17,7 milyon öğrenciyi ilgilendiren eğitim vaatleri! CHP'nin planında neler var?

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Eylül 2026'da açıkladığı "Kamusal Eğitim Cumhuriyeti" programıyla Türkiye'nin eğitim sistemini yeniden yapılandırmayı hedeflediğini duyurdu. Ankara'daki CHP Genel Merkezi'nde tanıtılan programda tüm öğrencilere en az bir öğün ücretsiz yemek, tam gün okul öncesi eğitim, kapatılan köy okullarının yeniden açılması, ücretli öğretmenliğin kaldırılması ve sınav merkezli eğitim anlayışının değiştirilmesi öne çıktı.

CHP Eğitim Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yıldırım Kaya tarafından 11 Eylül 2026'da kamuoyuna sunulan programın kitapçığı, 14 Eylül'de çevrim içi yayımlandı. Yeni Ankara'nın incelediği belgede, öğrencilerin eğitim fırsatlarının ailelerin gelir düzeyine bağlı olmaması gerektiği savunulurken mevcut eğitim sistemine yönelik eleştiriler ve çözüm önerileri sıralandı.

Programın açıklanmasının ardından Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), 1 Ekim 2026'da yeni örgün eğitim istatistiklerini yayımladı. Bu veriler, CHP'nin vaatlerinin mevcut eğitim sistemiyle karşılaştırılmasına imkân sağladı. TÜRKİYE'DE 17,7 MİLYON ÖĞRENCİ VAR: CHP NEYİ DEĞİŞTİRMEK İSTİYOR?MEB'in 2025-2026 öğretim yılı istatistiklerine göre Türkiye'de toplam 17 milyon 704 bin 308 öğrenci örgün eğitim kapsamında yer aldı.

Öğrencilerin 15 milyon 167 bin 794'ü resmî eğitim kurumlarında, 1 milyon 485 bin 21'i özel öğretim kurumlarında, 1 milyon 51 bin 493'ü ise açık öğretimde kayıtlıydı. Aynı dönemde 59 bin 914 resmî okul ve 15 bin 94 özel okul faaliyet gösterdi.

Açık öğretim kurumlarıyla birlikte toplam okul sayısı 75 bin 12'ye ulaştı. CHP'nin Eylül ayında yayımladığı kitapçıkta özel okul sayısı yaklaşık 14 bin 700 olarak ifade edilmişti. Ekim ayında açıklanan yeni MEB istatistiklerinde ise bu sayı 15 bin 94 olarak kayıtlara geçti.

Parti, eğitimdeki temel sorunun devletin tamamen sistemden çekilmesi değil, kamusal sorumluluğun giderek ailelere ve özel sektöre aktarılması olduğunu savunuyor. AK Parti iktidarı ise eğitim bütçesi, öğretmen istihdamı, derslik kapasitesi ve okullaşma oranlarındaki gelişmeleri eğitim politikalarının sonuçları arasında gösteriyor.

HER ÖĞRENCİYE BİR ÖĞÜN ÜCRETSİZ YEMEK VAADİCHP'nin eğitim programında ailelerin günlük yaşamını doğrudan ilgilendiren vaatlerden biri okul yemeği oldu. Parti, bütün öğrencilere her gün en az bir öğün ücretsiz, sağlıklı ve nitelikli yemek verilmesini hedefliyor.

Kitapçığa göre uygulamanın özellikle yoksulluğun yoğun olduğu bölgelerden başlatılması ve zamanla bütün öğrencilere yaygınlaştırılması öngörülüyor. Yemek hizmetlerinde yerel üreticilerden alım yapılması da öneriler arasında bulunuyor.

Mevcut sistemde ise ücretsiz öğle yemeği belirli öğrenci gruplarına sunuluyor. MEB'in taşımalı eğitime ilişkin düzenlemesi kapsamında taşınan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine yemek veriliyor. Ayrıca belirli özel eğitim sınıfları ve sosyal yardım kapsamında değerlendirilen öğrenciler de bu hizmetten yararlanabiliyor.

Konuyla ilgili yasama çalışmaları da devam ediyor. CHP İstanbul Milletvekili Ali Gökçek'in ilk imza sahibi olduğu ve 11 Ekim 2024'te TBMM'ye sunulan kanun teklifi, devlet okullarındaki öğrencilere her gün bir öğün ücretsiz yemek verilmesini amaçlıyor.

