TBMM'de 3 Ülkeyi İlgilendiren Savunma Anlaşmasında İlk Adım!

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunmaya yönelik Mekke Anlaşması'nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifinin TBMM Genel Kurulundaki görüşmelerinde ilk madde kabul edildi. Üç ülkeyi ilgilendiren düzenlemenin yasama süreci henüz tamamlanmadı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi üzerindeki görüşmelerini sürdürdü. Genel Kurulda teklifin tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandıktan sonra maddelerin ele alınmasına geçildi.

Yapılan görüşmeler sonucunda kanun teklifinin birinci maddesi kabul edildi. İlk Maddenin Kabulünün Ardından Birleşime Ara VerildiTeklifin ilk maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, Genel Kurul çalışmalarına ara verdi.

Aranın ardından ilgili komisyonun Genel Kuruldaki yerini almaması üzerine görüşmelere devam edilemedi. Adan, birleşimi saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapattı. Mekke Anlaşması'nın Meclis Süreci Tamamlandı mı? TBMM'deki gelişme, üç ülke arasındaki ortak savunma anlaşmasının onay sürecinde bir aşamanın geçildiğini gösteriyor.

Ancak ilk maddenin kabul edilmesi, kanun teklifinin tamamının yasalaştığı anlamına gelmiyor. Teklifin kalan maddelerinin görüşülmesi ve gerekli yasama aşamalarının tamamlanması gerekiyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Arasında Ortak Savunma GündemiMekke Anlaşması'na ilişkin teklif, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma alanında yapılması öngörülen iş birliğinin hukuki onay sürecini ilgilendiriyor.

Anlaşmanın kapsamı, taraf ülkelerin üstleneceği yükümlülükler ve uygulama esasları bakımından belirleyici olacak ayrıntılar, anlaşmanın tam metni üzerinden değerlendirilebilecek. TBMM'de ilk maddenin kabul edilmesiyle başlayan madde görüşmelerinin devamı, teklifin yasalaşma süreci açısından önem taşıyor.

Mekke Anlaşması 7 Ağustos'ta İmzalanmıştıÜç ülke arasındaki anlaşma, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif tarafından imzalandı.21 Ekim'de TBMM Başkanlığına sunulan 3 maddelik teklif, 27 Ekim'de TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi. Böylece teklifin Genel Kurulda görüşülmesinin önü açıldı.

Anlaşmada Savunma Sanayisi ve Terörle Mücadele de VarTeklifin gerekçesinde, üç ülke arasında stratejik diyaloğun geliştirilmesi, ortak savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve savunma sanayisindeki iş birliğinin derinleştirilmesi hedefleri yer alıyor. Dışişleri Komisyonundaki görüşmelerde ise müşterek savunma, terörizmle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi anlaşmanın üç temel başlığı olarak öne çıktı.

Anlaşmanın Türkiye'nin NATO kapsamındaki mevcut hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı da teklifin gerekçesinde vurgulandı. Pakistan ve Suudi Arabistan Onay Sürecini TamamladıDışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, 27 Ekim'deki komisyon görüşmelerinde Pakistan ve Suudi Arabistan'ın kendi iç onay süreçlerini tamamladığını açıklamıştı.

Türkiye'de ise teklifin yasama süreci devam ediyor. Genel Kurulda ilk maddenin kabul edilmesinin ardından gözler, kalan maddelerin görüşülmesine ve teklifin tamamı üzerinde yapılacak oylamaya çevrildi.