Türkiye Genel Müdürü Ozan Somaklar, basın toplantısında COP31 kapsamında 10 binin üzerinde katılımcıya hizmet sunmayı planladıklarını açıkladı. Bunların önemli bölümünü yurt dışından gelen delegasyonlar oluşturdu.

Yaklaşık 4 bin kişi için karşılama, transfer ve ek hizmet planlaması yapıldı.

Şirketin paylaştığı bilgilere göre, bu kapsamda hizmet verilen katılımcıların ortalama konaklama süresi 10-12 gün seviyesinde gerçekleşiyor.

İki yıldızlı tesislerden beş yıldızlı otellere kadar uzanan 257 otellik konaklama ağı Belek, Lara, Kundu, Antalya şehir merkezi ve Kemer çevresindeki tesisleri kapsadı.

Bu organizasyonun dışında kalan delegasyonlar, uluslararası kuruluş temsilcileri, gazeteciler, özel sektör katılımcıları ve diğer ziyaretçilerin de Antalya'da konaklamasıyla bölgedeki talep daha da yükseldi.

Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Başkanı Hakan Saatçioğlu'nun 13 Kasım'da yaptığı açıklamaya göre otellerde doluluk oranları yüzde 100'e yaklaştı.

Saatçioğlu, geçen yılın kasım ayına kıyasla otel fiyatlarında yüzde 80-90 artış yaşandığını, kent merkezindeki artışın ise yüzde 50-60 seviyesinde olduğunu belirtti.

Uluslararası konaklama veri platformu Lighthouse'un araştırması da bu yükselişi doğruluyor.

Araştırmaya göre COP31 döneminde Antalya'da ortalama oda fiyatları ilk hafta 268 dolar, ikinci hafta 239 dolar seviyesine ulaştı. Bu rakamlar 2026 yılı ortalamasının yüzde 92 üzerinde. Beş yıldızlı otellerde ise yıllık ortalamaya göre artış yüzde 108'e ulaştı.

Konaklama talebi göstergesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 117 yükseldi.

Bu tablo, Antalya'nın turizm sezonu dışında da uluslararası organizasyonlar sayesinde yüksek talep oluşturabileceğini gösteriyor.

KAZANANLAR OTELLERLE SINIRLI KALMADI

COP31'in ekonomik etkisi yalnızca otel işletmelerinin elde ettiği gelirle sınırlı değil.

Havalimanı transferleri, araç kiralama, tur operatörleri, restoranlar, kafeler, alışveriş merkezleri, taksiciler, rehberler ve organizasyon şirketleri de zirvenin oluşturduğu hareketlilikten yararlanabilecek sektörler arasında.

Ancak burada da önemli bir ayrım bulunuyor.

Otellerin dolması ve oda fiyatlarının yükselmesi, bütün yerel işletmelerin aynı ölçüde kazanç sağladığı anlamına gelmiyor. Özellikle zirve alanına yakın bölgelerdeki işletmelerin daha fazla talep gördüğü, kent merkezindeki işletmelerin ise trafik ve erişim sorunlarından farklı ölçülerde etkilendiği değerlendiriliyor.

Üstelik zirve alanındaki fiyatlar da tartışma yarattı.

Uluslararası bir organizasyona gelen katılımcılara sunulan hizmetin fiyatı, Antalya'nın turizm imajı açısından da önem taşıyor.

POYD Başkanı Saatçioğlu, organizasyon sırasında taksicilerden restoran işletmecilerine kadar bütün esnafın Antalya'nın uluslararası tanıtımında önemli bir rol üstlendiğine dikkat çekti.

Dolayısıyla COP31'in uzun vadeli turizm getirisi, yalnızca kaç kişinin geldiğiyle değil, bu kişilerin kentte nasıl bir deneyim yaşadığıyla da belirlenecek.

25 MİLYAR 139 MİLYON LİRALIK HAZIRLIK HARCAMASI

Ekonomik kazanç beklentisinin karşısında ise organizasyon için yapılan kamu harcamaları bulunuyor.

