Kalem Artık Elde Değil

Kalem Artık Elde DeğilKalem artık elimizde değil.Masamıza bakın. Önümüzde defterden çok ekran var. Haberimizi klavyeden yazıyoruz, notumuzu telefona alıyoruz. Bir açıklama saniyeler içinde düşüyor, birkaç dakika sonra yüzlerce haber sitesinde karşımıza çıkıyor.Ama garip olan şu: Kalem ortadan kaybolurken yazanların sayısı hiç bu kadar çoğalmamıştı.Herkes yazıyor.Herkes konuşuyor.Herkes yorumluyor.Herkes birilerini suçluyor.Ve kimse susmak istemiyor.Bir zamanlar bir cümleyi binlerce kişiye ulaştırabilmek için gazeteniz, matbaanız ya da mikrofonunuz olması gerekirdi. Bugün cebinizdeki telefon yeterli.Bir tuşa basıyorsunuz.Bir insanı kahraman da yapabiliyorsunuz, suçlu da.İşte çağımızın asıl meselesi burada başlıyor.Parmaklarımız Kalemden Daha HızlıEskiden “Kalem kılıçtan keskindir” denirdi.Şimdi belki de “Parmak, akıldan hızlı” demek gerekiyor.Bir olay oluyor.Henüz ne olduğu belli değil.Kim yaptı, neden yaptı, doğru mu, yanlış mı bilinmiyor.Ama hüküm hazır.Sosyal medya mahkemesi kuruluyor, savcı atanıyor, hâkim seçiliyor, karar veriliyor.Sonra gerçek ortaya çıkıyor.Yanlış isimmiş.Yanlış görüntüymüş.Eksik bilgiymiş.Peki attığımız o ilk taşı kim geri alacak?Kimsenin bunun cevabı yok.Bir Cümle Artık Mahallede KalmıyorEskiden kahvede söylenen söz kahvede kalabilirdi.Bugün kalmıyor.Telefonun ekranına yazılan birkaç kelime Balıkesir'den çıkıp birkaç saniye içinde Türkiye'nin öbür ucuna ulaşabiliyor.Bu büyük bir güç.Ama aynı zamanda büyük bir sorumluluk.Çünkü ekranın karşısındaki kişinin de bir hayatı, ailesi, çocuğu, işi ve itibarı var.Biz gazeteciler için bunun ağırlığı daha da fazla.Hızlı olmak zorundayız ama hız uğruna doğruyu ezemeyiz. Tıklanmak isteriz ama bir insanın hayatını tıklanacak malzemeye çeviremeyiz.Soracağız.Araştıracağız.Eleştireceğiz.Yanlışın üzerine gideceğiz.Ama önce doğru olduğundan emin olacağız.Çünkü gazetecilikte silgi her şeyi silemiyor.Yapay Zekâ Yazıyor, Peki Vicdan Kimde?Şimdi önümüzde daha büyük bir soru var.Yapay zekâ birkaç saniyede haber yazıyor.Fotoğraf üretiyor.Video oluşturuyor.Ses taklit ediliyor.Gerçeğe benzeyen görüntüler hazırlanıyor.Yakında belki “Bunu kim yazdı?” sorusundan çok, “Bu gerçekten oldu mu?” diye soracağız.İşte tam burada insanın elinde hâlâ kimsenin elinden alamadığı bir şey kalıyor:Vicdanı.Teknoloji bize hız verebilir.Cümle verebilir.Görüntü verebilir.Ama hangi cümleyi yayımlamamız gerektiğine hâlâ biz karar veriyoruz.Kalemi Kaybettik, Sorumluluğunu KaybetmeyelimBelki çocuklarımız birkaç yıl sonra tükenmez kalemi bizim kullandığımız kadar bile kullanmayacak.Olsun.Kalemin kendisi kaybolabilir.Ama temsil ettiği şey kaybolmasın.Doğruyu yazmak.Haksızlığın karşısında susmamak.Güçlüye soru sorabilmek.Suçsuzu korumak.Yanlış yaptığında da çıkıp “Yanlış yazdım” diyebilmek.Çünkü çağ değişti.Mürekkep bitti.Kâğıt azaldı.Kalem elimizden düştü, yerini klavye aldı.Ama gazetecinin önündeki soru hiç değişmedi:“Yazabiliyor muyum?” değil...“Bunu yazmak doğru mu?”Asıl kalem hâlâ orada.İnsanın vicdanında.