Doğu Akdeniz’de iki kablo iki kriz

Suudi Arabistan’ı Avrupa’ya bağlayacak veri kablosu için görevlendirilen Bahamalar bayraklı KOBI RUEGG gemisi, 23 Ekim’de Girit’in Kandiye Limanı’ndan ayrıldı. Türkiye, araştırmaların kendi kıta sahanlığında ve Türk makamlarının izniyle yürütüldüğünü açıkladı.

Yunanistan ise aynı bölgede yetkinin kendisinde olduğunu savunarak karşı NAVTEX mesajı yayınladı. Bu çekişme, Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisinin 20 Ekim’de Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasının hemen ardından yaşandı.

Atina, Ankara’nın kıta sahanlığı olarak bildirdiği alanlarda kendi yetkisini ilan ederek Doğu Akdeniz’deki gerilimi artırdı. Üstelik ikinci bir araştırma gemisi de bölgeye yaklaşıyor. Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY)’nin elektrik kablosuyla bağlamayı amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesinde görevli Fransız VB ABEILLE MARENGO gemisi, Napoli’den hareket etti.

Geminin bugün Girit’e ulaşması bekleniyor. GEMİDEN SAATLERDİR YENİ KONUM YOKKOBI RUEGG, East to Med Data Corridor (EMC) adlı deniz altı veri kablosunun güzergâhını araştırıyor. MarineTraffic üzerinden 26 Ekim saat 14.13’te yaptığımız kontrolde, geminin son AIS konum bildiriminin 25 Ekim saat 20.27’de alındığı görüldü.

Yaklaşık 18 saattir yeni konum bilgisi bulunmuyordu. Geminin görevi “açık deniz araştırma faaliyetleri”, seyir durumu ise “manevra kabiliyeti kısıtlı” olarak kayıtlıydı. AYNI ARAŞTIRMAYA İKİ AYRI YETKİTürkiye, 20 Ekim’de Antalya istasyonundan yayınladığı 1032/26 numaralı NAVTEX mesajıyla araştırmaların Türk makamlarıyla koordine edildiğini ve gerekli iznin verildiğini duyurdu.

Çalışma sahasının Türkiye’nin BM’ye bildirdiği kıta sahanlığı sınırları içinde bulunduğunu belirtti. Yunanistan ise Kandiye istasyonundan karşı NAVTEX mesajı yayınladı. Güzergâhın büyük bölümünün kendi kıta sahanlığında olduğunu, araştırmaların 2 Ekim tarihli Yunan iznine dayandığını savundu.

Türk duyurusunu geçersiz ilan etti. Ankara, 22 Ekim’de 1042/26 numaralı yeni NAVTEX mesajı ile yanıt verdi. Çalışmaların Türkiye’nin izniyle yürütüldüğünü yineledi. Yunan duyurularını yetkisiz ilan ederek Antalya istasyonunun yetkisini vurguladı.

Böylece Türkiye’nin araştırmalara izin vermesi geminin faaliyetini mümkün kılarken Atina’nın yetki iddiasını sona erdirmedi. FRANSIZ ŞİRKET: TÜRKİYE İLE GÖRÜŞMEYECEĞİZKOBI RUEGG üzerindeki tartışma sürerken gözler GSI projesine çevrildi.

Fransız şirket Nexans, Girit-GKRY elektrik bağlantısının deniz tabanı araştırmalarını yeniden başlatmaya hazırlanıyor. VB ABEILLE MARENGO’nun Girit’e varmasının ardından hazırlıkların tamamlanması ve kasım başında yeni NAVTEX mesajı yayınlanması bekleniyor.

Ancak bu projede Türkiye ile eşgüdüm konusunda uzlaşma yok. Nexans, 4 Ekim’de Türk makamlarıyla görüşmediğini ve görüşmeyi planlamadığını açıkladı. Çalışmalarını yalnızca Yunan ve Rum makamlarıyla koordine ettiğini bildirdi.

Ankara, kablo güzergâhının bir bölümünün Türk kıta sahanlığından geçtiğini belirtiyor. Atina ise Türkiye’den izin alınmasının gerekmediğini savunuyor.2024’TE DONANMALAR KARŞILAŞMIŞTIGSI projesi, Temmuz 2024’te askerî gerilime yol açmıştı.

İtalyan IEVOLI RELUME gemisinin Kerpe ve Çoban açıklarındaki araştırmalarına karşı Türkiye beş savaş gemisini bölgeye sevk etmişti. Yunan savaş gemilerinin de gelmesiyle yaklaşık 40 saat süren gerginlik yaşanmıştı. Diplomatik temaslarla araştırmalar tamamlanmış ancak deniz yetki alanı anlaşmazlığı çözülememişti.

Şimdi aynı proje için yeni araştırma hazırlıkları yapılıyor. KKTC'YE DOĞAL GAZ İÇİN DÖRT GEMİ AKDENİZ'E AÇILACAKDoğu Akdeniz’de kablo araştırmaları üzerinden yetki tartışması sürerken Türkiye, KKTC’ye doğal gaz ulaştıracak deniz altı boru hattı için yeni NAVTEX mesajı yayınladı.

Antalya istasyonunun 23 Ekim tarihli 1049/26 numaralı duyurusuna göre 26 Ekim– 31 Aralık arasında Anamur ile KKTC arasındaki deniz sahasında araştırma ve su altı çalışmaları yürütülecek. Çalışmalarda Denar Pathfinder, Denar Echo, Denar Explorer ve Kırıcı adlı dört gemi görev alacak.

Türkiye ile KKTC, 10 Temmuz’da doğal gaz hattına ilişkin mutabakat imzalamıştı. Anamur’dan Teknecik’e uzanması planlanan çift yönlü hattın toplam uzunluğu 101 kilometre. Bunun 97 kilometresi deniz altında bulunacak. Yeni NAVTEX, araştırma ve hazırlık dönemini kapsıyor.

Boru hattının inşasına başlandığı anlamına gelmiyor. Projeyle KKTC’nin enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.