Dizi severleri üzen haber: Televizyon kanalları tüm dizileri kaldırmayı mı tartışıyor?

Demirören Medya TV Grup Başkanı Murat Yancı, Türkiye’de televizyon sektörünün artan dizi ve program maliyetleri ile düşen reklam gelirleri nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu söyledi. Sektör temsilcilerinin yaptığı toplantılarda dizilerin tamamen kaldırılmasının dahi tartışıldığını belirten Yancı, çözüm bulunmaması halinde televizyon sektörünün büyük bir yıkımla karşılaşabileceğini ifade etti.

Krizin nedeni dizilerin kalitesi değil

Hürriyet Gazetesi Yazarı Ahmet Hakan’ın dizi sektöründeki sorunlara ilişkin sorularını yanıtlayan Murat Yancı, yaşanan krizin dizilerin kalitesi, senaryoları veya izlenme oranlarıyla ilgili olmadığını söyledi. Temel sorunun hızla artan yapım maliyetlerine karşılık televizyonların reklam gelirlerinin gerilemesi olduğunu belirtti.

Yancı, yalnızca dizilerin değil birçok televizyon programının da artık kendi maliyetini karşılayamadığını ifade etti. Televizyon kanallarının ciddi bir mali kısıtlamayla karşı karşıya bulunduğunu vurgulayan Yancı, mevcut ekonomik yapının yeni yapımların sürdürülebilirliğini zorlaştırdığını dile getirdi.

Yeni dizi ve program üretiminin mevcut koşullarda giderek daha zor hale geldiğini belirten Yancı, sektörün bileşenleriyle konuya ilişkin toplantılar gerçekleştirdiklerini açıkladı. Bu toplantılarda televizyon dizilerinin topluca kaldırılmasının dahi tartışıldığını söyledi.

Yancı, bu ihtimalin gündeme gelmesinin temel nedeninin yapım maliyetlerini karşılayacak ölçüde reklam gelirinin bulunmaması olduğunu ifade etti. Mevcut ekonomik koşullar devam ettiği takdirde yeni yapımların hayata geçirilmesinin çok daha güç hale geleceğini kaydetti.

Televizyon ve dijital platformlar arasında reklam tartışması

Yancı, televizyon kanalları ile dijital platformlar arasında reklam konusunda eşit olmayan koşullar bulunduğunu savundu. Bazı ürünlerin reklamlarının televizyonlarda yayınlanmasına izin verilmezken aynı reklamların dijital mecralarda yayınlanabildiğine dikkat çekti.

Takviye gıda reklamlarını örnek gösteren Yancı, bu tür reklamların televizyon kanallarında yasak olduğunu ancak dijital platformlarda yayınlanabildiğini söyledi. Televizyonların reklam konusunda denetim ve sınırlamalarla karşı karşıya olduğunu, dijital mecraların ise daha avantajlı koşullarda faaliyet gösterdiğini ifade etti.

Yüz milyonlarca liralık yapımlar ücretsiz yayınlanıyor

Televizyon sektörünün ekonomik yapısına dikkat çeken Yancı, yüz milyonlarca liraya mal olan dizilerin televizyon kanallarında halka ücretsiz sunulduğunu belirtti. Buna karşılık dijital platformların içeriklerini abonelik veya ücret karşılığında sunduğuna işaret etti.

Bu yapının televizyon kanallarının maliyetlerini karşılamasını daha da zorlaştırdığını söyleyen Yancı, gelir modelleri arasındaki farklılığın sektördeki rekabet koşullarını doğrudan etkilediğini savundu. Televizyonların reklam gelirine daha bağımlı olduğunu ifade etti.

Günde 3 saat 38 dakika televizyon izleniyor

Türkiye’de günlük ortalama televizyon izleme süresinin 3 saat 38 dakika olduğunu belirten Yancı, yaşanan krizin yalnızca televizyon şirketlerini ilgilendirmediğini söyledi. Televizyonun geniş kitleler açısından önemli bir eğlence ve bilgi edinme aracı olduğunu ifade etti.

Sorunlara çözüm bulunmaması halinde sektör açısından büyük bir yıkım yaşanabileceğini savunan Yancı, “Ortada televizyon diye bir şey kalmayacak” değerlendirmesinde bulundu. Televizyonların zayıflamasıyla dijital ve sanal platformların daha fazla güç kazanacağını dile getirdi.

Televizyonların sistemden çıkmasını milli güvenlik açısından değerlendirdi

Yancı, televizyon kanallarının yayın sistemindeki ağırlığının azalmasının yalnızca ekonomik değil, toplumsal sonuçlar da doğuracağını savundu. Dijital platformlardaki içeriklerin denetimi konusunda televizyonlara kıyasla farklı koşullar bulunduğunu ifade etti.

