Emekliye seyyanen zam mı? vatandaşlık maaşı mı geliyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Bakanlar Kurulu sonrası 2027 başına kadar emeklilere yapılacak düzenleme mesajı bir anda gündemin baş köşesine otururken, dar gelirli ailelerin gelirini belirli bir seviyeye tamamlamayı amaçlayan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), kamuoyunda bilinen adıyla “vatandaşlık maaşı” da yeniden gündeme geldi. Emeklilerin de yararlanması öngörülen sistemde kira, elektrik, doğal gaz, yakacak ve gıda desteği gibi farklı yardım kalemlerinin değerlendirilmesi planlanıyor.

Ancak sistemin kesin başvuru şartları, yardım tutarları ve uygulama takvimi henüz resmî düzenlemeyle netleşmiş değil. Bu nedenle açıklanan rakamların ve tarihlerin kesinleşmiş ödeme kararı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Sistemin temel amacı, geliri belirlenen seviyenin altında kalan hanelerin ihtiyaçlarına göre desteklenmesi. Yardımın herkese aynı miktarda verilmesi yerine kira, enerji ve gıda gibi ihtiyaçlar dikkate alınarak kademeli biçimde belirlenmesi planlanıyor.

Söz konusu gelir sınırının ve yardım hesaplama yönteminin kesin şartlara dönüşüp dönüşmeyeceği ise yapılacak resmî açıklamalarla belli olacak.

Hangi yardımlar verilecek? Taslakta, ihtiyaç sahibi hanelere farklı alanlarda destek sağlanması öngörülüyor. Planlanan yardım başlıkları şöyle:

Kira ve barınma desteği: Kirada yaşayan, geliri yetersiz hanelerin desteklenmesi.

Elektrik ve doğal gaz yardımı: Enerji giderlerinin azaltılması.

Yakacak desteği: Isınma ihtiyacına yönelik yardım.

Gıda yardımı: Temel gıda ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı.

Çocuk desteği: Çocuk bulunan hanelerin ihtiyaçlarının dikkate alınması.

Abonelik faturaları desteği: Hanelerin düzenli giderlerinin hafifletilmesi.

Bir hanenin birden fazla yardım kaleminden yararlanabilmesi de taslakta değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor. Ancak toplam desteğin sınırı ve her yardım türünde uygulanacak tutarlar henüz kesinleşmiş değil.

Emekliler de yararlanabilecek mi? Taslak çalışmada emeklilerin de sistem kapsamına alınması öngörülüyor. Özellikle yalnızca emekli aylığıyla geçinen, kira ödeyen ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan hanelerin gelir ve gider durumlarının değerlendirilmesi bekleniyor.

Sürekli bakıma ihtiyaç duyan yaşlılar ile sürekli hastalık nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan kişilerin durumlarının da öncelikli olarak ele alınması planlanıyor.

Bununla birlikte, emekli olmak tek başına yardım alma hakkı sağlamayacak. Yararlanma koşulları, hane geliri ve diğer değerlendirme kriterleri resmî düzenlemeyle belirlenecek.

Aydın'daki emekliler için de önemli Aydın'da yaşayan emekliler ve dar gelirli aileler açısından sistemin özellikle kira, enerji ve gıda giderleri bakımından önem taşıması bekleniyor. Ancak Aydın'da kaç hanenin destek kapsamına alınacağına veya il için ne kadar kaynak ayrılacağına ilişkin kesinleşmiş bir veri bulunmuyor.

Taslakta, yardımların bölgesel ihtiyaçlar ve hanelerin yaşam koşulları dikkate alınarak belirlenmesi hedefleniyor. Böylece farklı bölgelerde yaşayan vatandaşların ihtiyaçlarına göre destek verilmesi amaçlanıyor.

Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak? Planlamaya göre pilot illerin 2026 yılı sonuna kadar belirlenmesi, ilk ödemelerin ise 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor. Uygulamanın sonuçlarına göre sistemin 2027 yılı içerisinde ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.

Bu takvim henüz kesinleşmiş bir ödeme tarihi anlamına gelmiyor. Uygulamanın başlangıcı, gerekli yasal düzenlemelerin tamamlanmasına ve resmî takvimin açıklanmasına bağlı olacak.

Başvuru nereden yapılacak? Taslakta başvuruların e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınabilmesi seçeneği yer alıyor. Hane gelirinin ve ihtiyaç durumunun ilgili kurumların verileri üzerinden değerlendirilmesi de planlanan yöntemler arasında bulunuyor.

Başvuruların ne zaman açılacağı, hangi belgelerin isteneceği ve gelir hesabının nasıl yapılacağı henüz kesinleşmedi. Bu nedenle vatandaşların resmî duyurular yayımlanmadan başvuru sürecinin başladığını varsaymaması gerekiyor.