Anadolu’nun ilk medresesi gün yüzüne çıkıyor

Kayseri’de Anadolu’nun ilk medresesi olduğu değerlendirilen Melikgazi Medresesi’ni gün yüzüne çıkarmak amacıyla başlatılan arkeolojik kazı çalışmaları devam ediyor. Cumhuriyet Mahallesi’nde, Cumhurbaşkanlığı kararıyla riskli alan ilan edilen bölgede sürdürülen çalışmalar kapsamında tarihi yapının izleri birer birer ortaya çıkarılıyor.

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç’ın talimatıyla yürütülen çalışmalar, Cami-i Kebir’in kıble cephesinde gerçekleştiriliyor. Kayseri Müze Müdürlüğü denetiminde sürdürülen Melikgazi Medresesi Araştırma Kazısı kapsamında alanın yaklaşık yüzde 30’luk bölümü gün yüzüne çıkarıldı.

Kazı çalışmalarında medrese olduğu değerlendirilen yapının duvarlarına ulaşılırken, ortaya çıkarılan kalıntıların Kayseri’nin geçmişine ilişkin önemli bilgiler sunması bekleniyor.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Turizm Şube Müdürü Fehmi Gündüz, çalışmaların Sur İçi Kentsel Dönüşüm Projesi sırasında ortaya çıkan bulguların ardından başlatıldığını belirtti. Gündüz, Cami-i Kebir’in ön tarafında yürütülen çalışmalar sırasında yapının güneydoğu köşesinin ortaya çıkarıldığını ve tarihi kayıtlarda bölgede bir medresenin bulunduğuna ilişkin bilgilerin yer aldığını söyledi.

Tarihi yapıya ilişkin gerekli resmi yazışmaların tamamlanmasının ardından kazı çalışmalarının yaklaşık iki ay önce başladığını aktaran Gündüz, alanın bir bölümünün Kayseri Büyükşehir Belediyesi’ne, bir bölümünün ise Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne ait olduğunu ifade etti. Çalışmaların Kayseri Büyükşehir Belediyesi sponsorluğunda ve Kayseri Müze Müdürlüğü denetiminde sürdürüldüğünü kaydetti.

Kazının şu ana kadar yüzde 30’luk bölümünün tamamlandığını belirten Gündüz, medrese olduğu düşünülen yapının duvarlarının belirgin şekilde ortaya çıkarıldığını dile getirdi.

Gündüz, tarihi kaynaklara göre yapının Danişmentlilerin dördüncü sultanı Melik Muhammed Gazi tarafından yaptırılmış olabileceğini belirtti. Danişment Gazi’nin 1071 yılından sonra Kayseri, Sivas ve Malatya çevresinde hakimiyet kurarak fetihler gerçekleştirdiğini aktaran Gündüz, Danişment Gazi’nin 1084 yılında hayatını kaybetmesinin ardından yerine oğlu Gümüştekin’in geçtiğini anlattı.

Gümüştekin döneminde Haçlılar, Bizans ve Kilikya Ermenileri ile mücadeleler yaşandığını belirten Gündüz, 1104 yılında Gümüştekin’in vefatından sonra ise Pınarbaşı ilçesinde türbesi bulunan Melik Gazi’nin sultan olduğunu söyledi. Yaklaşık 30 yıl süren hükümdarlığın ardından Melik Muhammed Gazi’nin yönetimi devraldığını ifade etti.

Melik Muhammed Gazi’nin tarihi kaynaklarda dinine bağlı, adaletli ve mücadeleci bir hükümdar olarak yer aldığını belirten Gündüz, dönemin hükümdarının Haçlılar, Bizans ve Kilikya Ermenileri ile mücadele ettiğine ilişkin kayıtların bulunduğunu aktardı.

Kazı çalışmalarının temel amacının tarihi kaynaklarda söz edilen medreseyi gün yüzüne çıkarmak olduğunu belirten Gündüz, çalışmaların tamamlanmasının ardından yapının Melikgazi Medresesi olup olmadığına ilişkin uzmanların değerlendirme yapacağını söyledi.

Kazıların tamamlanmasıyla birlikte Anadolu’nun ilk medresesi olduğu tahmin edilen yapının daha geniş bölümünün ortaya çıkarılması hedefleniyor. Elde edilecek bulguların ardından tarihi yapının restorasyonunun yapılıp yapılmayacağı ya da alan için farklı bir uygulamaya gidilip gidilmeyeceği, yetkililer ve uzmanların değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.