Televizyonların denklemden çıkmasının milli güvenlik açısından da sorun oluşturabileceğini ileri süren Yancı, kontrolsüz dijital içeriklerin yaygınlaşabileceğini söyledi. Dijital bağımlılığın artması ve gündemin algoritmalar tarafından şekillendirilmesi riskine dikkat çekti.

Denetim koşullarında haksız rekabet olduğunu savundu

Ahmet Hakan’ın televizyon için çekilen dizilerin dijital platformlarda yayınlanabildiğini, buna karşılık dijital platform içeriklerinin aynı koşullarla televizyonda yayınlanamadığı yönündeki değerlendirmesine Yancı da katıldı. Bu durumun televizyon kanalları açısından haksız rekabet oluşturduğunu söyledi.

Yancı, televizyon kanallarının içerik konusunda sıkı biçimde denetlendiğini ve ihlal halinde yüksek para cezalarıyla karşılaşabildiğini ifade etti. Dijital platformların ise içerik, mali yükümlülük ve sorumluluklar bakımından daha avantajlı durumda olduğunu savundu.

Yerli ve yabancı dijital yatırımlar arasında eşitlik çağrısı

Televizyon şirketlerinin de dijital yatırımlar yaptığını belirten Yancı, yerli dijital platformların yabancı menşeli platformlarla aynı şartlarda rekabet edemediğini söyledi. Yerli kuruluşların mali yükümlülükler ve içerik sorumlulukları taşıdığını, yabancı platformların ise aynı yüklerle karşı karşıya olmadığını ileri sürdü.

Rekabette eşit şartların oluşturulması gerektiğini ifade eden Yancı, sektörün sürdürülebilirliği açısından düzenlemelerin yeniden ele alınması gerektiğini kaydetti. Yerli medya kuruluşlarının uluslararası dijital platformlarla rekabet edebilmesinin önünün açılması gerektiğini söyledi.

Dizi sektöründe maliyetlerin düşürülmesini istedi

Krizin çözümüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Yancı, öncelikle dizi ve program maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini söyledi. Dizi sektörünün bütün bileşenlerinin ortak adım atmasının zorunlu hale geldiğini ifade etti.

Sektörün üzerindeki mali yüklerin azaltılması gerektiğini belirten Yancı, farklı ülkelerde uygulanan teşvik ve vergi avantajlarının Türkiye’de de değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Önlem alınmasının geciktirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Türk dizilerinin Türkiye’nin önemli yumuşak güç araçlarından biri olduğunu belirten Yancı, sektörün yaklaşık 1 milyar dolarlık ihracat seviyesine ulaştığını ifade etti. Türk dizilerinin dünyanın farklı bölgelerinde geniş izleyici kitlelerine ulaştığını söyledi.

Yancı, gerekli önlemlerin alınmaması halinde önümüzdeki dönemde dizi ihracatının büyük zarar görebileceğini, hatta sona erebileceğini savundu. Bunun yalnızca ekonomik kayıp değil, Türkiye’nin uluslararası kültürel etkisi açısından da önemli sonuçlar doğuracağını belirtti.

Türk dizilerinin dünyadaki etkisine dikkat çekti

Türk dizilerinin yaklaşık 1 milyar kişiye ulaşarak Türkçenin ve Türkiye’nin tanıtımına katkı sunduğunu belirten Yancı, yapımların Türkiye’ye yönelik sempati oluşturduğunu ifade etti. Dizi sektörünün Türkiye açısından önemli bir kültürel etki alanı oluşturduğunu söyledi.

Sektörün zayıflamasının Türkiye’nin dünya üzerindeki bu etkisini de azaltacağını savunan Yancı, dizi sektörünün yalnızca televizyon yayıncılığı açısından değerlendirilmemesi gerektiğini dile getirdi. Ekonomik, kültürel ve uluslararası boyutlarının birlikte ele alınmasını istedi.

İspanya’daki yüzde 40’lık teşviki örnek gösterdi

Birçok Batı ülkesinin kendi dizi ve yapım sektörünü çeşitli teşviklerle desteklediğini belirten Yancı, İspanya’yı örnek gösterdi. İspanya’da dizi yapım maliyetlerinin yüzde 40’a kadar olan bölümünün teşvik edilebildiğini söyledi.

Bazı ülkelerin sektöre vergi avantajları da sağladığını ifade eden Yancı, Türkiye’de de dizi sektörünün üzerindeki ağır mali yüklerin azaltılması gerektiğini savundu. Yancı, sektörün geleceği için ekonomik tedbirlerin vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.