33 yıl çalıştı, ölünce ailesi dava açtı! Karar şaşırttı

Özel bir şirkette 33 yıl boyunca muhasebe ve mali işler müdürü olarak çalışan N.U.'nun hayatını kaybetmesinin ardından ailesinin açtığı alacak davasında Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar çıktı. İşçinin yıllık izinlerinin büyük bölümünü kullanmadığı iddiasıyla açılan davada Yargıtay 9.

Hukuk Dairesi, yıllık izin hakkının üçte birinin kullanılmış kabul edilmesi gerektiğine hükmetti. Özel bir şirkette 33 yıl çalışan muhasebe ve mali işler müdürü N.U.'nun vefatının ardından mirasçıları, kıdem tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin ödenmesi için İş Mahkemesi'ne başvurdu.

Aile, N.U.'nun uzun yıllar yoğun çalışma temposuyla görev yaptığını ve yıllık izinlerinin büyük bölümünü kullanmadığını ileri sürdü.33 YILLIK ÇALIŞMANIN ARDINDAN DAVA AÇILDIDavacılar, N.U.'nun son aldığı aylık ücretin net 15 bin TL olduğunu ancak ücretinin bir kısmının banka aracılığıyla, bir kısmının ise elden ödendiğini iddia etti. Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen ücret miktarının gerçekte alınan ücretten daha düşük olduğunu savundu.

Mirasçılar, kıdem tazminatı, asgari geçim indirimi alacağı ve kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin işverenden tahsil edilmesini talep etti. İŞVEREN İDDİALARI KABUL ETMEDİDavalı şirket ise N.U.'nun emekli olduktan sonra da danışmanlık hizmeti verdiğini belirtti.

İşveren, ikinci çalışma döneminin önemli bir bölümünde N.U.'nun rahatsız olduğunu ve bu süreçte yıllık izinlerini kullandığını ileri sürdü. Ayrıca kullanılmayan izinler ve kıdem tazminatına karşılık bazı ödemelerin yapıldığını savundu.

İŞ MAHKEMESİ AİLEYİ HAKLI BULDUDavayı inceleyen İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin ölüm nedeniyle sona erdiğini ve daha önce kıdem tazminatı ödendiğinin işveren tarafından ispatlanamadığını belirledi. Mahkeme, bu nedenle mirasçıların kıdem tazminatı talebini kabul etti.

İşverenin, N.U.'nun yıllık izinlerini kullandığını veya iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra izin ücretlerinin ödendiğini kanıtlayamaması nedeniyle yıllık izin ücreti talebi de kabul edildi. Karara itiraz eden işveren dosyayı istinafa taşıdı.

Bölge Adliye Mahkemesi itirazları reddetti. Bunun üzerine dosya Yargıtay'a götürüldü. YARGITAY'DAN YILLIK İZİNLER İÇİN KRİTİK KARARDosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesinin yıllık izin hesabına ilişkin değerlendirmesini hatalı buldu.

Yargıtay, işçinin 33 yıllık çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığının kabul edilmesinin, dava dilekçesindeki ifadelerle örtüşmediğine dikkat çekti. Kararda, işçinin gerçek ücretinin de dosyadaki bütün deliller değerlendirilerek yeniden belirlenmesi gerektiği vurgulandı.

YARGITAY KARARININ GEREKÇESİ AÇIKLANDIYargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin kararında şu ifadelere yer verildi: Banka kayıtları, bordrolar, taraf tanıklarının beyanları ve ücret araştırması sonuçları ile tüm dosya kapsamı yeniden birlikte değerlendirilmek suretiyle işçinin gerçek ücreti belirlenmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren tarafından muris işçinin yıllık izin kullandığına veya ücretinin ödendiğine dair belge sunulmadığı, ayrıca işçinin mirasçıları olan davacıların beyanlarının da bu doğrultuda olduğu gerekçesiyle 33 yıl olan hizmet süresi boyunca hiç izin kullanılmadığı kabulüyle hesaplama yapılmıştır.

Ancak dava dilekçesinde, muris işçinin izinlerinin tamamını değil'büyük bir bölümünü kullanmadığı' ifade edilmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 25'inci maddesi uyarınca hâkim Kanun'da öngörülen istisnalar dışında, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz.

Diğer yandan iş yerinde muhasebe ve mali işler müdürü olarak çalıştığı iddia edilen işçi, şirketteki unvanı ve konumu gereği yıllık izne ilişkin kayıt ve belgeleri düzenleme veya düzenlettirme yetkisine sahiptir. Bu durumda gerek dava dilekçesinde ileri sürülen vakıalar, gerekse işçinin iş yerindeki görevi ve konumu dikkate alındığında, yıllık izin hakkının üçte bir oranında kullanıldığı kabul edilmeli ve buna göre hak kazanılan yıllık izin ücreti alacağı hesaplanmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince vakıa ile bağlılık kuralına aykırı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.