Türkiye’de İntihar Sayısı 4 Bin 599’a Çıktı: Gençler İçin Kritik Uyarı

Türkiye’de intihar vakalarına ilişkin açıklanan veriler, ruh sağlığı alanında dikkatle ele alınması gereken bir tabloyu ortaya koydu. 2025 yılında intihar nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 599’a ulaşırken, kaba intihar hızının son 25 yılın en yüksek seviyesine çıktığı belirtildi. Türkiye Psikiyatri Derneği Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Gülin Özdamar Ünal, intiharın yalnızca bireysel psikiyatrik rahatsızlıklarla açıklanamayacak kadar çok boyutlu bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyledi. Özellikle gençlerde ekonomik güçlükler, gelecek kaygısı, yalnızlık, akran ve siber zorbalık ile akademik baskı gibi etkenlerin önem taşıyabileceğini belirten Ünal, ruh sağlığı hizmetlerine erken erişimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye’de intihar kaynaklı can kaybı 4 bin 599’a ulaştı

Paylaşılan verilere göre Türkiye’de 2025 yılında intihar nedeniyle 4 bin 599 kişi hayatını kaybetti. Kaba intihar hızının da son 25 yılın en yüksek düzeyine ulaştığı belirtildi.

Türkiye Psikiyatri Derneği Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Gülin Özdamar Ünal, intiharın tek bir nedene bağlanamayacağını söyledi.

Depresyon, alkol ve madde bağımlılığı ile geçmişte yaşanan intihar girişimlerinin önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu belirten Ünal; ekonomik güçlükler, işsizlik, gelir güvencesizliği, barınma sorunları, sosyal destek eksikliği, şiddet ve istismar gibi toplumsal etkenlerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.

Gençlerde gelecek kaygısı ve ekonomik güçlüklere dikkat

Gençler açısından risk oluşturabilecek faktörlere ayrıca dikkat çeken Ünal, “Aile içi çatışmalar, akran zorbalığı ve siber zorbalık, yalnızlık, şiddet ve istismar, akademik baskı, gelecek kaygısı, ekonomik güçlükler ve ruh sağlığı hizmetlerine ulaşmadaki engeller bu dönemde önem taşıyabiliyor” dedi.

Bu nedenle gençlerde yaşanan ruhsal sorunların yalnızca ağır kriz dönemlerinde gündeme gelmemesi gerektiğini belirten Ünal, erken dönemde destek mekanizmalarının devreye sokulmasının önemini vurguladı.

“Bir gencin ağır bir kriz yaşamasını beklememeliyiz”

Çocuk ve ergenlerin ruh sağlığı hizmetlerine kolay biçimde ulaşabilmesinin önemine işaret eden Ünal, “Bir gencin yardım almak için ağır bir kriz yaşamasını beklememeliyiz” dedi.

Okullardaki rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesini isteyen Ünal, üniversite kampüslerinde de öğrencilerin kolaylıkla ulaşabileceği psikolojik destek merkezlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.

Erken destek ve düzenli takibin yalnızca kriz anına odaklanan müdahalelerden daha geniş bir koruyucu yaklaşımın parçası olması gerektiği ifade edildi.

İntiharı önlemek için ulusal eylem planı çağrısı

Ünal, ruh sağlığı hizmetlerine erişimde bölgeler arasında farklılıklar bulunduğunu ve kliniklerde yaşanan yoğunluğun yeterli görüşme ile düzenli takip imkanlarını sınırlayabildiğini söyledi.

Türkiye’de İntiharı Önleme İl Kurulları gibi yapıların bulunduğunu hatırlatan Ünal, çalışmaların bütüncül bir ulusal eylem planı altında toplanması gerektiğini belirtti.

Öneriler arasında güvenilir izleme sistemlerinin oluşturulması, risk altındaki kişilerin erken belirlenmesi, kriz anlarında hızlı müdahale, girişim sonrasında yakın takip ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimin yaygınlaştırılması bulunuyor.

İntihar haberlerinde kullanılan dil neden önemli?

Uzmanların üzerinde durduğu konulardan biri de medyanın intihar vakalarını aktarırken kullandığı dil. Haberlerde yöntem ve ayrıntıların öne çıkarılmaması, olayın romantikleştirilmemesi ve tek bir nedene indirgenmemesi koruyucu habercilik açısından önem taşıyor.

İntihar davranışı çok sayıda bireysel, sosyal ve çevresel faktörün bir araya gelebildiği karmaşık bir halk sağlığı sorunu olarak ele alınıyor. Bu nedenle ekonomik sorunlar veya gelecek kaygısı gibi etkenlerin tek başına intiharın nedeni olarak gösterilmemesi gerekiyor.

Ruhsal olarak zorlanan veya kendine zarar verme düşünceleri yaşayan kişilerin ise yalnız kalmadan sağlık kuruluşlarından ve acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’nden destek istemesi önem taşıyor.