İZBAŞ Başkanı Sevimli: Firmalar soluk alamaz noktaya geldi

İZBAŞ İzmir Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli, üç yılı geride bırakan enflasyonla mücadele programının iş dünyası üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Yüksek faizler ve artan maliyetlerin özellikle ihracatçı firmaların finansmana erişimini zorlaştırdığını belirten Sevimli, işletmelerin mevcut pazarlarını ve üretim kapasitelerini korumak için sermayelerinden fedakârlık ettiğini söyledi.

"İhracatçılar büyük bir baskı altında"

2026 yılının başında 43 TL seviyesinde bulunan dolar kurunun 10 ayda yüzde 15 arttığını hatırlatan Sevimli, aynı dönemde resmi enflasyonun yüzde 30, işletmelerin karşılaştığı maliyet artışlarının ise kendi değerlendirmelerine göre en az yüzde 50 seviyesinde olduğunu ifade etti. Eylül itibarıyla ihracatın yıllık bazda yalnızca yüzde 5 arttığını belirten Sevimli, uygulanan ekonomi programının iş dünyasını yorduğunu ve firmaların dayanma gücünün azaldığını savundu.

Türkiye'de 2025 yılında yaklaşık 168 bin firmanın ihracat yaptığını aktaran Sevimli, şirketlerin müşteri kaybetmemek, çalışanlarını korumak ve uluslararası pazarlardaki konumlarını sürdürmek için kârlarından vazgeçmek zorunda kaldığını dile getirdi.

Yüksek faiz ve finansman maliyetlerine vurgu

Firmaların yalnızca kredi bulmakta değil, mevcut kredileri kullanabilecek mali koşullara ulaşmakta da zorlandığını belirten Sevimli, yüksek faizlerin üretim maliyetlerini artırdığını söyledi. Finansman giderlerinin ürün fiyatlarına yansıtılması durumunda müşteri kaybı riski oluştuğunu, yansıtılmaması halinde ise aradaki farkın işletme sermayesinden karşılandığını ifade eden Sevimli, enerji, emtia, işçilik ve lojistik giderlerindeki artışların da şirketler üzerindeki baskıyı büyüttüğünü kaydetti.

Üretim ve istihdam kaybı uyarısı

İşletme sermayesindeki azalmanın yalnızca şirket bilançolarını etkilemediğini vurgulayan Sevimli, bu durumun makine yatırımlarının ertelenmesine, ürün geliştirme süreçlerinin aksamasına ve yeni siparişlerin karşılanmasında güçlük yaşanmasına neden olabileceğini belirtti. Uzun yıllar içinde oluşturulan üretim kapasitesinin, yetişmiş iş gücünün ve uluslararası müşteri ilişkilerinin korunması gerektiğini ifade eden Sevimli, kaybedilen ihracat pazarlarına yeniden girmenin ve duran üretim hatlarını tekrar faaliyete geçirmenin yüksek maliyetler doğurabileceğine dikkat çekti.

Sevimli, ekonomi politikalarının üreticilerin karşılaştığı sorunlar dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğini belirterek öngörülebilir maliyetler, uygun finansman koşulları ve uzun vadeli planlama imkânlarının önemini vurguladı.

"Atatürk'e karşı kendimizi mahcup hissediyoruz"

Cumhuriyet'in 103'üncü yılı dolayısıyla Türkiye'nin ekonomik ve toplumsal gelişimine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Sevimli, ülkenin sahip olduğu potansiyelin daha ileri bir refah seviyesine ulaşmak için yeterli olduğunu savundu. Mustafa Kemal Atatürk'ün çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkma hedefini hatırlatan Sevimli, Türkiye'nin eğitim, sanayi, üretim, insani gelişmişlik ve toplumsal refah alanlarında daha ileri bir noktada olması gerektiğini ifade etti.

İkinci Dünya Savaşı'nda ağır yıkım yaşayan bazı ülkelerin ve geçmişte Türkiye'den daha düşük milli gelire sahip ekonomilerin bugün önemli ilerlemeler kaydettiğine dikkat çeken Sevimli, Cumhuriyet'in kurucusu Atatürk'e karşı sorumluluklarını yeterince yerine getirememiş olmaktan mahcubiyet duyduklarını söyledi. Türkiye'nin insan kaynağı, üretim birikimi ve çalışma potansiyelinin daha büyük başarılar için yeterli olduğunu belirten Sevimli, kaynakların üretimi güçlendirecek şekilde değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

İş dünyasının üretmeye, istihdam oluşturmaya ve Türkiye'ye döviz kazandırmaya devam etmek istediğini vurgulayan Sevimli, bunun için gerekli ekonomik koşulların sağlanmasını beklediklerini ifade etti.