Antalya Körfez Gazetesi'nin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) kayıtlarından derlediği verilere göre, Eylül 2026 başına kadar COP31 hazırlıklarıyla bağlantılı tespit edilebilen ihale ve sözleşme tutarları 25 milyar 139 milyon liraya ulaştı.

Araştırmada öne çıkan bazı büyük harcama kalemleri şöyle:

14 milyar 705 milyon TL: Geçici yapı sistemlerinin kiralanması, kurulması, işletilmesi ve sökülmesi.

8 milyar 85 milyon TL: Ana etkinlik alanının yapımı.

495,7 milyon TL: Etkinlik alanındaki yeşil bölgenin peyzaj, bakım ve onarım işleri.

435 milyon TL: COP31 alanına ulaşım yolları.

198,5 milyon TL: Danışmanlık hizmeti.

Yaklaşık 63 milyon TL: Havalimanı ulaşım yolları.

Bu rakamların tamamı doğrudan konferansın günlük işletme gideri olarak değerlendirilmemeli. İçerisinde yol, altyapı, etkinlik alanı ve zirve sonrasında da kullanılabilecek yatırımlar bulunuyor.

Ancak 25 milyar 139 milyon liralık tutar, organizasyon hazırlıklarının kamu kaynakları açısından ne ölçüde büyük bir ölçeğe ulaştığını gösteriyor.

Üstelik bu rakam nihai maliyet değil. Araştırma, o tarihe kadar tespit edilebilen ve sonuçlanmış sözleşmelere dayanıyor. Güvenlik, ulaşım operasyonu, personel, enerji, temizlik, bakım ve diğer hizmetlerin bütün maliyetlerini içeren denetlenmiş bir toplam kamu harcaması henüz açıklanmış değil.

İHALELERDE PAZARLIK USULÜ TARTIŞMASI

Hazırlık harcamalarında dikkat çeken bir başka konu da bazı büyük ihalelerde Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesinin kullanılması.

Bu madde, doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve öngörülemeyen durumlarda ihalelerin ivedilikle yapılabilmesine imkân tanıyor.

Antalya Körfez Gazetesi'nin araştırmasında, ana etkinlik alanı ve geçici yapı sistemleri gibi büyük işlerin hazırlıklarının aylar öncesinden başladığına dikkat çekiliyor.

Buna rağmen ağustos ayında yapılan yaklaşık 495,7 milyon liralık peyzaj ve altyapı işinde de 21/b yönteminin kullanılması eleştiri konusu oldu.

Bir başka dikkat çekici konu, kamu harcamalarının tamamını bir arada gösteren, vatandaşın takip edebileceği şeffaf bir COP31 harcama portalının bulunmaması.

Dolayısıyla kamuoyunun bilmesi gereken yalnızca ne kadar para harcandığı değil, bu paranın hangi kurum tarafından, hangi gerekçeyle, hangi şirkete ve hangi hizmet karşılığında ödendiği.

ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ DE YÜZ MİLYONLARCA LİRALIK YATIRIM YAPTI

COP31 hazırlıklarının önemli maliyet kalemlerinden biri de Antalya'nın ulaşım altyapısı oldu.

Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan sözleşmelere göre, COP31 alanına ulaşım yolları için 435 milyon liralık, havalimanı ulaşım yolları için de yaklaşık 63 milyon liralık yapım işi gerçekleştirildi.

Böylece yalnızca bu iki ulaşım kaleminin sözleşme bedeli yaklaşık 498 milyon liraya ulaştı.

Bu yatırımların zirve sonrasında Antalya'nın ulaşım altyapısına katkı sağlaması bekleniyor.

Ancak organizasyonun hazırlık sürecinde ve zirve günlerinde kentte yaşanan trafik sorunları, yapılan yatırımların yanında trafik yönetiminin de ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu.

630 OTOBÜS, 71 ELEKTRİKLİ ARAÇ: ÇEVRECİ ULAŞIMIN FATURASI NE?

İklim değişikliğiyle mücadele ve düşük karbonlu ulaşımın tartışıldığı COP31'de katılımcıların taşınması için Türkiye genelinde geniş çaplı bir otobüs organizasyonu gerçekleştirildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda 25 belediyeden toplam 630 otobüs Antalya'ya getirildi.

