Bakan Şimşek "İstikrar" dedi, ama… Hayat Ucuzlamayacak!

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eylül ayı ödemeler dengesi verilerini değerlendirerek cari açıktaki düşüşü "makro finansal istikrarı önceleyen politikaların somut bir sonucu" olarak niteledi. Ancak ekonomi çevreleri, makro verilerdeki bu dengelenmenin vatandaşın günlük yaşamına doğrudan bir indirim olarak yansımayacağına dikkat çekiyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre eylül ayında 2,7 milyar dolar cari fazla verildiğini ve yıllıklandırılmış cari açığın 39,2 milyar dolara gerilediğini açıklayan Bakan Şimşek, mal ve hizmet ihracatının ise 410 milyar doları aştığını vurguladı. Bölgedeki savaşlara ve enerji şoklarına rağmen cari açığın milli gelire oranının yıl sonunda yüzde 2,2 seviyesinde kalacağını öngören Şimşek, "Bu başarı bir tesadüf değildir" ifadelerini kullandı.

Peki Vatandaşın Cebi Ne Durumda? Bakanlığın iyimser tablosuna karşın iktisatçılar, cari açıktaki bu iyileşmenin hane halkı bütçesine ve etiketlere yansımasının sınırlı kalacağını belirtiyor. Ekonomi literatürü ve mevcut piyasa koşulları çerçevesinde öne çıkan temel beklentiler şöyle sıralanıyor:

Etiketler Geri Gelmeyecek Cari açığın düşmesi marketteki, pazardaki veya kiradaki fiyatların geriye gitmesi anlamına gelmiyor. Mevcut yüksek fiyat seviyesinin korunmaya devam edeceği öngörülüyor. Bugün açıklanan TCMB Kasım Ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre finans sektörü temsilcileri ve ekonomistlerin 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,63'ten yüzde 30,04'e yükseldi.

Garanti BBVA Yatırım ve Goldman Sachs gibi yerli ve yabancı finans kuruluşları da enerji fiyatları ve enflasyon riskleri nedeniyle para politikasındaki sıkılığın korunacağını öngörüyor. Bu veriler, cari fazla verilmesine rağmen fiyatların geri gelmeyeceğini ve sıkı para politikasının bir süre daha devam edeceğini ortaya koyuyor.

Zamların Hızı Kesilebilir Ülkeye giren dövizin dengelenmesi ve döviz kıtlığı riskinin azalması, kur şoklarının önüne geçilmesini sağlıyor. Akaryakıttan temel gıdaya kadar birçok ürünün maliyeti dövize bağlı olduğu için kurdaki sakinlik etiketleri ucuzlatmasa da zamların hızını yavaşlatabilir.

Kemer Sıkma Süreci Devam Edecek Cari açığın bu seviyede tutulabilmesinin arkasında yüksek faiz politikasıyla iç talebin ve ithal ürün tüketiminin baskılanması yatıyor. Bu nedenle kredi faizlerinin yüksek seyretmesi ve dar gelirlinin alım gücündeki sıkışıklığın bir süre daha sürmesi bekleniyor.