Ayasofya'da Büyük Restorasyon: 3 Bin Ton Moloz Temizlendi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye'nin en önemli tarihi miraslarından biri olan Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde Cumhuriyet tarihinin en geniş kapsamlı restorasyon projesinin yürütüldüğünü duyurdu. Yapının hem fiziksel bütünlüğünü korumak hem de gizli kalmış mimari katmanlarını ortaya çıkarmak amacıyla başlatılan çalışmalar, uzman bir Bilim Kurulu denetiminde titizlikle sürdürülüyor.

Restorasyon faaliyetlerinin en dikkat çekici aşamalarından biri, yapının zemin altındaki tünel, mahzen ve su kanallarında gerçekleştirilen temizlik operasyonu oldu. Uzman ekipler, bu alanlardan yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkararak yer altı şebekesinin temizlenmesini sağladı.

Bu müdahale, tarihi yapının taşıyıcı sistemini güçlendirme noktasında kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Proje kapsamında ana kubbedeki restorasyon işlemleri devam ederken, doğu yönündeki yarım kubbede çelik bir çalışma platformunun kurulumuna geçildi.

Bu teknik önlem, mihrap ve minber gibi özgün dokuların zarar görmesini engellerken, aynı zamanda camideki ibadet ve ziyaret akışının kesintiye uğramadan devam etmesine olanak tanıyor. Yürütülen mühendislik çalışmaları, Ayasofya'nın inşasından daha eski dönemlere ait izler taşıyan önemli bulguları da gün yüzüne çıkardı.

Yapının kuzeydoğu kısmında keşfedilen dört odalı yer altı mezarı (hipoje) ve geniş tüneller, İstanbul'un antik su yönetimi altyapısına dair yeni ve değerli veriler sunuyor. Bu tünellerin, efsanelere konu olan yer altı dehlizleri ile bağlantılı olduğu düşünülüyor.

Bakan Ersoy, yer altı yapılarının işlevlerinin ve birbirleriyle olan bağlantılarının çözülmesi için araştırmaların sürdüğünü belirtti. Güvenlik ve koruma altyapısı tamamlanan bölümlerin, öncelikli olarak basın mensuplarına, ardından ise halkın ziyaretine açılması hedefleniyor.

Bu sayede, yüzyıllardır gizemini koruyan tarihi katmanların bilimsel verilerle birlikte toplumla buluşturulması amaçlanıyor.