Bu araçların 71'i elektrikli, 233'ü doğal gazlı, geri kalanı ise düşük emisyonlu dizel otobüslerden oluşuyor.

Ulaşım için 19 ayrı hat oluşturuldu. Katılımcıların havalimanı, otogar, oteller, şehir merkezi ve konferans alanı arasındaki ulaşımı planlandı.

Antalya'da daha önce doğal gazlı otobüs bulunmadığı için araçların yakıt ihtiyacını karşılamak amacıyla yeni bir doğal gaz istasyonu da kuruldu.

Bakanlık yetkilileri, bu altyapının zirve sonrasında da Antalya'nın toplu ulaşım sistemine katkı sağlayacağını açıkladı.

Ancak burada yanıt bekleyen önemli sorular bulunuyor:

630 otobüsün Antalya'ya getirilmesi ve işletilmesinin toplam maliyeti ne oldu?

Araçların yakıt, şarj, bakım ve personel giderlerini hangi kurumlar karşıladı?

Belediyeler kendi şehirlerindeki toplu ulaşım hizmetlerinde herhangi bir aksama yaşadı mı?

Elektrikli otobüslerin 71'i dışında kalan araçların toplam emisyon yükü ne oldu?

Yeni doğal gaz istasyonunun işletme ve bakım sorumluluğu hangi kurumda olacak?

İklim zirvesinde çevreci ulaşımın sağlanması önemli bir hedef. Ancak bu organizasyonun karbon ayak izinin de hesaplanması gerekiyor.

26 BİN GÜVENLİK PERSONELİ GÖREV YAPTI

COP31'in en büyük operasyonlarından biri güvenlik alanında gerçekleştirildi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin 9 Kasım'da yaptığı açıklamaya göre, zirvenin güvenliği için yaklaşık 26 bin personel görevlendirildi.

Antalya Havalimanı'nda ise 1.500 polis personelinin görev yapması planlandı.

Konferans alanı, konaklama tesisleri, ulaşım güzergâhları ve havalimanında kapsamlı güvenlik önlemleri alındı.

Ayrıca 850 arama kurtarma personeli, 110 ambulans, 300 sağlık görevlisi ve 21 mobil UMKE ekibi olası acil durumlar için hazır bulunduruldu.

Bu rakamlar, organizasyonun kamu personeli ve güvenlik kaynakları bakımından da büyük bir seferberlik gerektirdiğini gösteriyor.

Ancak 26 bin güvenlik personelinin görevlendirilmesinin toplam maliyeti, fazla mesai, konaklama, iaşe, ulaşım ve lojistik giderleriyle birlikte henüz kamuoyuna açıklanmış değil.

TRAFİK KİLOMETRELERCE UZADI, BAZI YOLCULUKLAR 3-4 SAATİ BULDU

Zirvenin ilk günlerinde ve özellikle 11-12 Kasım'daki liderler programında Antalya'nın ulaşım sistemi ciddi bir sınavdan geçti.

Üst düzey konukların konvoyları için güzergâhlarda yapılan düzenlemeler, bazı yolların kapatılması ve şeritlerin kontrollü kullanılması trafik yoğunluğunu artırdı.

Özellikle havalimanı, şehir merkezi, Belek ve konferans alanı arasındaki ulaşımda uzun kuyruklar oluştu.

Bazı yolculukların 3-4 saate kadar uzadığı yönündeki saha gözlemleri, kentteki trafik yönetiminin en çok tartışılan konularından biri oldu.

Toplu ulaşımda da yoğunluk yaşandı. Şehir merkezi ile konferans alanı arasında tramvay ve otobüs bağlantıları kullanılmasına rağmen bazı saatlerde katılımcılar uzun süre beklemek zorunda kaldı.

Antalya Valiliğinin açıklamasına göre D-400 üzerindeki özel trafik uygulamaları 13 Kasım saat 00.00 itibarıyla sona erdi.

Ancak yaşananlar, uluslararası bir organizasyonda yalnızca misafirlerin ulaşımının değil, kent sakinlerinin günlük ulaşım ihtiyaçlarının da aynı ölçüde dikkate alınması gerektiğini gösterdi.

