Kocaeli'nin sanayi haritasını çıkardılar! Yabancı sermayeli firmaların yüzde 74'ü 3 ilçede

Kocaeli'nin Türkiye'nin en önemli sanayi merkezlerinden birine dönüşümünü inceleyen akademik araştırma, kentin gelişimine ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Dr. Duygu Kanık ve Doç. Dr. Oya Akın'ın çalışmasında, incelenen yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarının yüzde 74'ünün Gebze, Dilovası ve Çayırova'da yoğunlaştığı belirlendi.

Araştırmacılar, İstanbul'daki sanayinin çevre illere yönlendirilmesinin Kocaeli'nin bugünkü sanayi kimliğinde belirleyici rol oynadığını değerlendirdi.

Kocaeli'nin sanayileşme sürecinin tarihsel gelişimi ve İstanbul ile ekonomik ilişkileri akademik bir araştırmaya konu oldu. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan çalışmada, Kocaeli'nin sanayi kentine dönüşümünün yalnızca coğrafi avantajlarla açıklanamayacağı, ülke ve bölge ölçeğindeki planlama kararlarının da bu süreçte etkili olduğu ortaya konuldu.

Araştırmada yabancı sermayeli şirketlerin özellikle Gebze, Dilovası ve Çayırova'da toplandığı belirlenirken, yoğun sanayileşmenin tarım alanları, kıyılar ve kentsel gelişim üzerindeki etkileri de incelendi.

KOCAELİ'NİN SANAYİ KİMLİĞİ AKADEMİK ARAŞTIRMAYA KONU OLDU Dr. Duygu Kanık ve Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Oya Akın tarafından hazırlanan “Dünya Sanayi Coğrafyasında Ülkelerin ve Kentlerin Planlama Aracılığı ile Değişen Kimlik ve Rolleri: Türkiye-Kocaeli Örneği” başlıklı makale, Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi'nin 2025 yılı 9. cilt, 1. sayısında yayımlandı.

Araştırmada, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin ağırlıklı olarak 2015-2016 dönemine ait sanayi verilerinden, yabancı sermayeli şirketlerin yatırım dağılımlarından ve geçmiş dönem kalkınma planlarından yararlanıldı. Bazı temel göstergelerin 2023 yılı verileriyle karşılaştırıldığı çalışmada, Kocaeli'nin sanayi kimliğinin oluşumunda İstanbul ile kurduğu ekonomik ve mekânsal ilişkiler değerlendirildi.

İSTANBUL'DAKİ SANAYİ YATIRIMLARI KOCAELİ'YE YÖNELDİ Araştırmanın temel sonuçlarından biri, İstanbul'un ekonomik yapısındaki değişimin Kocaeli'nin sanayileşmesi üzerinde etkili olması oldu. Çalışmaya göre İstanbul'da hizmet, finans ve yönetim faaliyetlerinin ağırlık kazanmasıyla birlikte sanayi yatırımlarının çevre illere yönelmesi hızlandı.

Özellikle 1960'lı yıllardan itibaren benimsenen sanayinin İstanbul dışına yayılması politikaları, Kocaeli'nin üretim merkezi olarak gelişmesinde önemli rol oynadı. Araştırmacılar, İstanbul'un merkez kent niteliğini güçlendirdiği bu süreçte Kocaeli ve Tekirdağ gibi illerin sanayi üretiminin yoğunlaştığı alanlara dönüştüğünü belirtti.

Çalışmada, Kocaeli'nin gelişimini yönlendiren planlama kararlarının İstanbul ve ülke ölçeğindeki sanayi politikalarıyla ilişkili olduğu, bu durumun kentin sanayi dışındaki potansiyellerinin değerlendirilmesini güçleştirdiği ifade edildi.

YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN YÜZDE 74'Ü ÜÇ İLÇEDE Araştırmada Kocaeli'deki yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarının ilçelere göre dağılımı da incelendi. 2015-2016 dönemine ait veriler üzerinden yapılan değerlendirmeye göre yabancı sermayeli firmaların yüzde 37'si Gebze'de, yüzde 21'i Dilovası'nda ve yüzde 16'sı Çayırova'da bulunuyordu.

Böylece üç ilçenin toplam payı yüzde 74'e ulaştı. Kartepe yüzde 10, İzmit ise yüzde 6'lık payla bu ilçeleri takip etti. Araştırmacılar, Gebze, Dilovası ve Çayırova'daki yoğunlaşmada İstanbul'a yakınlığın, D- 100 kara yolunun sağladığı ulaşım olanaklarının ve organize sanayi bölgelerinin etkili olduğunu değerlendirdi.

TÜRKİYE'DEKİ 1.076 FİRMANIN 228'İ KOCAELİ'DE TOBB Sanayi Veritabanı'ndan yararlanılan araştırmada, incelenen dönem itibarıyla Türkiye'deki 1.076 yabancı sermayeli sanayi firmasının 228'inin Kocaeli'de bulunduğu belirtildi. Bu veriye göre Kocaeli, araştırma kapsamındaki yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarının yaklaşık yüzde 21'ine ev sahipliği yapıyordu.

Çalışmada firmaların sermaye kökenleri de incelendi. Kocaeli'deki yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarının yüzde 77,6'sının Avrupa, yüzde 11,8'inin Uzakdoğu ve yüzde 6,1'inin Amerika kökenli olduğu aktarıldı.

ALMANYA İLK SIRADA YER ALDI Araştırmada yabancı sermayeli sanayi şirketleri ülkelere göre de değerlendirildi. İncelenen şirketlerin yüzde 21'inin Almanya kökenli olduğu belirtildi. Almanya'yı yüzde 9 ile Hollanda, yüzde 8'er payla Fransa ve Güney Kore, yüzde 7 ile İtalya takip etti.

