Sağlıkta elektronik onam düzenlemesi: Hasta rızası e-Nabız ve SMS ile alınabilecek

Sağlık hizmetlerinde tıbbi müdahale öncesinde alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda nasıl verileceği düzenlendi. Hastalar, kendilerine sunulan onam formunu inceleyerek ilgili tıbbi müdahaleye ilişkin kararlarını e-Nabız veya sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden iletebilecek.

Süreçte kimlik doğrulaması, doğrulanmış cep telefonu numarası ve işleme özel tek kullanımlık SMS şifresi kullanılacak.

Sağlık Bakanlığının hazırladığı Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yayımlandığı gün yürürlüğe giren düzenleme, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor.

Önce bilgilendirme, ardından hastanın kararı

Yönetmelik, elektronik onam sürecinin temel şartını hastanın serbest iradesiyle karar verebilmesi olarak belirliyor. Hastanın tıbbi müdahale hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesi gerekiyor.

Bilgilendirilmiş rıza formu, ilgili sağlık meslek mensubu tarafından elektronik ortamda hastanın erişimine sunulacak. Hasta, forma doğrulanmış cep telefonu numarasına gönderilen SMS’teki bağlantıdan veya e-Nabız üzerinden ulaşabilecek.

Formu inceleyen hasta, tıbbi müdahaleyi kabul ederse yalnızca o müdahale kapsamında kullanılmak üzere oluşturulan geçerli tek kullanımlık SMS şifresi kendisine iletilecek. Böylece telefon numarasının doğrulanması ile belirli bir tıbbi müdahaleye onay verilmesi ayrı işlemler olarak yürütülecek.

e-Nabız üzerinden onay nasıl verilecek?

Bilgilendirilmiş rızanın e-Nabız üzerinden alınması halinde hasta, doğrulanmış cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifreyi e-Nabız’ın ilgili bölümüne doğrudan kendisi girecek.

Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden yürütülen süreçte ise hasta, bu işlem için gönderilen şifreyi ilgili sağlık meslek mensubuyla paylaşacak. Sağlık meslek mensubu şifreyi kurumun elektronik haberleşme aracı üzerinden sisteme iletecek.

Yönetmelikte belirtilen doğrulama işlemi tamamlandığında bilgilendirilmiş rıza alınmış sayılacak. Elektronik ortamda alınan rızaya ilişkin form, Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve e-Nabız üzerinden hastanın erişimine açılacak.

Kimlik doğrulanmadan süreç başlatılamayacak

Tıbbi müdahale öncesinde hem hastanın hem de bilgilendirilmiş rıza sürecini yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak. Hastanın kimlik doğrulaması başarıyla tamamlanmadan elektronik onam süreci başlatılamayacak.

İlgili sağlık meslek mensubunun, Bakanlığın Entegre Kurumsal İşlem Platformu’nda tanımlı ve aktif olması da gerekecek.

Elektronik onam için hastanın doğrulanmış bir cep telefonu numarasının bulunması şart olacak. e-Nabız üzerinden yürütülen işlemlerde numaranın e-Nabız aracılığıyla doğrulanmış olması aranacak.

Telefon doğrulamasında 12 aylık süre

Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden işlem yapılacaksa hastanın doğrulanmış cep telefonu numarasının kurumun Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi’nde bulunması gerekecek.

Sistemde doğrulanmış numara yoksa hastaya tek kullanımlık SMS şifresi gönderilecek. Hasta bu şifreyi ilgili sağlık meslek mensubuna bildirecek ve numaranın doğrulanması tamamlanacak.

Bu yöntemle doğrulanan numara, doğrulama tarihinden itibaren 12 ay boyunca sağlık tesisinin kayıtlarında doğrulanmış numara olarak tutulacak. Sürenin ardından aynı yöntemle yeniden elektronik onam alınacaksa telefon numarasının tekrar doğrulanması gerekecek.

Bu 12 aylık süre, belirli bir tıbbi müdahaleye verilen rızanın geçerlilik süresini değil, sağlık tesisindeki cep telefonu doğrulamasını ilgilendiriyor.

Onayın tarihi, saati ve işlem kayıtları saklanacak

Elektronik onam kayıtları, fiziki ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza belgelerinin tabi olduğu saklama ve imha sürelerine uygun şekilde muhafaza edilecek.

Hastanın rızasını beyan ettiği tarih ve saat, işlem bilgileri, tek kullanımlık şifrenin gönderilmesi ve doğrulanmasına ilişkin bilgiler ile işlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubuna ait bilgiler kayıt altına alınacak.

Kayıtların bütünlüğünü korumak için elektronik veri bütünlük değeri ve zaman damgası kullanılacak. Verilerin gizliliği, güvenliği ve erişilebilirliği sağlanacak; kayıtlar adli ve idari incelemeye elverişli biçimde tutulacak.

Çocuklar ve kısıtlı hastalar için temsilci şartı

Hastanın küçük veya kısıtlı olması halinde işlemler, Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun olarak kanuni temsilcisi tarafından gerçekleştirilecek. Kimlik ve cep telefonu numarası doğrulamasına ilişkin hükümler temsilci için de uygulanacak.

Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamayacak. Bu hüküm, elektronik onam yönteminin kullanılmasına ilişkin sınırı belirliyor.

Düzenleme neyi değiştiriyor?

Yönetmelik, tıbbi müdahale öncesindeki bilgilendirme ve hasta rızası sürecinin elektronik ortamda yürütülmesi halinde uygulanacak kuralları belirliyor. Metin, bütün hasta onaylarının yalnızca dijital ortamda alınmasını zorunlu kılan veya kâğıt onam belgelerini tümüyle kaldıran bir hüküm içermiyor.

Elektronik sürecin merkezinde de hastanın bilgilendirilmesi, özgür iradesiyle karar vermesi ve bu kararın güvenilir biçimde kayıt altına alınması bulunuyor. Yönetmelikte hüküm bulunmayan durumlarda Hasta Hakları Yönetmeliği uygulanacak.