Bora Durmuşoğlu: Çocuk Medyasında Temiz İçerik Küresel Bir İhtiyaç

TRT ve TRT Çocuk bünyesinde çalışmalarını sürdüren Bora Durmuşoğlu, çocukların dijital dünyayla kurduğu ilişkinin dil, davranış ve değer yargıları üzerindeki dönüştürücü etkisini değerlendirdi. Vadi Yayınları'ndan çıkan En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür adlı kitabın yazarı olan Durmuşoğlu, çocukların medya içeriklerinden etkilenmesinin tarihsel bir süreç olduğunu, ancak günümüzde dijital platformlar ve yapay zeka ile bu etkinin çok daha geniş bir alana yayıldığını ifade etti.

Durmuşoğlu, çocukların artık çizgi filmlerden sosyal medyaya, dijital oyunlardan lisanslı ürünlere kadar hayatın her alanında medya ile iç içe olduğunu belirtti. Çocuk medyasının sadece ticari bir meta olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan uzman, çocukların dijital dünyada en zayıf halka konumunda bulunduğunu ve ekranda gördükleri içeriklerden doğrudan etkilendiklerini dile getirdi.

Bu durumun, çocukları kendi etki alanına çekmek isteyen gruplar için bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. Kültürel ihracatın ekonomik boyutuna da değinen Durmuşoğlu, Batılı ülkelerin büyük stüdyolarda ürettikleri animasyon ve sinema filmleriyle kendi kültürel değerlerini dünyaya yaydıklarını hatırlattı.

Türkiye'nin güçlü aile yapısı ve kültürel birikimiyle bu alanda büyük bir potansiyele sahip olduğunu savunan Durmuşoğlu, Güney Kore'nin sanatçı ve yatırımcıları bir araya getiren üretim modelinin Türkiye için örnek teşkil edebileceğini ifade etti. Türkiye'nin dizi sektöründeki küresel başarısını çocuk içeriklerine de taşıyabileceğini belirtti.

Temiz içerik kavramını, çocukların yaş grubuna ve gelişim seviyesine uygun, pedagojik açıdan doğru mesajlar veren, milli ve manevi değerleri gözeten yapımlar olarak tanımlayan Durmuşoğlu, didaktik olmayan ancak eğlendirirken öğreten bir modelin önemine vurgu yaptı. Özellikle 0-3 yaş grubunda ekran kullanımının bir çocuk bakıcısı gibi görülmesinin yanlış olduğuna değinen uzman, ekranın bir kurtarıcı olarak kullanılmasının çocuklarda konuşma gecikmesi gibi ciddi gelişimsel sorunlara yol açtığına işaret etti.

Sonuç olarak Durmuşoğlu, ailelerin ekran kullanımındaki sorumluluklarına dikkat çekerken, içerik üreticilerinin de küresel ölçekte rekabet edebilecek nitelikli ve güvenli projeler geliştirmesi gerektiğini savundu. Türkiye'nin, çocukları Amerikan medyasının kirli olarak nitelendirilen içeriklerinden koruyacak alternatif ve nitelikli yapımlarla dünya pazarında zirveyi zorlayabileceği öngörülüyor.