Muğla Menteşe’de Bir Sandalye, Bir Tezgâh, 45 Yıllık Mücadele: Esat Amca

Muğla’nın Menteşe ilçesinde semt pazarlarının sevilen esnaflarından Esat Ünveren, tekerlekli sandalyesiyle yaklaşık 45 yıldır pazarcılık yapıyor. Genç yaşta orman memurluğu yapan, yaşadığı rahatsızlık ve engellilik sonrası çalışma hayatından kopmayan Ünveren, “Bu işi ben de yaparım” diyerek başladığı pazarcılığı bugün de sürdürüyor. Esat Amca’nın hayat mücadelesi, azmi ve yaşama bağlılığı çevresindekilere örnek oluyor.

1945 yılında Yatağan’ın Turgut Mahallesi’nde dünyaya gelen Ünveren, gençlik yıllarında orman memuru olarak devlet hizmetinde çalıştı. Ancak ilerleyen yıllarda yaşadığı rahatsızlık ve geçirdiği kaza sonrası engelli kaldı. Yürüme yetisini kaybederek tekerlekli sandalyeye bağımlı hale gelen Ünveren, bu süreçte çalışma hayatından kopmak yerine kendisine yeni bir yol çizdi.

Ünveren, ağabeyinden öğrendiği manavlık mesleğini yapmaya karar verdi. 1979 yılında pazar tezgâhının başına geçen Esat Amca, fiziksel engeline rağmen çalışabileceğini gösterdi.

Yaşadığı süreci anlatan Ünveren, “Bağ-Kur emeklisi olarak aldığımız maaşlar geçindirmiyordu. Bu mesleği abimden öğrenmiştim. ‘Bu işi ben de yaparım’ diye denedim. Becerabileceğimi anladım. Oturdum yine tekerlekli sandalyemin üstünde çekip tartabileceğime kanaat geldi. Başladım ufaktan. O zamandan beri bu işi yürütüyorum” dedi.

Aradan geçen yaklaşık 45 yılda Menteşe’deki semt pazarlarında tezgâhının başından ayrılmayan Ünveren, bugün de müşterilerine meyve ve sebze satmaya devam ediyor.

Pazarın sevilen isimlerinden biri haline gelen Esat Amca, ağır işlerini ise yardımcısı ve torunlarının desteğiyle gerçekleştiriyor.

“Zaten engelli olduğum için her şeyi kendim de yapamıyorum burada. Ağır işlerim, kasa işleri olduğu zaman yevmiyeyle insan tutuyorum. Çalıştırıyorum, onları yaptırıyorum. Tezgâhım düzeldikten sonra kendim terazinin başına geçiyorum” diyen Ünveren, tüm zorluklara rağmen çalışmaktan vazgeçmediğini ifade etti.

Onun için pazar yalnızca geçimini sağladığı bir yer değil, aynı zamanda yıllardır hayatının önemli bir parçası.

Yaklaşık yarım asra yaklaşan pazarcılık hayatında farklı belediye başkanları döneminde destek gördüğünü anlatan Ünveren, özellikle engelli olması nedeniyle geçmiş dönemlerde kendisinden yer işgaliye bedeli alınmadığını söyledi.

Ünveren, “Ben buraya tezgâha 1979’da başladım. O zaman sağlamdım. Belediye Başkanı Erman Şahin’di. Bu yer kirası alınıyordu ya, işgaliye. Erman Şahin, ‘Sen engellisin, senden belediyemiz 3-5 kuruşu almasa da olur’ dedi. Benden işgaliye parası almadı” ifadelerini kullandı.

Daha sonraki dönemlerde Orhan Çakır, Osman Gürün ve Bahattin Gümüş dönemlerinde de benzer şekilde kendisinden işgaliye bedeli alınmadığını belirten Ünveren, “Belediyemizin himayesinde geçindirdiler, sağ olsunlar” dedi.

Esat Ünveren’in bugün yaşadığı sorun ise işgaliye bedeli oldu.

Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras döneminde kendisinden yeniden işgaliye bedeli alınmaya başlandığını belirten Ünveren, bu durumdan rahatsız olduğunu dile getirdi.

Yıllardır tekerlekli sandalyesi üzerinde tezgâhının başında duran Esat Ünveren, yaşadığı bu sorunun da çözüme kavuşmasını bekliyor. Ancak onun hikâyesi, engellerin insanın çalışma ve hayata tutunma isteğinin önüne geçemeyeceğini gösteren örneklerden biri olarak Menteşe pazarında yaşamaya devam ediyor.