Navigasyon

Yola çıkmış ve bir hedefe gitmek isteyenler için yardımcı olma amaçlı bir cihazdır, kendileri. İlk çıktığında biraz pahalı olsa da havası yerindeydi. Sonra akıllı telefonların çıkması ve teknolojinin daha da ilerlemesi ile ona ulaşmak kolaylaştı.

İşlerimizi kolaylaştırmadığını ve yollarda bize yardımcı olmadığını söylemek mümkün değildir. Üstelik büyük şehirlerde işin sanki olmazsa olmazıdır. Hatta market gibi (hangi yolun trafik açısından daha uygun olduğunu göstermek babında) bildiğimiz yere giderken bile onu kullanıyoruz.

Ancak önemli bir kusuru var, sizi çoğunlukla paralı yola sürüklüyor, bilmiyorum onlarla bir bağlantısı mı var? Ayrıca aracınızı sürerken yan koltukta oturanla sizi kavgaya sürükleyebilir, aman dikkat!

TDK onu “yolbul” olarak Türkçeye çevirmiş veya onun yerine bunun kullanılmasını önermiş. Farklı bazı çevirileri de var ama benim en beğendiğim “yol kılavuzu” olmuştur. Ondan daha öncesini de bildiğim için hayatımıza katkısını inkâr edemem.

Eskiden hedef bulma konusu insanlara sorularak bulunurdu ve bu da zorlu bir süreçti. Birincisi her tarif edenin tarifi anlaşılmazdı, ikincisi tarif sorulanlar asla bilmiyorum demezdi. Bu durumda işler bir açmaza sürüklenirdi, daha doğrusu dön baba dönelim.

Son olarak belli yerlerdeki insanların bu adres sorma konusundan dolayı bir hayli başları ağrıyordu. Onlardan bazıları pratik bir çözüm bulmuşlardı: Adres sormak ücretlidir. Peki, bahsi geçen bu cihazın bir ücreti yok mu?

Var çünkü günümüz dünyasında hiçbir şey ücretsiz değildir, yok çünkü alınan ücretlerin sizden doğrudan alınmamaktadır. Çok ilginç bir faydasını ise özel taksiye bindiğinizde görebilirsiniz. Bakalım sizi en kısa yoldan hedefinize götürecek mi?

Yol kılavuzluğu, yol göstericilik içimizde bir ukdedir. Birini bulduk mu yol göstermeyi seviyoruz. Bu eskiden beri böyledir yani bizim zihnimizde çok önceden beri navigasyon varmış meğer. Tabii olarak bu birçok sorun çıkarıyor hayatımızda, bilen bilmeyen herkes yol göstermeye pek bir meraklı. Ben olsam şöyle yapardım. Nasıl yapardın?

İlk sorunun çıktığı yer ailelerimizdir. Anne ve babaların çocuklarına yol gösterme çabaları çoğunlukla fiyasko oluyor çünkü her şeyi kendi yaşadıkları ile eşleştiriyorlar. Hâlbuki zaman değişti, şartlar değişti ve belki de mekân değişti ama sen değişemedin bir türlü.

Aynı tas aynı hamam devam ediyorsun. En çok yol kılavuzluğunu meslek seçiminde yapıyoruz. Kendi zamanının ve şartlarının en popüler mesleği neyse onu dikte ediyoruz. En komik olanlardan biri ise benim oğlun veya kızım doktor olacak ve beni iyileştirecek gibi isteklerdir.

Bunun tersi de olduğu olur. Çocuklar anne ve babalarını manipüle ederler. Bizim yatılı okul mizahında şu örnek çokça anlatılırdı. Baba, okulun penasını kırdım, bana para gönderin. Basit ve ucuz bir şey ama nereden bilsin garibim.

Ailede asıl problemin çıktığı durum eşler arasındadır. Her biri diğerini daha önce kafasında kurduğu şekle sokmanın çabasındadır. Şayet istediği olmazsa bir türlü seni düzeltemedim serzenişleri peşinden gelir. Yani onlar insanın incelmesini isterler, tam da karşı tarafın istediği gibi.

Peki, senin istediğin şeyin doğru olduğuna nereden kani oldun? Belki de incelmesini istediğin eşin senden daha bilgilidir, akıllıdır, sezgilidir. Zaten iş düğün günü başlamıştı, ayağına bas, ayağına. Hâlbuki bu faullü bir harekettir ve kırmızı karta kadar yolu var.

Aslında şiirsel bir ifade ile şöyle söylenebilir: İncelmemi isteme, incelemem, senin istediğin kıvama asla gelemem, değişmek mümkündür ya da elveda. Bu elveda’ın ne anlama geldiğini herhalde hepiniz biliyorsunuz. Daha önceki bir yazımda belirtmiştim, evlilik bir güç oyunu değildir aksine güçleri birleştirme anlaşmasıdır.

Biraz ben, biraz sen ve sonra biz sanırım orta yol budur. Navigasyonun önemli açmazlarından bir paralı yola yönlendirmesidir, demiştik. Eşler arasında da bu sıkça olur. Özellikle çalışan sadece bir kişi ise daha çok olur.

Etraftakilerin de gazı ile iş bir para oyununa döner. Hediye aldın, almadın, küçüktü, büyüktü derken, sabah oldu erken.