319 BİN ÖĞRENCİ VE 29 BİN ÖĞRETMENİN EĞİTİM DÜZENİ DEĞİŞTİ

COP31'in kent yaşamına en doğrudan etkilerinden biri eğitim alanında yaşandı.

Antalya Valiliği'nin kararıyla 11-12 Kasım tarihlerinde Aksu, Döşemealtı, Konyaaltı, Kepez, Manavgat, Muratpaşa ve Serik ilçelerindeki resmî ve özel okullarda yüz yüze eğitime ara verildi.

Eğitim faaliyetleri EBA üzerinden uzaktan sürdürüldü.

Antalya İl Millî Eğitim Müdürlüğünün açıklamasında, uygulamadan 319 bin 356 öğrenci ve 29 bin 612 öğretmenin etkileneceği belirtildi.

Aynı tarihlerde okul servisleri ve taşımalı eğitim hizmetleri de durduruldu.

Kamu kurumlarında ise belirli şartları taşıyan çalışanlar için idari izin ve çalışma düzenlemeleri uygulandı. Özel sektör işverenlerine de esnek ve uzaktan çalışma imkânlarını değerlendirmeleri tavsiye edildi.

Bu uygulamalar, zirvenin yalnızca turizm sektöründe değil, kentte yaşayan yüz binlerce insanın günlük hayatında da değişiklik yarattığını gösteriyor.

Bir tarafta uluslararası bir organizasyonun ekonomik ve diplomatik kazanımları bulunurken diğer tarafta eğitim, ulaşım ve çalışma hayatında verilen zorunlu aralar var.

ZİRVE SONRASINDA EXPO ALANI ANTALYA'YA NE KAZANDIRACAK?

COP31'in Antalya'ya bırakacağı en önemli kalıcı değerlerden biri, zirve için hazırlanan EXPO alanının gelecekte nasıl kullanılacağı olacak.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Kasım'da yaptığı açıklamada, COP31 sahasının etkinlik tamamlandıktan sonra aşamalı olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı yönetimine devredileceğini bildirdi.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) bünyesinde oluşturulan MICE yapılanmasının alanın yönetimini üstlenmesi planlanıyor.

Bu karar, Antalya'nın uluslararası toplantı, kongre, fuar ve etkinlik turizmindeki kapasitesini artırabilecek önemli bir gelişme.

Ancak 12 günlük zirve için hazırlanan büyük bir alanın sonraki yıllarda ne ölçüde kullanılacağı, işletme giderlerinin nasıl karşılanacağı ve sürdürülebilir gelir üretip üretemeyeceği henüz belli değil.

Eğer alan düzenli uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapabilirse COP31 için yapılan yatırımların uzun vadeli getirisi artabilir.

Aksi durumda yüksek maliyetli yapıların bakım, işletme ve yenileme giderleri yeni bir kamu yüküne dönüşebilir.

Zirvenin Türkiye açısından ekonomik ve diplomatik boyutunda dikkat çeken bir diğer gelişme, Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ile yapılan iklim finansmanı anlaşması oldu.

Reuters'ın 12 Kasım tarihli haberine göre banka, Türkiye'nin iklim politikalarını ve yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla 1,6 milyar dolarlık finansman paketi üzerinde anlaşmaya vardı.

Bu kaynak; enerji dönüşümü, emisyon ticaret sistemi, yenilenebilir enerji yatırımları, tarımda su verimliliği ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılık gibi alanları desteklemeyi hedefliyor.

Ancak bu finansmanı COP31'in Antalya turizmine sağladığı gelirle karıştırmamak gerekiyor. Söz konusu paket, Türkiye'nin iklim politikalarına yönelik bir finansman desteği. Antalya'ya doğrudan aktarılmış bir turizm geliri değil.

Bununla birlikte COP31'in yalnızca konaklama ve ulaşım hareketliliğiyle değil, Türkiye'nin gelecekteki yeşil yatırımları ve uluslararası finansman olanaklarıyla da değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

GERÇEK BİLANÇO İÇİN HANGİ RAKAMLAR AÇIKLANMALI?

