Türkiye'de Ekstrem Hava Olayları 20 Yılda İkiye Katlandı

Türkiye genelinde meteorolojik ekstrem olayların frekansı, son yirmi yıllık periyotta ciddi bir tırmanışa geçti. 2000'li yılların başında yıllık 400'ün altında seyreden ekstrem doğa olayı sayısı, 2026 yılının ilk dokuz ayında 1329 seviyesine kadar yükseldi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2014 yılında 500 olan bu olaylar, 2021'de ilk kez 1000 barajını aşarak 1024'e ulaştı ve 2023 yılında 1475 olayla zirve noktasını gördü. Olayların türlerine bakıldığında, yağmur ve sel felaketlerinin listenin ilk sırasında yer aldığı görülüyor.

Bu ana tehditleri sırasıyla fırtına, hortum ve dolu yağışları takip ediyor. Yıllara göre dağılım incelendiğinde; 2016 yılında sıcak hava dalgaları öne çıkarken, 2014, 2017 ve 2021 yıllarında fırtına ve hortumlar, 2022'de ise şiddetli yağışlar baskın geldi.

2015, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024 ve 2026 yıllarında ise şiddetli yağış ve sel, en yıkıcı meteorolojik karakterli olaylar olarak kayıtlara geçti. Ekstrem hava koşulları, sadece maddi hasara değil, çok sayıda can kaybına da yol açtı.

2016 yılında Van ve Diyarbakır'da yıldırım, Trabzon'da heyelan, Elazığ'da ise çığ felaketleri nedeniyle can kayıpları yaşandı. 2020 yılında Van'da meydana gelen çığ faciası 41 kişinin, Giresun ve Bursa'daki seller ise 10 kişinin hayatına mal oldu.

2021 yılındaki Kastamonu, Sinop ve Bartın'ı vuran sel felaketlerinde 97 kişi yaşamını yitirirken, 2023 yılında Şanlıurfa'daki selde 21 kişi hayatını kaybetti. 2024 yılında Antalya'daki sel felaketinde ise 1 kişi yaşamını yitirdi.

2026 yılının ilk sekiz ayında kaydedilen 1263 olayın %33'ünü şiddetli yağış ve seller, %20'sini fırtınalar oluşturdu. Eylül ayına gelindiğinde ise 66 farklı meteorolojik olay rapor edildi; bunların %36'sını yine şiddetli yağışlar meydana getirdi.

Bu dönemde ayrıca 2 orman yangını ve 1 kum fırtınası gibi ekstrem durumlar da gözlemlendi. Uzmanlar, son yıllarda meteorolojik şartlarla doğrudan veya dolaylı ilişkili doğa olaylarındaki artışın dikkat çekici bir boyuta ulaştığını belirtiyor.

2016 yılında 1313 olayla kırılan rekorun, 2023 yılında 1475 ile aşılması, iklimsel değişimlerin etkisini gözler önüne seriyor. Bölgesel bazda yaşanan bu felaketler, Türkiye'nin ekstrem hava olaylarına karşı daha dirençli hale gelmesi ve önleyici tedbirlerin artırılması gerekliliğini ortaya koyuyor.