Habermetrik
← Ana Sayfa
17 Kasım 2026 04:59
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Hastalıklı otlar, hasta hayvanlar

Hastalıklı otlar, hasta hayvanlar
Görsel kaynağı: gazeteyenigun.com.tr
⏱️ 3 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Otları hasta eden etkenler o otları yiyen hayvanların da hasta olmasına sebep olur
  • Daha önce bir yazımda “Çiftlik hayvanları ve zehirli otlar” başlığı altında çayır ve meralardaki zehirli otları ele almıştım

Otları hasta eden etkenler o otları yiyen hayvanların da hasta olmasına sebep olur.

Daha önce bir yazımda “Çiftlik hayvanları ve zehirli otlar” başlığı altında çayır ve meralardaki zehirli otları ele almıştım. Bu yazıdaki konu zehirli otlar değil, hastalanmış otlar.

Çeşitli örnekler vererek açıklayalım; Çok kullanılan Rye grass'a (süt otu) bulaşan bir mantar (Pithomyces chartarum) onu yiyen hayvanlarda fotosensitizasyona sebep olur. Güneş ışığına duyarlılık olarak açıklayabileceğimiz fotosensitizasyon hayvanların derilerinde yaralara ve kabuklanmalara yol açmaktadır.

Uğur böceği larvalarının bulaştığı süt otu da koyunlarda fotosensitizasyona neden olur. Yüz egzaması adı verilen bu durumda koyunların yüzlerinde yaralar, kabuklanmalar görülür.

Yaprak biti (aphid, afit) bulaşmış otların yenmesi de yine yüz egzaması olarak karşımıza çıkar. Küflü yonca da karaciğere hasar vererek güneş ışığına duyarlılık oluşturduğunda yüz egzaması ile karşılaşırız.

Rye grass (süt otu)na bulaşan bir mantar (Pseudopeziza mediaginis) fitoöstrojenik etkiye yol açarak östrojen dengesini bozar ve döl verimi sorunları oluşturur.

Çayır otlarından kamışsı yumak adı verilen Festuca arondinacea bitkisine bulaşan bir mantar (Neotyphodium coenophilaum, endofit) koç ve koyunlar da döl verimi sorunlarına, düşük fertiliteye yol açar. Ayrıca böyle otları tüketen hayvanlar da tüy dökülmesi de görülür. Aynı mantarın bulaşması koyun ve keçilerde ishale de yol açabilir.

Bir nematod (yuvarlak kurt, Anguina funesta) ve bir toksin üreten (corynetoxin) bakteri (Rathayibacter toxicus) birlikte süt otuna bulaşıp hasta ederler. Bu hastalıklı otları yiyen hayvanlarda zehirlenme belirtileri görülür. Kas titremelerini takiben koma ve ölüm ortaya çıkabilir.

Mantar bulaşmış tatlı yoncada (melilotus) coumarin oluşur. Coumarin dicumarol adı verilen antikoagülan (pıhtılaşmayı önleyici) bir madde oluşumuna yol açar. Dicumarol vitamin K sentezini engellediğinden kanamalar ortaya çıkar.

Ağız ve burundan kan gelir. Dışkıda kan görülebilir. Dışkı katran renginde olur. Gebelerde abort(yavru atma) ve tüm hayvanlarda iç kanamaya bağlı ölümler ortaya çıkabilir.

Aspergillus flavus mantarının bulaştığı otları tüketen hayvanlarda aflotoksikosis şekillenir. Karaciğer hasarına yol açar. İneklerde kusma görülür.

Normal olarak hayvanların tüketeceği yem bitkileri olan Sorgum otu ve Sudan otu, eğer stres koşullarında yani kendi yetişme koşullarının dışına çıkan koşullarda, örneğin kurakta yetiştirilirse, içerdiği prussic acid ‘ten oluşan cyanid dolayısıyla hayvanlarda solunum yetmezliğine sebep olur.

Cyanid kanın oksijen taşımasına engel olduğundan solunum yetmezliği ortaya çıkar. Şiddetli vakalar ölümle sonuçlanabilir.

Stres koşullarında yetişen ya da aşırı gübre ile yetiştirilen diğer otlar nitrat toksisitesi dolayısıyla dokulara oksijen taşınmasının engellenmesine ve ani solunum yetmezliğine yol açar.

Claviceps purpurea adı verilen bir mantarın hasta ettiği tahıllar “ergotism”e sebep olur. Çavdar mahmuzu da denilen Claviceps purpurea ilk olarak çavdarda tespit edildiğinden bu ismi almıştır. Fakat tüm tahıllara bulaşabilen bir mantardır.

Hastalıklı tahılları, bunların hasıllarını ya da hastalıklı süt otunu yiyen hayvanlarda kuru gangren şekillenir. Hastalanmış bitkiler ergotamin ve diğer toksinler saldıklarından vücudun üç noktalarına giden damarlar daralır.

Ayaklarda, kulaklarda gangren oluşur. Ayrıca bu toksinler yüzünden iştahsızlık, kusma, kas spazmı, ishal, süt veriminin aniden kesilmesi gibi sorunlar ortaya çıkar.

Görüldüğü gibi; hastalanmış bitkiler hayvanların hastalanmasına yol açabilmektedir. Yukarıda sayılan belirtiler başka belirtilerle de karışabilir. Ancak akılda tutulması gereken bir konuda hayvanların hastalık bulaşmış bitkileri yemiş olmaları ihtimalidir.

Normal olarak tüketilmesinde hiçbir sakınca olmayan otlar hastalıklı olduklarında hayvanlara zarar verebilirler. İyi gözlem yapmak, dikkatli olmak, depolamada uygun koşulları sağlamak, nemli haldeyken otları balyalamamak gerekir.

Kanama söz konusu olduğunda K vitamini uygulanması yararlı olabilir.

Diğer belirtiler görüldüğünde semptomatik (belirtileri yok etmeye yönelik) tedavi yapılabilir.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: gazeteyenigun.com.tr
Haber metni ve görseller gazeteyenigun.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık
Yayın: 17 Kasım 2026 04:59 · Kaynak: gazeteyenigun.com.tr
Kaynağı Oku ↗