COP31'in Antalya'ya ne kazandırdığını ve neye mal olduğunu anlayabilmek için zirve tamamlandıktan sonra kapsamlı bir ekonomik bilanço yayımlanması gerekiyor.

Bu bilançoda şu başlıkların ayrı ayrı açıklanması önemli:

Gelir tarafında:

Otellerin COP31 dönemindeki ilave konaklama gelirleri.

Ulaşım, restoran, alışveriş ve yerel hizmet sektörlerinin elde ettiği ilave gelir.

Organizasyon kapsamında Antalya'da yaratılan istihdam ve yerel tedarikçi harcamaları.

Uluslararası katılımcıların kentte yaptığı toplam harcama.

Gelecek yıllara yönelik kongre ve etkinlik rezervasyonları.

Gider tarafında:

Etkinlik alanı, geçici yapılar ve altyapı yatırımlarının toplam maliyeti.

Belediyelerin ulaşım ve yol yatırımları.

630 otobüsün transfer, yakıt, bakım ve personel giderleri.

Güvenlik, sağlık, temizlik ve lojistik hizmetlerinin maliyeti.

Kamu kurumlarının organizasyon için yaptığı personel ve hizmet harcamaları.

EXPO alanının zirve sonrasındaki işletme ve bakım bütçesi.

Ayrıca yalnızca yapılan harcamaların değil, bu harcamaların hangi bölümünün kalıcı kamu varlığı oluşturduğunun da açıklanması gerekiyor.

Çünkü yol ve altyapı yatırımları zirve sonrasında da kullanılabilecek. Buna karşılık geçici yapıların kurulması, işletilmesi ve sökülmesi gibi harcamaların doğrudan organizasyon maliyeti olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

SONUÇ: ANTALYA KAZANDI AMA GERÇEK KAZANÇ HENÜZ HESAPLANMADI

COP31, Antalya'nın uluslararası ölçekte tanıtılması ve turizm sezonunun uzatılması açısından önemli bir fırsat yarattı.

Kasım ayında otellerin doluluklarının yüzde 100'e yaklaşması, oda fiyatlarının yükselmesi, 140 ülkeden konaklama rezervasyonu alınması ve 257 otelin organizasyona dahil edilmesi, turizm sektörünün bu hareketlilikten yararlandığını gösteriyor.

Bakanlığın 2 milyar dolarlık doğrudan ekonomik hareketlilik beklentisi de organizasyona yüklenen ekonomik önemi ortaya koyuyor.

Ancak 25 milyar 139 milyon liralık tespit edilebilir kamu sözleşmeleri, 26 bin güvenlik personeli, 630 otobüs, yüz binlerce öğrencinin eğitim düzenindeki değişiklik ve kentte yaşanan trafik sorunları da organizasyonun diğer yüzünü oluşturuyor.

Üstelik açıklanan kamu harcaması toplamı nihai maliyet değil. Kamu kurumlarının tüm giderleri ve zirvenin tamamlanmasına kadar yapılacak harcamalar henüz tek bir tabloda açıklanmış değil.

Bu nedenle bugün için COP31'in Antalya'ya kesin olarak ne kadar kazandırdığını veya ne kadara mal olduğunu söylemek mümkün değil.

Asıl mesele, 2 milyar dolarlık ekonomik hareketlilik beklentisinin ne kadarının gerçekleştiği ve 25 milyar lirayı aşan kamu yatırımlarının Antalya'ya uzun vadede ne kazandıracağı.

Antalya'nın COP31 sonrasında yalnızca otelleri dolmuş, fiyatları yükselmiş ve uluslararası basında görünürlük kazanmış bir kent olarak kalmaması gerekiyor.

Yapılan yatırımların kalıcı turizm gelirine, yeni kongre organizasyonlarına, sürdürülebilir ulaşım altyapısına ve yerel istihdama dönüşmesi gerekiyor.

Aksi halde 12 günlük uluslararası zirvenin ardından geriye, yüksek maliyetli bir organizasyonun faturası ve yanıtlanmayı bekleyen sorular kalacak.