Antalya’nın sahillerinde korkutan değişim! Deniz 148,5 metre ilerledi

Antalya'nın turizm açısından büyük önem taşıyan sahilleri, yıllar içerisinde doğal süreçler ve insan müdahalelerinin etkisiyle değişim geçiriyor. Uydu görüntüleri ve bilimsel araştırmalarla yapılan incelemeler, kentin farklı noktalarında kıyı çizgisinin hareket ettiğini ortaya koyuyor.

Bazı bölgelerde denizin karaya doğru ilerlediği ve kumsalların gerilediği görülürken, bazı kesimlerde ise kum ve sediment birikimi yaşanıyor. Konyaaltı, Lara, Beymelek ve Kundu'da ortaya çıkan veriler, Antalya'nın kıyı şeridinde kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğini gösteriyor.

KONYAALTI'NDA 41 YILDA 86 METREYE ULAŞAN GERİLEME

Antalya'nın en çok ziyaret edilen sahillerinden Konyaaltı, kıyı erozyonuna ilişkin bilimsel araştırmaların önemli inceleme alanlarından biri oldu. Serter Kocababa tarafından 2017 yılında hazırlanan yüksek lisans tezinde, Konyaaltı sahilinin 1975-2016 yılları arasındaki değişimi farklı tarihlere ait uydu görüntüleri üzerinden incelendi.

Araştırmada, bazı kıyı kesimlerinde 41 yıllık süreçte 86 metreye ulaşan gerileme tespit edildi. Çalışmada kıyı çizgisindeki değişimin nedenleri ve erozyon riski de değerlendirildi. Konyaaltı kıyılarına ilişkin 1934-2016 dönemini kapsayan başka bir bilimsel çalışmada ise Boğaçayı'nın Akdeniz'e döküldüğü bölgenin doğusunda 70 metreye, Gürsu sahilinde ise 50 metreye ulaşan kıyı gerilemesi belirlendi.

Antalya Limanı'nın batısında ise 50 metreye ulaşan birikim tespit edildi. Ortaya çıkan sonuçlar, Konyaaltı Sahili’nde kıyı değişiminin her noktada aynı yönde gerçekleşmediğini gösterdi.

BOĞAÇAYI'NIN KUM DENGESİ DİKKAT ÇEKTİ

Konyaaltı sahilindeki değişim değerlendirilirken Boğaçayı'nın kıyı sistemindeki rolü de önem taşıyor. 2020 yılında yayımlanan akademik araştırmada, Konyaaltı sahilinin Boğaçayı ve Sarısu'dan taşınan sedimentlerle beslendiği, liman inşaatının ardından doğu kesimindeki sediment kaynaklarının sınırlanmasının kıyı dengesi açısından önem taşıdığı değerlendirildi.

Araştırmada Boğaçayı yapay lagün tabanında 163 santimetreye ulaşan rölyef değişimi ve bazı kesimlerde 120 santimetreye varan mil birikimi ölçüldü. Çalışmada kıyıya ulaşan kum ve çakıl malzemesinin niteliğinin de sahilin doğal dengesi açısından önemli olduğu vurgulandı.

Bu bulgular, Boğaçayı çevresindeki düzenlemelerin yalnızca kent estetiği ve rekreasyon açısından değil, kıyının doğal sediment hareketleri bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

LARA PLAJI'NDA 41 YILLIK DEĞİŞİM ORTAYA ÇIKTI

Antalya'nın doğu kıyılarındaki önemli turizm alanlarından Lara Plajı da bilimsel araştırmalarla mercek altına alındı. Ali Ünver tarafından hazırlanan ve 8 Haziran 2026 tarihinde Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi'nde yayımlanan araştırmada, Lara Plajı'nın 1984-2025 yılları arasındaki kıyı çizgisi değişimi incelendi.

Google Earth Engine ve Dijital Kıyı Çizgisi Analiz Sistemi (DSAS) kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, farklı yıllara ait Landsat uydu görüntüleri değerlendirildi. Araştırmada 100 metre aralıklarla oluşturulan 84 kıyı kesiti üzerinden ölçüm yapıldı.

BEYMELEK'TE 148,5 METREYE ULAŞAN KIYI GERİLEMESİ

Antalya'nın Demre ilçesindeki Beymelek Plajı ve Beymelek Lagünü de kıyı değişimi bakımından dikkat çeken alanlar arasında yer aldı. Hatice Kılar ve Olgu Aydın tarafından hazırlanan, 15 Ekim 2024 tarihinde yayımlanan bilimsel araştırmada, Beymelek'in 1984-2022 yılları arasındaki kıyı çizgisi değişimi incelendi.

Araştırmada Beymelek Plajı'nda maksimum 128,4 metre birikim ve 62,6 metre gerileme ölçüldü. Beymelek Lagünü'nde ise maksimum kıyı gerilemesi 148,5 metre olarak hesaplandı.

Bu değerlerin farklı kıyı kesitlerinde ölçülen en yüksek değişimleri ifade ettiği, bütün plajın veya lagünün aynı miktarda küçüldüğü anlamına gelmediği belirtildi. Bulgular, Beymelek kıyılarında da uzun yıllar içerisinde önemli fiziksel değişimler yaşandığını gösterdi.

KUNDU'DA EROZYONA KARŞI MAHMUZ UYGULAMASI

Antalya'nın Aksu ilçesine bağlı Kundu sahilinde de kıyı erozyonuyla mücadele kapsamında mahmuz uygulaması gündeme geldi. 16 Temmuz 2025 tarihinde yayımlanan habere göre, Kundu'da bir otelin sahilinde yaklaşık 20 metre uzunluğunda ilk mahmuz uygulaması gerçekleştirildi. Deniz içerisine taş yerleştirilmesinin ardından üzerinin kumla kaplandığı aktarıldı.

Ayrıca Aksu Çayı'nın batısındaki Kundu kıyılarında yaşanan erozyonla ilgili hazırlanan sayısal model raporunda beş mahmuz ve yapay kum beslemesi önerildiği bildirildi. Kıyı erozyonunu önlemek amacıyla gündeme gelen bu tür uygulamalarda, yapılan müdahalenin yalnızca uygulama alanındaki değil, komşu kıyılardaki kum hareketleri üzerindeki etkisinin de takip edilmesi gerekiyor.

Kundu'da önerilen çalışmaların ne kadarının tamamlandığı ve uygulamaların güncel sonuçlarının ne olduğu ise ayrıca araştırılması gereken konular arasında bulunuyor.