TBMM kayıtlarında teklifin komisyonda olduğu görülüyor. CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen'in ilk imzasını taşıyan 16 Ekim 2026 tarihli benzer teklif de komisyonda bulunuyor. OKUL ÖNCESİ EĞİTİM TAM GÜN VE ÜCRETSİZ OLACAKCHP'nin programında okul öncesi eğitim, fırsat eşitsizliğinin azaltılması için öncelikli alanlardan biri olarak tanımlandı.

Parti, bütün çocukların aile gelirine bakılmaksızın ücretsiz, bilimsel, nitelikli ve tam gün okul öncesi eğitim almasını vaat ediyor. MEB'in 2025-2026 verilerine göre Türkiye'de okul öncesi eğitime kayıtlı çocuk sayısı 1 milyon 739 bin 723 oldu.

Beş yaş grubundaki net okullaşma oranı ise yüzde 84,14 olarak açıklandı. Bu oran, beş yaş grubunda okullaşmanın henüz yüzde 100'e ulaşmadığını gösteriyor. CHP'nin önerdiği modelin uygulanması ise yeni derslikler, öğretmenler, eğitim materyalleri ve tam gün hizmet verebilecek okul altyapısı gerektirecek.20 BİN KÖY OKULU İDDİASI: YENİDEN AÇILACAK MI?CHP, kırsal yerleşimlerde öğrencilerin eğitim almak için uzun mesafeler katetmek zorunda kalmasını eleştirerek köy okullarının yeniden açılacağını duyurdu.

Partinin kitapçığında yaklaşık 20 bin köy okulunun kapalı olduğu ileri sürülüyor. Ancak bu sayı, belgede aktarılan parti değerlendirmesi niteliğinde. Hangi okul binalarının kapalı olduğu, hangilerinin farklı kamu hizmetlerinde kullanıldığı ve kaçının yeniden eğitime açılabileceği konusunda güncel, okul bazında doğrulanmış bir envanter sunulmuyor.

MEB'in 2025-2026 istatistiklerine göre ilk ve ortaöğretimde taşımalı eğitim hizmetinden 765 bin 728 öğrenci yararlandı. Özel eğitimde taşıma hizmetinden yararlanan öğrenci sayısı da 150 bin 405'e ulaştı. CHP, köy okullarının yeniden açılmasıyla çocukların yaşadıkları yerlerde eğitime erişmesini hedefliyor.

LGS VE YKS KALDIRILACAK MI?CHP'nin programında merkezi sınavlara ilişkin bölüm, "LGS ve YKS Bütün Eğitim Sistemini Yönetemeyecek" başlığını taşıyor. Parti, öğrencilerin eğitim başarısının büyük ölçüde sınav sonuçları üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkıyor.

Sınav hazırlığının özel ders, kurs, etüt, deneme sınavı ve yardımcı kaynaklardan oluşan ikinci bir eğitim harcaması yarattığını savunuyor. CHP'ye göre devlet okullarında sunulan eğitimin güçlendirilmesi, ailelerin okul dışında ek eğitim satın alma ihtiyacını azaltabilir.

ÜCRETLİ ÖĞRETMENLİK VE MÜLAKAT KALDIRILACAKCHP'nin öğretmen politikalarında kadrolu ve güvenceli istihdam temel hedeflerden biri olarak yer aldı. Parti, ücretli öğretmenliği ve öğretmen atamalarındaki mülakat uygulamasını kaldırmayı, öğretmen ihtiyacı kadar kadrolu atama yapmayı vaat etti.

Programda ayrıca öğretmen maaşlarının iyileştirilmesi, özel okul öğretmenleri için taban ücret güvencesi getirilmesi, eş durumu tayinlerinde aile bütünlüğünün gözetilmesi ve halk eğitim merkezlerindeki usta öğreticilerin özlük haklarının geliştirilmesi önerildi. MEB'in açıkladığı 2025-2026 verilerine göre örgün eğitim kurumlarında 1 milyon 170 bin 320 öğretmen çalıştı.

Yaygın eğitim kurumları ve diğer birimlerdeki öğretmenlerle birlikte toplam sayı 1 milyon 211 bin 799'a ulaştı. MESEM UYGULAMASI YENİDEN DÜZENLENECEKCHP, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çocukların işyerlerinde geçirdiği sürelerin ve çalışma koşullarının yeniden değerlendirilmesini istiyor.

Parti, mesleki ve teknik eğitime karşı olmadığını ancak eğitim çağındaki çocukların ucuz iş gücü olarak çalıştırılmaması gerektiğini savunuyor. Kitapçıkta MESEM'lerde 458 bin 645 öğrencinin bulunduğu belirtilirken iş kazaları ve öğrenci ölümlerine ilişkin çeşitli veriler de aktarılıyor.