Araştırmacılar, yabancı yatırımcıların Kocaeli'yi tercih etmesinde gelişmiş kara yolu, demir yolu ve deniz yolu bağlantılarının, organize sanayi bölgelerinin ve yatırım maliyetlerinin etkili olduğunu belirtti.

KİMYA VE MAKİNE SANAYİSİ ÖNE ÇIKTI Yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarının faaliyet alanlarına ilişkin bulgular da araştırmada yer aldı. İncelenen firmaların yüzde 32'sinin kimya, yüzde 26'sının makine sanayisinde faaliyet gösterdiği belirlendi.

Maden, metalurji, taş ve toprağa dayalı sanayi ile orman ürünleri alanlarının toplam payı ise yüzde 26 olarak aktarıldı. Araştırmacılar, özellikle kimya ve makine sanayisindeki yatırımların çevresel etkilerinin kent planlamasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

TARIM ARAZİLERİNİN SANAYİ ALANINA DÖNÜŞÜMÜ İNCELENDİ Akademik çalışmada Kocaeli'deki sanayi yatırımlarının doğal alanlar ve tarım arazileri üzerindeki etkileri de ele alındı. İzmit Körfezi ile Sapanca Gölü arasında bulunan İzmit Ovası'nın, özellikle 1980'li yıllarda büyük sanayi yatırımlarının yöneldiği alanlardan biri olduğu belirtildi.

Araştırmaya göre geçmişte tarımsal niteliğe sahip bazı araziler zaman içerisinde sanayi tesislerine ve organize sanayi bölgelerine dönüştü. Geniş arazi olanakları, limanlar ve ulaşım altyapısının sanayi yatırımlarını bölgeye çektiği ifade edilirken, bu gelişmenin doğal ve tarımsal alanlar üzerinde baskı oluşturduğu değerlendirildi.

Kıyı dolguları ve koruma alanları üzerindeki sanayi etkileri de araştırmanın ele aldığı konular arasında yer aldı.

51 BİN 958 ÇALIŞANIN PROFİLİ DEĞERLENDİRİLDİ Araştırmada Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer alan ve Kocaeli'de faaliyet gösteren 66 şirketin kapasite raporları da incelendi. Bu şirketlerin raporlarında toplam 51 bin 958 çalışan bulunduğu belirlendi.

Çalışanların yüzde 65,3'ünün işçi, yüzde 14,2'sinin idari personel, yüzde 6,3'ünün teknisyen, yüzde 5,7'sinin mühendis ve yüzde 5,3'ünün usta olarak sınıflandırıldığı aktarıldı. Araştırmacılar, çalışan dağılımında işçi statüsündeki personelin yüksek paya sahip olmasını Kocaeli'nin üretim ağırlıklı sanayi yapısıyla ilişkilendirdi.

AKADEMİSYENLERDEN PLANLAMA POLİTİKALARINA ELEŞTİRİ Araştırmanın sonuç bölümünde Kocaeli'nin sanayi kentine dönüşümünün ülke ve bölge ölçeğinde alınan kararlarla yakından ilişkili olduğu vurgulandı. Araştırmacılar, yerel mekânsal planların sanayileşmenin hızına ve üst ölçekli politikaların etkisine karşı bazı dönemlerde yetersiz kaldığı değerlendirmesinde bulundu.

Sanayi yatırımlarının kentsel mekânı planlama süreçlerinden daha hızlı dönüştürdüğüne dikkat çekilen çalışmada, bu nedenle bazı planların hedeflerine ulaşamadığı ifade edildi. Kocaeli'nin İstanbul'un sanayi üretimiyle ilişkili bir merkez olarak şekillenmesinin, kentin farklı ekonomik ve mekânsal gelişme olanaklarını geri planda bıraktığı görüşüne yer verildi.

KOCAELİ'NİN GELECEĞİ İÇİN DİKKAT ÇEKEN SONUÇ Dr. Duygu Kanık ve Doç. Dr. Oya Akın'ın araştırması, Kocaeli'nin bugünkü sanayi kimliğinin yalnızca yatırımcıların tercihleriyle değil, İstanbul merkezli sanayi politikaları ve üst ölçekli planlama kararlarıyla da şekillendiğini ortaya koydu.

Çalışmada kentin gelecekteki gelişiminin değerlendirilmesinde sanayi yatırımlarıyla birlikte doğal alanların korunması, tarım arazileri, ulaşım bağlantıları ve sanayi dışındaki ekonomik potansiyellerin de dikkate alınmasının önemi vurgulandı. Araştırma, Kocaeli'nin sanayileşme sürecindeki kazanımların yanı sıra kentleşme ve çevre üzerindeki etkilerinin birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 3.237.260 gerçekleşti.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Profil, Boru, sac satışı yaptığımız firmamıza depo ve sevkiyat elemanı aranıyor. Çalışma saatlerimizHafta içi. 08:30-18:00Cumartesi 08:30-15:00Yol...

İzmit sanayi sitesinde yer alan firmamız için Şoför arıyoruz C sınıf ehliyete sahip 6 teker Isuzu kamyon kullanabilecek. Çalışma saatlerimizHafta içi...

AHŞAP PALET VE KERESTE FABRİKASINDA ÇALIŞACAK 20-45 YAŞ ARASI MARANGOZLAR PALET ÇAKIM USTALARI VE AHŞAP USTALARI ALINACAKTIR. KARTEPE+İZMİT+BAŞİSKELE...

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...