Dil ve Bilim: Konya Kitap Günleri

Kitap ya da betik, bir kenarından birleştirilerek dışına kapak takılmış, yani ciltlenmiş kâğıt, parşömen, vb. malzemeden üretilmiş üzeri baskılı sayfaların bir araya gelmesiyle oluşan okumalıktır.

Bir esere ya da eserin bir bölümüne de kitap dendiği olur. Edebiyat, felsefe, bilimsel ve birçok alanda yazıların bir bütün halinde verildiği, genellikle kâğıttan yapılan ciltlenmiş nesnelere de kitap denir. Elektronik ortamda yayınlanan kitaplara ise e-kitap yeni elektronik kitap denir.

Kütüphanecilikte, dergi, bülten ya da gazete gibi süreli yayınlardan ayırt etmek için monograf olarak da adlandırılır.

Neden böyle başladı diye sorulabilir birçok temel kelimelerin bilinen yazılı halleri, kaynağı belirsiz kelimelerle değiştiriliyor. Kitaba betik de deniyormuş, kütüphaneye de betiklik ya da betikhane denecek, herhalde. Bu arada betikbilim kelimesi, f iloloji yerine kullanılıyormuş.

Betikhane isimli bir okuma merkezi de varmış ve kütüphane yerine kullanılıyormuş. Bu gidişle kitap fuarlarının yerinde yeller esecek, bunun yerine galiba betik pazarı (bitpazarı gibi) gelecek. Yazık, insanımızı koparmayınız tarihimizden, kültürümüzden, medeniyetimizden.

Bu gidişle fazla değil, 10 sene sonra kuşaklararası dil çatışması olacak. Ben bile yeni harflerle yazılan bazı cümleleri anlayamıyorum, ya da ne demek istendiği anlaşılmıyor; hele de bilimsel makalelerde alınan sonuçlarda ne dendiği anlaşılmıyor.

Konya Büyükşehir Belediyesi 16-25 Ekim 2026 tarihlerinde Selçuklu Kongre Merkezinde düzenlediği Konya Kitap Günlerinde Anadolu'nun en büyük kitap faaliyetiyle kitapseverleri kitaplarla buluşturdu. Her yıl bu faaliyete gider, yeni kitaplara bakar, bilim ve toplum hayatının çeşitli dallarında yapılan yenilikleri, alınan mesafeleri ve bunların topluma aktarılış şeklini öğrenirim.

2 gün süreyle ziyaret ettiğim Kitap Günlerinde birkaç yazarın sohbetine katıldım. Üzülerek belirteyim ki, bunca zahmetle gelen bu yazarların sohbetlerine iştirak edenlerin sayısı oldukça az idi veya beklenenden düşüktü, diyebilirim. Bir sohbeti hazırlamak ve topluma aktarmak, öyle kolayına değil; yazık.

Konya Büyükşehir Belediyesi iyi işler yapıyor. Konumuz kitap günleri olduğuna göre, her sene bu konuda yenilikler yapıyor, iştirak eden firmaları, sohbetçileri ve ziyaretçileri iyi organize ediyor. Fuar merkezine girişten itibaren düzenli karşılama ve ağırlamalardan, ışıklı firma alanları, bakımlı-temiz salon ve gezi alanları, fuar vazifelilerinin seçilmesine ve yardımlarında tecrübe, sohbet salonlarında göze batan bir tavır göremedim. Bu başarılarından dolayı da çoğu vazifelileri tebrik ettim.

Bu arada faaliyetin nesi var da her yerde faaliyet yerine ‘etkinlik’ kelimesi kullanılıyor. Ben faaliyet diyeceğim. Kitap Günlerine 65 yayınevi iştirak etmiş, 30’ u atölye olmak üzere 130 faaliyet yapılmış, çeşitli dallardan tanınmış 43 şahın sohbeti olmuş ve imzası alınmış.

Yapılan bu faaliyetler içinde sohbet edenlerin çoğu ülkem çapında tanınan, konularında uzman gazeteci ve bilim adamları idi. Konya Basınından birçok elemanın katılmasından Konya’nın bu faaliyete önem verdiğini gösteriyor.

Kitap Günlerinin değer ve etki alanını belirleme açısından 2 önemli olay üzerinde durmak istiyorum. Birincisi ziyaretçilerin çoğunun gençlerden olması, ikincisi 6 yaş ve altı gruplara ayrılan oyun yerleri. Cuma günü ziyaretimde gelenlerin çoğunun öğretmenleri nezaretinde ortaöğretim öğrencilerinin, Cumartesi için daha çok 6 yaş altı çocukların olduğunu müşahede ettim.

Çocuk ve gençlerin bu faaliyete rağbet etmesini takdirle karşılamak gerekir. 6 yaş altı çocuklara ayrılan oyun, boyama, resim yapma bölümlerinin dolu olması geleceğin gençliğine umutla bakmamızı gerektiriyor.

Birçok yayınevi yetkilileri görüşmelerimde, özellikle genç kuşağın kitap tercihi hangi konulara göre yaptığını sordum. Aldığım cevap oldukça sevindirici idi ve daha çok yazılım, robot ve teknolojileri, ekranla ilgili konular, oyun modellemeleri ve modern şehircilik hakkında çizimleri öne çıkıyor.

Benim 8 yaşında torunum İstanbul da yaşıyor ve Kitap Günlerinden hangi kitapları almamı sorduğumda ezbere bana 8 kitap siparişi verdi. Bunların neredeyse tamamı yukarıda zikrettiğim konularla ilgili idi. Kitapları almadan önce de satış elemanları ve 8 yaş grubu gençler sorduğumda da torunumla benzer kitap isimleri vermeleri oldukça dikkat çekiciydi.

Kitap deyip geçmeyelim ve Ülkemin eğitim, kültür ve sanat ile alakalı teşkilatlar tüm faaliyetlerini bilim ve ahlak muhtevalı konular üzerinde yapmalıdır. Zira kitapsız insan kanatsız kuşa benzemesin.