Programın önerdiği değişiklikler arasında iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin güçlendirilmesi, işyeri denetimlerinin artırılması ve mesleki eğitimin okul merkezli bir yapıya kavuşturulması bulunuyor. ÖZEL EĞİTİMDE HER İLÇEYE KAMUSAL MERKEZ HEDEFİCHP'nin programında özel gereksinimli çocukların eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine erişimi de yer aldı.

Parti, her ilçede tam donanımlı kamusal erken müdahale ve rehabilitasyon merkezleri kurulmasını öneriyor. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan eğitim emekçileri için de kamu dengi öğretmen maaşından az olmayacak yasal taban ücret güvencesi vaat ediyor.

Önerilen model, özel kurumların tamamen kapatılmasından ziyade kamunun doğrudan hizmet sunma kapasitesinin geliştirilmesini ve özel kurumlarla tamamlayıcı bir iş birliği kurulmasını öngörüyor. YAPAY ZEKÂ ARAÇLARINA ÜCRETSİZ ERİŞİM SAĞLANACAKCHP'nin eğitim programında yapay zekâ teknolojileri de yeni bir kamusal eğitim hakkı olarak ele alınıyor.

Parti, öğrencilerin ekonomik durumlarına veya yaşadıkları bölgeye bakılmaksızın güvenli ve nitelikli yapay zekâ araçlarını ücretsiz kullanabilmesini hedefliyor. Bu amaçla okul altyapısının geliştirilmesi, cihaz erişiminin artırılması ve öğretmenlerin yapay zekâ konusunda eğitilmesi öneriliyor.

CHP, yapay zekânın öğretmenlerin yerini alan bir sistem değil, öğretmenlerin eğitim süreçlerindeki kararlarını destekleyen bir araç olması gerektiğini savunuyor. LAİK EĞİTİM VE MAARİF MODELİ TARTIŞMASICHP, eğitim müfredatının laik, bilimsel ve demokratik ilkeler çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini savunuyor.

Parti özellikle ÇEDES gibi iş birlikleri ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin değerler eğitimi yaklaşımına eleştiriler yöneltiyor. CHP, eğitim süreçlerinin pedagojik yeterliliği bulunan eğitimcilerin sorumluluğunda yürütülmesi ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.

MEB ise Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni bilgi, beceri, sosyal-duygusal öğrenme ve değerler eğitiminin birlikte ele alındığı bir öğretim programı olarak tanımlıyor.2026-2027 eğitim öğretim yılında model, ortaöğretimde hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanıyor. Bakanlık 28-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde düzenlediği çalıştayla modelin izleme ve değerlendirme çalışmalarını sürdürdü.

CHP'nin önerdiği müfredat değişiklikleri, öğretim programlarında yeni düzenlemeler yapılmasını gerektirecek. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE YURT, BESLENME VE BURS VAADİProgram, üniversite öğrencilerinin barınma ve geçim sorunlarını da kapsıyor.

CHP, kamusal yurt kapasitesinin artırılmasını, üniversite öğrencilerinin ücretsiz veya erişilebilir beslenme olanaklarından yararlanmasını ve burs sisteminin öğrencileri borçlandırmayan bir anlayışla yeniden düzenlenmesini öneriyor. Parti ayrıca üniversitelerin bilimsel ve akademik özerkliğinin güçlendirilmesini, liyakat ve özgür düşüncenin yükseköğretimin temel ilkeleri arasında yer almasını savunuyor.

CHP'NİN VAATLERİNE KAYNAK NEREDEN BULUNACAK?Programın en önemli uygulama sorularından biri finansman. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 2026 yılı bütçe rehberine göre Millî Eğitim Bakanlığı için 1 trilyon 944 milyar TL kaynak ayrıldı.

Yükseköğretim de dahil edildiğinde eğitime ayrılan toplam bütçe 2 trilyon 896 milyar TL olarak açıklandı. Aynı rehberde taşımalı eğitim ve yemek yardım programı için 44,6 milyar TL, ücretsiz ders kitapları için 13,2 milyar TL ve özel okul desteği için 7,8 milyar TL öngörüldü.

Taşımalı eğitim ve yemek yardımına ayrılan 44,6 milyar TL'nin tamamı okul yemeği harcaması değil; iki hizmeti kapsayan ortak bütçe kalemi. CHP ise vaatlerin finansmanını eğitim bütçesindeki öncelikleri değiştirerek, özel sektöre yönelik verimsiz teşvikleri gözden geçirerek ve kamu kaynaklarını doğrudan kamusal eğitim hizmetlerine yönlendirerek sağlamayı öneriyor.