Tip 2 diyabette Alzheimer riski daha yüksek bulundu

Tip 2 diyabet ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişkiyi inceleyen uluslararası bir meta-analizde, diyabeti olan bireylerde Alzheimer gelişme riskinin diyabeti olmayanlara göre yüzde 53 daha yüksek olduğu saptandı. Avustralya’daki Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışmada 40 bilimsel araştırmanın sonuçları değerlendirildi.

Araştırma bulgularını yorumlayan İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Attila Önmez, diyabet takibinde kan şekeri kontrolünün yanında beyin sağlığının korunmasının da önem taşıdığını söyledi. Önmez, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını, uzun vadede pek çok organı ve sistemi etkileyebilen kronik bir sağlık sorunu olduğunu belirtti.

Araştırmada tip 2 diyabetli kişilerde Alzheimer’ın yıllık görülme sıklığı, her 1000 kişi-yılı başına ortalama 4,71 yeni vaka olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle, 1000 diyabet hastası bir yıl boyunca izlendiğinde ortalama yaklaşık 5 kişide Alzheimer gelişebileceği bildirildi.

Önmez, diyabetin uzun dönem etkileri ele alınırken bilişsel sağlığın da göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı. KADIN VE ERKEKLERDE BULGULARKadınlar ve erkeklere ilişkin alt grup analizinde, tip 2 diyabetli kadınlarda Alzheimer görülme sıklığı her 1000 kişi-yılı için 3,62; erkeklerde ise 2,76 olarak belirlendi.

Buna karşın diyabetle bağlantılı göreceli risk artışının iki cinsiyette birbirine yakın olduğu görüldü. Araştırmacılar, sonuçların cinsiyete göre farklılıkların daha ayrıntılı incelenmesi bakımından önem taşıdığını belirtti.

BEYİN SAĞLIĞI VE DİYABET TAKİBİProf. Dr. Önmez, tip 2 diyabet ile bilişsel sağlık arasındaki olası mekanizmalara ilişkin değerlendirmesinde insülin direnci, kronik inflamasyon ve damar sağlığındaki bozulmaların beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Uzun süre yüksek seyreden kan şekerinin küçük damarlar üzerindeki etkilerinin beyin sağlığı açısından da önemli olduğunu kaydetti. Bununla birlikte Alzheimer gelişiminde yaş, genetik yatkınlık ve diğer sağlık faktörlerinin de rol oynadığını belirtti.

Önmez, diyabet hastalarının takibinde yalnızca kan şekeri değerlerine odaklanılmaması gerektiğine dikkat çekti. Özellikle ileri yaşta ortaya çıkan, günlük yaşamı etkileyen unutkanlık ile dikkat ve planlama güçlüğü gibi belirtilerin değerlendirilmesinin önemli olduğunu söyledi.

Bu yakınmaların her zaman Alzheimer anlamına gelmediğini, ancak belirtiler ilerliyorsa uzman değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerektiğini vurguladı. Tip 2 diyabetin yönetiminde düzenli hekim kontrolü, kişiye uygun beslenme, fiziksel aktivite ve ilaç tedavisine uyumun önemini belirten Önmez, kan basıncı ile kolesterol düzeylerinin kontrol altında tutulmasının da genel damar sağlığı açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.