Sanayi 31 aydır daralıyor: İmalatçılar üretimlerini azalttı

İstanbul Sanayi Odası (İSO), sanayideki faaliyet durumunun göstergesi olan Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin ekim ayı sonuçlarını açıkladı. Eşik değer olan 50’nin altında ölçülen tüm verilerin sektörde daralmaya işaret ettiği endeks, ekimde 47,3’e gerileyerek faaliyet koşullarında belirgin bir aylık bozulmaya işaret etti.

Endeks, hazirandan bu yana en düşük düzeyde kaydedildi. Sanayideki zayıflama da 31’inci aya ulaştı. İmalatçılar üretimlerini yüksek oranda azalttı ve stokları sınırlı düzeyde tutma eğilimini sürdürdü. İş yüklerindeki düşüş ve çalışan istifalarının etkisiyle istihdam da daralmaya devam etti.

GİRDİ MALİYETLERİ YÜKSELDİYükselen petrol fiyatları, ham madde maliyetleri ve döviz kuru başta olmak üzere bir dizi faktör, Türk imalat sektörünün girdi maliyetlerinde keskin yükselişin sürmesine yol açtı. Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına göre yavaşlamasına rağmen yüksek seyrini korudu ve yıl içi ortalama seviyesinin üzerinde kaldı.

Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları da belirgin şekilde yükselmeye devam etti. Son olarak, deniz taşımacılığındaki aksamalar ve malzeme yetersizlikleri, tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamaya devam etmesinde rol oynadı.

Tedarikçi performansının son bir yıldır bozulma eğiliminde olmasına rağmen ekimde teslim sürelerindeki artış sınırlı düzeyde kaldı.10 SEKTÖRÜDEN 9’UNDA ÜRETİM DÜŞTÜRapora göre, eylülde olduğu gibi ekimde de 10 sektörden sadece biri üretimini artırabildi. Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim son üç ayın ilk artışını kaydederken gıda üretimi yeniden yavaşlamaya geçti.

Üretimde en belirgin yavaşlama ise metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni siparişlerde tablo biraz daha olumlu seyretti ve iki sektörde artış kaydedildi. Büyüme bölgesinde yer almaya devam eden gıda ürünleri sektörüne, ekimde belirgin bir iyileşme kaydeden giyim ve deri ürünleri de eşlik etti.

Bu iki sektörde yeni ihracat siparişleri de artış gösterdi. Üretimde olduğu gibi toplam yeni siparişlerde de en sert yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Bu sektörü az farkla kara ve deniz taşıtları sektörü izledi.

Yeni siparişlerdeki durgunluk nedeniyle üretim gereksinimlerinin zayıf seyretmesi, imalatçıların ilave istihdam yaratmasına engel oldu. İstihdam artışı, yeni siparişlerin hızlandığı giyim ve deri ürünleri ile gıda ürünleri sektörleriyle sınırlı kaldı.

Yüksek maliyet baskıları, imalat sektöründe büyümeyi baskılayan ana etkenlerden biri olmayı sürdürdü. Ekimde takip edilen 10 sektörün büyük bölümünde girdi fiyatları enflasyonu yükseldi. En hızlı artışlar gıda ürünleri ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörlerinde, en hafif artış ise ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe kaydedildi.

Nihai ürün fiyatlarında ise en keskin yükseliş elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe kaydedildi. Bu sektördeki artış, Şubat 2024’ten bu yana en yüksek düzeyde gerçekleşti. Satış fiyatlarında ise en ılımlı artışlar giyim ve deri ürünleri ile ana metal sektörlerinde ölçüldü.