Yaşlılarda Sık Gündüz Uykusu Demans İçin Erken Uyarı Olabilir

ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi araştırmacıları, 65 yaş üstü yaklaşık 1.000 kişiyi 10 yıla kadar takip etti. Çalışmaya göre her gün ya da çoğu gün gündüz uyuyan yaşlıların demansa yakalanma riski, nadiren uyuyanlara göre yüzde 48 daha yüksek çıktı.

Öğle uykusu ya da koltukta kısa bir kestirme, ileri yaştaki birçok kişinin günlük alışkanlığı. Ancak yeni bir araştırma, bu alışkanlığın sıklığının ve şeklinin beyin sağlığı hakkında önemli ipuçları verebileceğini ortaya koydu.

Johns Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu’ndan araştırmacıların yürüttüğü çalışma, 5 Ekim’de The Journal of Gerontology: Medical Sciences dergisinde çevrim içi yayımlandı. Araştırmada, 2013'te başlangıçta hafıza ya da düşünme sorunu olmayan 65 yaş üstü 995 kişinin verileri incelendi.

Katılımcılar, ABD’de yaşlıları temsil eden ulusal bir sağlık araştırmasının verileriyle 10 yıla kadar takip edildi.

Her gün ya da çoğu gün gündüz uyuyanlarda demans riski, nadiren ya da hiç uyumayanlara göre yüzde 48 daha yüksek bulundu. Niyet etmeden, istemsizce uyuyakalanlarda risk yüzde 39 arttı. 30 dakika ya da daha kısa süren şekerlemeler de yüzde 40 daha yüksek riskle ilişkilendirildi.

30 dakikadan uzun uykularda ise gece uykusu hesaba katıldığında bu ilişki zayıfladı. Bulgular; gece uyku süresi, gündüz uyku hali ve uyku apnesi belirtileri gibi etkenler hesaba katıldığında da değişmedi.

GÜNDÜZ UYKUSU DEMANSA YOL AÇMIYOR, İŞARET EDİYOR OLABİLİR

Araştırmacılar, gündüz uykusunun demansa doğrudan neden olduğunu söylemiyor. Çalışmanın kıdemli yazarı Prof. Dr. Adam Spira, sık uyumanın beyindeki değişikliklerin nedeni değil, bir göstergesi olabileceğini vurguladı. Demansın erken evrelerinde uyanıklığı düzenleyen beyin bölgeleri zarar görebiliyor. Bu da kişinin gün içinde daha sık uyumasına yol açabiliyor.

Ekip, bu ihtimali sınamak için ilk 5 yıl içinde demans tanısı alan kişileri analizden çıkardı. Sonuçlar yine benzer çıktı. Bu da uyku alışkanlığındaki değişikliklerin teşhisten yıllar önce ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın ilk yazarı Dr. Kening Jiang ise uyku alışkanlıklarının izlenmesinin, demans riski yüksek yaşlıları erken belirlemek için kolay bir yol olabileceğini belirtti.

Araştırmacılar, çalışmanın gözleme dayandığını ve kesin bir neden-sonuç ilişkisi kuramadığını hatırlattı. Uyku alışkanlıkları katılımcıların kendi beyanına dayanıyor. Demans durumu da klinik muayeneyle değil, doğrulanmış bir hesaplama yöntemiyle belirlendi.

UYKU VE DEMANS ARASINDAKİ BAĞI GÖSTEREN DİĞER ÇALIŞMALAR

Uyku ile beyin sağlığı arasındaki ilişkiye dikkat çeken başka araştırmalar da bulunuyor:

Kısa uyku: Paris Cité Üniversitesi ve University College London’ın 7.959 kişiyi 25 yıl izlediği çalışmada, 50, 60 ve 70'li yaşlarında düzenli olarak 6 saat ya da daha az uyuyanların demans riski, 7 saat uyuyanlara göre yaklaşık yüzde 30 daha yüksek bulundu. Düzensiz uyku: Avustralya’daki Monash Üniversitesi’nin yaklaşık 88 bin kişinin verisine dayanan çalışmasında, uyku düzeni en dağınık olanların demans riski, düzenli uyuyanlara göre yüzde 53 daha yüksek çıktı. UZMANLARDAN AİLELERE ÖNERİ

Yaşlı bir yakınında son dönemde her gün gündüz uykusu ya da istemsiz uyuyakalma başladıysa, bunun yalnızca yorgunluktan kaynaklanmayabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu tür değişikliklerin bir nörolog ya da uyku uzmanıyla paylaşılmasını öneriyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.