İTO’da ustalık dönemi

Büyük Usta Mimar Sinan, en son yaptığı Selimiye Camii için ‘ustalık eserim’ demişti. Burada da görüldüğü gibi ‘ustalık’ kavramı meslekte en ileri noktayı ifade eder ve tecrübeyi esas alır. Diğer bir ifade ile ustanın muktedir olabileceği en verimli dönemini kasteder.

Koca Sinan Selimiye Camii’nde bütün maharetlerimi gösterdim, yapabileceğimin en iyisini yaptım demek istemiştir. Aslında ustalık dediğimizde daha çok; zanaat, bir meslekte beceri açısından tecrübeli ve iyi noktada olmayı anlıyoruz.

İşin sanat kısmını biraz göz ardı ediyoruz. Fakat gayet iyi biliyoruz ki Koca Sinan kendi işinde zanaat ile sanatı öylesine güzel mecz etmiş ki bu durum üstadlığın da ötesinde görülür. İTO Başkanlığına yeniden seçilen Şekib Avdagiç, 1882 yılında Dersaadet Ticaret Odası adıyla kurulan ve 800 bini aşkın üyesiyle dünyanın en büyük ikinci ticaret odası olarak bilinen İstanbul Ticaret Odası'nı ekibiyle birlikte 8 yıldır bizatihi yönetiyor.

Başkanlık görevinden önceki sekiz yıllık dönemde ise Meclis Üyeliği, Yönetim Kurulu Sayman Üyeliği, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı ve Meclis Başkanlığı sıfatıyla yönetimde idi. Yani toplamda 16 yıldır yönetimin içinde ve tecrübe biriktiriyor.

Genel olarak ifade edecek olursak makuliyet içinde bir sevk ve idare yapıldığı için de şimdiye dek küçük problemlerin dışında kriz mesabesinde bir vukuat yaşanmadı. Bu başlı başına bir başarıdır. Ülkeyi yöneten siyasi iktidar ile de uyum içerisinde çalışılması kurumun leyhinedir.

Bu kadar büyük bir odanın makuliyet içerisinde yönetilmesi hakikaten sabır, ufuk, aşk, vizyon, kararlılık ister ve yüksek koordinasyon becerisi gerektirir. Avdagiç’in yönetimine karne vermek bize düşmez elbette. Odanın meclisi ve üyeleri var, karne onların işidir.

Ancak uzmanlık alanımızdaki çalışmalara yönelik kanaatlerimizi paylaşmamızda bir mahsur olmaz. Şekib Başkan özünde mühendis ve sanayicidir. Fakat aynı zamanda bir kültür adamıdır. Kültürel konulara ilişkin; duyarlılığı, ilgisi, bilgisi tahminimizin çok ötesinde.

Ben kendisini İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğüm esnasında tanıdım. Ortak iyi işler ürettik hem kültür hem de turizm kanadında. 2009 yılında Avrupa Kültür Başkenti çalışmalarında birlikte çalıştık. O dönemde İTO’da Başkan Yardımcısı idi ve İTO’yu temsilen de Ajansın başkanlığını yaptı.

İstanbul’la ilgili kültürel konuları müzakere ederken ilgisi ve yetkinliğine bizatihi memnuniyet duyarak şahit olmuştum. Şekib Başkan kültürel alandaki bu deneyimini o yıldan bu yana İTO’nun çalışmalarında kültür sanat alanında icraatlar yaparak, bu tarafın önünü açan kararlar alarak gösterdi.

Ayrıca turizm alanında kültür ve kongre turizmini destekleyici çalışmalar çok yararlı olmuştur. Eğitime olan destekleri de üst düzeydedir. İTO yayıncılık faaliyetleriyle İstanbul’un tarihî, kültürel ve sanatsal mirasına yönelik pek çok önemli projeyi gerçekleştirmiştir.

İstanbul için hakikaten değer üreten çok sayıda prestij eser yayınlamıştır. Benim de editörlüğünü yaptığım Yüzyılın İstanbulu çalışması İstanbul’un asırlık fotoğrafını çeken önemli bir eser olmuştur. İTO bir restorasyon projesini gerçekleştirirken sonrasında onun fonksiyonuna odaklanılır.

Başkanın ortaya koyduğu vizyon; yaşayan mekânlar kurgulamaktır. ‘Bir yapıyı restore edip sonrasına karışmamak, onu yeniden yalnızlığa terk etmektir’ fikri hakimdir. Bu yaklaşımla restorasyonu yapılan Yeni Cami Hünkâr Kasrı geleneksel sanatların ve sergilerin buluştuğu önemli bir sanat alanına dönüşmüştür.

Başlı başına bir restorasyon hikayesi olan Mimar Vedat Tek tarafından tasarlanan asırlık Liman Han’ın hikâyesi, yıkılma tehlikesine, satın alınmasına ve oradan da modern bir kültür merkezine dönüşümü tam bir vizyon projesidir. İTO, ekonomi ve ticaretin yanı sıra yüz yılı aşkın süredir sürdürdüğü yayıncılık faaliyetleriyle Türkiye’nin en eski kurumsal yayımcıları arasında yer alır.

1885 yılına uzanan İstanbul Ticaret Gazetesi arşivi dijitalleştirilerek araştırmacıların hizmetine sunulmuş, Dersaadet Kütüphanesi ile bu kütüphane bünyesinde on binlerce fiziki ve dijital kaynak İstanbul ve ticaret tarihi meraklılarıyla buluşturulmuştur. Arşivcilik çalışmalarını modern teknolojilerle bir üst seviyeye taşımış ve ‘Veri İstanbul: Yapay Zekâ Destekli Açık Veri Kütüphanesi’ bir vizyon projesidir.

Aslında Başkan Şekib Avdagiç kurumun kültür, sanat ve restorasyon hamlelerini bizzat yöneten, bu projelerin arkasındaki vizyonu şekillendiren kişidir. Zira o, ticaret ile kültür-sanat ilişkisini ‘bir kuşun iki kanadı’ olarak tanımlar.

Sürdürülebilir ve alternatif bir ekonomi için kültürün bir giriş kapısı olduğuna inanır. Ticari kalkınmanın ancak kitapla, estetikle ve güçlü bir kültürel hafızayla desteklendiğinde kalıcı ve nitelikli fikirler üretebileceğini savunur.

Netice itibariyle Başkan Avdagiç, İTO’yu kültür sanata hamilik yapan aktif bir aktör olarak konumlandırmıştır. Elbette birlikte çalıştığı ekibi de ustalaşmıştır. Yeni dönem eksiksiz ve tümden bir ustalık dönemi olacak ve kazanan bu kadim dünya şehri İstanbul olacaktır.