Sakarya’da Yabani Mantar Uyarısı: Hiçbir Lezzet Hayattan Değerli Değil

Yağışlı havaların etkisiyle doğada daha sık görülmeye başlanan yabani mantarlar ciddi sağlık sorunlarına ve ölüme yol açabiliyor. Prof. Dr. Hamza Bozkır, halk arasında bilinen yöntemlerle mantarın zehirli olup olmadığının anlaşılamayacağını söyledi.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, yağışlarla birlikte doğada daha sık görülen yabani mantarların tüketimine karşı uyarıda bulundu.

Bozkır, mantarın zehirli olup olmadığını anlamak için kullanılan geleneksel yöntemlerin bilimsel geçerliliği bulunmadığını, yanlış teşhislerin ölümcül sonuçlara yol açabileceğini belirtti. Doğadan toplamak yerine kültür mantarı tüketmenin daha sağlıklı olacağını ifade etti.

“TAT VEYA KOKU TESTİYLE TOKSİN TESPİTİ İMKÂNSIZDIR”

Halk arasındaki yanlış inanışlara değinen Prof. Dr. Bozkır, böceklerin ve salyangozların yediği mantarların da insanlar için ölümcül olabileceğini söyledi. Bozkır, “Örneğin insanlar için ölümcül toksinler içeren Amanita phalloides gibi mantarları salyangozlar ve böcekler rahatlıkla tüketebilir.

Çünkü bu canlıların fizyolojileri insan metabolizmasından farklıdır” dedi. Mantarın gümüş kaşıkla veya soğanla pişirildiğinde kararmasının da zehirli olduğunu göstermediğini belirten Bozkır, bunun mantardaki bazı enzimlerin oksijenle teması sonucu oluşan kimyasal bir reaksiyon olduğunu anlattı.

Tadı güzel veya kokusu hoş olan mantarların da zehirli olabileceğini vurgulayan Bozkır, “Tat veya koku testiyle toksin tespiti yapmak imkânsızdır” ifadelerini kullandı.

SAKARYA ORMANLARINDAKİ ZEHİRLİ MANTAR TÜRLERİ

Sakarya ormanlarında karşılaşılabilecek zehirli mantar türleri hakkında da bilgi veren Bozkır, şunları söyledi: Amanita phalloides, yani halk arasındaki adıyla evcikkıran, Türkiye’de mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerin çok büyük bir kısmından sorumlu. Genellikle meşe ve kestane ormanlarında yetişen bu türün şapka rengi zeytin yeşilinden sarıya kadar değişebiliyor ve yenilebilir bazı mantarlarla karıştırılabiliyor.

Kırmızı şapkası üzerindeki beyaz beneklerle tanınan Amanita muscaria, yani sinek mantarı, halüsinojenik ve nörotoksik bileşikler içeriyor. Ağaç kökleri ve odun kalıntıları çevresinde öbekler halinde yetişen Omphalotus olearius, yani yalancı kızılağaç mantarı ise rengi nedeniyle yenilebilir bazı mantarlarla karıştırılabiliyor ve tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Mantarların şekilsel benzerliklerinin yanlış teşhise neden olabildiğini söyleyen Bozkır, mantarların doğru sınıflandırılmasının mikroskobik inceleme, spor rengi, lamel yapısı ve gerektiğinde kimyasal testler gerektiren bir uzmanlık alanı olduğunu belirtti. “Benim dedem de bunu toplardı” düşüncesiyle hareket edilmesinin, nesilden nesile aktarılan yanlış bilgilerin sürmesine yol açabileceğini ifade eden Bozkır, zehirlenme vakalarında tüketilen mantar türünün bilinmemesinin ya da numune bulunmamasının hastanelerde doğru tedavinin gecikmesine neden olabileceğini söyledi.

Yabani mantar zehirlenmelerinin çoğu zaman karaciğer veya böbrek nakli, hatta ölümle sonuçlanabildiğini hatırlatan Bozkır, güvenilirliği kesin olarak ortaya konulmamış her yabani mantarın potansiyel bir toksik risk taşıdığını söyledi. Amatör toplayıcılıkta “şüpheliyse at” kuralı yerine “kesinlikle dokunma” kuralının geçerli olması gerektiğini belirten Bozkır, “Hiçbir lezzet veya doğa aktivitesi insan hayatından daha değerli değildir.

Mantar ihtiyacı doğadan toplanan ürünler yerine üretim standardı belli olan güvenilir satış noktalarından karşılanmalıdır” uyarısında bulundu.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.