SGK’dan sigortasız işçilere yeni uygulama

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında hazırlanan genelgede değişikliğe gitti. Yeni uygulamayla, kamu görevlilerinin tuttuğu tutanaklar üzerinden sigortasız çalıştığı belirlenen işçilere hizmet kazandırılacak ancak bu süreler, aksi yönde itiraz olmadığı takdirde kısmi süreli çalışma olarak değerlendirilecek.

Sigortasız çalıştırılan işçilerin haklarını aramak için 5 yıl içinde dava açma hakkı bulunuyor. Habertürk’teki yazısında konuyu ele alan Ahmet Kıvanç, kayıt dışı istihdamın tespitinde SGK denetçilerinin yanı sıra diğer kamu görevlilerinin düzenlediği tutanakların da dikkate alındığını belirtti.

SGK’NIN UYGULAMASINDA NE DEĞİŞTİ? Polis, jandarma, zabıta, doktor, veteriner ve mühendis gibi kamu görevlilerinin düzenlediği belgeler üzerinden sigortasız çalışma tespiti yapılabiliyor. Kıvanç’ın aktardığına göre, SGK’nın önceki genelgesinde aynı iş yerinde sigortasız çalıştığına ilişkin birden fazla tespit bulunan işçinin, işveren aksini kanıtlamadığı sürece kesintisiz çalıştığı kabul ediliyordu.

Yeni düzenlemeyle ise bu uygulamada değişikliğe gidildi. TUTANAK TUTULAN GÜNLER İÇİN HİZMET KAZANILACAK Yeni uygulamaya göre, sigortasız çalışmaya ilişkin her bir tespit için işçiye tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla bir günlük hizmet kazandırılacak.

Aynı iş yerinde çalışıldığına ilişkin birden fazla bilgi ve belgenin SGK’ya ulaşması durumunda en eski tarihli tespit, işe olarak değerlendirilecek. Aynı ayda veya sonraki aylarda yapılan tespitlerde, belirlenen her gün için bir günlük hizmet verilecek.

Ancak çalışma ilişkisi, mevcut düzenlemeye göre kısmi süreli çalışma kapsamında ele alınacak. Sigortalı çalışmaya ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı bir aydan sonra yeni bir tespit yapılırsa bu durum yeni bir işe giriş olarak değerlendirilecek.

Önceki çalışma ilişkisinin ise hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdiği kabul edilecek. SÜREKLİ ÇALIŞAN İŞÇİ İTİRAZ EDEBİLECEK Ahmet Kıvanç, ilk ve son tespit arasındaki dönemde işçinin kesintisiz çalıştığı yönünde itirazda bulunulması hâlinde konunun denetime sevk edileceğini belirtti.

Kıvanç’ın değerlendirmesine göre işçi, aynı iş yerinde sürekli çalıştığını ileri sürerek hakkını aramazsa yalnızca tutanak düzenlenen günlerde çalışmış kabul edilebilecek. Bu nedenle fiilen kesintisiz çalışan işçilerin, çalışma sürelerini ortaya koyan belgeleri saklaması önem taşıyor.

ESKİ VE YENİ GENELGE ARASINDAKİ FARK Önceki uygulamada, aynı iş yerinde birden fazla kez sigortasız çalıştığı tespit edilen işçinin çalışma süresi, işveren aksini kanıtlamadığı sürece kesintisiz kabul ediliyordu. Yeni düzenlemede ise birden fazla tutanak bulunması tek başına kesintisiz çalışma kabulü için yeterli olmayacak.

İşçi sürekli çalıştığını ileri sürerek itiraz etmezse hizmet süresi yalnızca tespit yapılan günler üzerinden hesaplanacak. Kesintisiz çalışmanın kabul edilmesini isteyen işçinin bu yönde başvuruda bulunması ve gerektiğinde çalışma durumunun incelenmesini sağlaması gerekiyor.

SİGORTASIZ İŞÇİLERİN 5 YIL İÇİNDE DAVA AÇMA HAKKI VAR Kıvanç, sigortasız çalıştığına ilişkin hakkında tutanak düzenlenen ancak iş yerinde sürekli çalışan işçilerin SGK’ya başvurabileceğini belirtti. İşçilerin işini kaybetme korkusuyla çalışırken şikâyette bulunamayabileceğine dikkat çeken Kıvanç, çalışma süresini kanıtlayabilecek belgelerin saklanmasını önerdi.

İşçiler, işten ayrıldıktan sonra sosyal güvenlik merkezlerine veya sosyal güvenlik il müdürlüklerine başvurabiliyor. Sigortasız çalıştırılan kişilerin, çalışmanın sona erdiği tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde dava açma hakkı bulunuyor.

Kıvanç, bu süreyi kaçıranların dava açma hakkını kaybedebileceğini belirterek SGK’ya yapılacak başvurunun da 5 yıllık süre içinde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.