Van Gölü’nün 101 yıllık hikâyesi: ‘Canavar’ ihbarı tarihe geçti

Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü, doğal güzelliklerinin yanı sıra ulaşım ve ticaret tarihinde de önemli bir yere sahip. Yaklaşık bir asırdır feribotların kullanıldığı gölde, 1971 yılında tren feribotlarının devreye girmesiyle demiryolu taşımacılığında yeni bir dönem başladı. 2007 yılında ise bir feribot mürettebatının gölde “Van Gölü canavarı” gördüğünü bildirmesi, yıllardır anlatılan efsaneyi yeniden gündeme taşıdı.

VAN GÖLÜ’NDE FERİBOT DÖNEMİ 1925’TE BAŞLADI

Van Gölü’nde feribot taşımacılığı 1925 yılında başladı. Karayolu ulaşımının bugünkü kadar gelişmediği dönemde gölün aşılması, Van’ın doğu ve batı arasındaki ulaşım ve ticaret bağlantılarında önemli bir kolaylık sağladı. Demiryollarının yaygınlaşmasıyla birlikte ise Van Gölü, bölgedeki ulaşımın önündeki önemli engellerden biri haline geldi. Gölün altından tünel veya üzerinden köprü yapılmasının dönemin teknik ve ekonomik koşullarında oldukça güç olması nedeniyle çözüm feribotlarla sağlandı.

1971’DE TREN FERİBOTLARI DEVREYE GİRDİ

Van Gölü’nde tren feribotu dönemi, 1971 yılında Orhan Atlıman feribotunun hizmete girmesiyle başladı. Bir yıl sonra Rafet Ünal feribotunun da sefere başlamasıyla vagonların göl üzerinden taşınması mümkün hale geldi. Tren feribotları sayesinde demiryolu hattının Van Gölü nedeniyle kesintiye uğramasının önüne geçilirken, yük vagonları gölün karşı kıyısındaki ray sistemine ulaştırıldı. Bu sistem, Van ile Tatvan arasındaki bağlantının yanı sıra Türkiye ile İran arasındaki demiryolu ve ticaret taşımacılığında da önemli bir rol üstlendi.

VAN’IN TİCARET KORİDORUNDA ÖNEMLİ GÖREV

Tren feribotları yalnızca ulaşım aracı olarak kullanılmadı. Vagonların göl üzerinden taşınması, bölgedeki ticaret hareketliliğinin devamlılığı açısından da önem taşıdı. Van’ın tarım ve hayvancılık potansiyelinin yanı sıra demiryolu-feribot bağlantısı, kentin İran ve daha doğuya uzanan ticaret güzergâhındaki konumunu güçlendirdi.

2007’DE “VAN GÖLÜ CANAVARI” İHBARI

Van Gölü’nün ulaşım tarihinin yanı sıra yıllardır kamuoyunda konuşulan en dikkat çekici konulardan biri de “Van Gölü canavarı” iddiası oldu. 13 Mart 2007 tarihinde Tatvan-Van seferini yapan Orhan Atlıman feribotunun kaptanı ve mürettebatı, gölde büyük ve balinaya benzer bir canlı gördüklerini bildirdi. Geminin üçüncü kaptanı Maşallah Baldır, gördükleri canlının suya girip çıktığını ve feribota doğru ilerlediğini anlattı.

10 KİŞİLİK EKİP ARAMA YAPTI

İhbarın ardından Tatvan Belediyesi bünyesinde 10 kişilik bir ekip oluşturuldu. Ekip, dürbün ve kameralarla Van Gölü’nde araştırma gerçekleştirdi. Ancak yapılan çalışmalar sırasında söz konusu canlıya ilişkin kesin bir bulguya ulaşılamadı. “Van Gölü canavarı” iddiası ise yıllardır anlatılan gizemli hikâyelerden biri olarak kamuoyundaki yerini korudu.

ORHAN ATLIMAN 47 YIL SONRA EMEKLİYE AYRILDI

1971 yılında hizmete giren Orhan Atlıman feribotu, yaklaşık 47 yıl boyunca Van Gölü’nde görev yaptı. 2018 yılında emekliye ayrılan feribotun ardından daha modern ve yüksek kapasiteli gemiler kullanılmaya başlandı. Van Gölü’ndeki feribot taşımacılığında yeni dönem ise Sultan Alparslan ile devam etti.

SULTAN ALPARSLAN İLE TAŞIMA KAPASİTESİ ARTTI

Yeni nesil feribotlar, eski gemilere göre daha yüksek taşıma kapasitesi ve modern donanımlarıyla öne çıktı. Sultan Alparslan feribotlarının 50 vagona kadar taşıma kapasitesine sahip olduğu belirtilirken, Orhan Atlıman feribotunun yaklaşık 9-10 vagon taşıyabildiği ifade ediliyordu. Yeni feribotlarla birlikte Van Gölü geçiş süresinde de önemli ölçüde kısalma sağlandı. Gemilerde yolcu kapasitesinin yanı sıra restoran, dinlenme alanları, güvenlik sistemleri ve çeşitli teknik donanımlar da bulunuyor.

VAN GÖLÜ’NÜN TARİHİ RAYLARLA YAZILDI

Yaklaşık bir asırdır ulaşım ve ticaretin önemli unsurlarından biri olan Van Gölü, feribotlarla başlayan ulaşım serüvenini tren feribotlarıyla farklı bir boyuta taşıdı. Bir tarafta Türkiye ile İran arasındaki ticarette kullanılan demiryolu bağlantısı, diğer tarafta yıllardır kesin olarak açıklanamayan “Van Gölü canavarı” iddiası bulunuyor. Van Gölü, hem bölgenin ulaşım ve ekonomik tarihinde hem de kentin kültürel hafızasında kendine özgü yerini korumaya devam ediyor.