Birecik'teki Roma Dönemi Yerleşimine Koruma Kalkanı

Şanlıurfa'nın Birecik ilçesi sınırlarında yer alan Cibinören Mahallesi'ndeki Roma dönemine ait yerleşim yeri ve mezarlık alanı, bölgedeki kültürel mirasın muhafazası için resmî koruma statüsüne alındı. Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 2016 yılından bu yana gerçekleştirdiği incelemeler neticesinde alanın arkeolojik değerini tescilleyerek koruma altına aldı.

İlk olarak 22 Mart 2016 tarihinde alınan 1959 sayılı kurul kararıyla bölge, I. ve II. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edildi. Bu kararla birlikte alanın bilimsel araştırmalar dışında mevcut haliyle korunması esas kılındı.

Bölgede yeni yapılaşma, tarım alanı açma veya taş, toprak ve kum çıkarma faaliyetleri kesin olarak yasaklandı; sadece mevcut ağaçlardan ürün alınmasına ve belirli şartlar dahilinde mevsimlik tarıma izin verildi. Arkeolojik alanın sınırları, 28 Mayıs 2018 tarihli ve 3420 sayılı kurul kararıyla tekrar gözden geçirildi.

Yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda, 2016 yılında belirlenen sınırların uygun olduğu teyit edilerek tescil kararının devamlılığına hükmedildi. Bu süreç, bölgenin tarihsel dokusunun korunması konusundaki kararlılığı pekiştirdi.

Son olarak 23 Ocak 2023 tarihinde 7791 sayılı kararla, II. Derece Arkeolojik Sit Alanı içerisinde bulunan ve özel mülkiyete ait olan 13 numaralı parsel mercek altına alındı. Yapılan incelemelerde, söz konusu parsel üzerinde yoğun arkeolojik kalıntıların bulunduğu tespit edildi.

Kurul, bu veriler ışığında parselin mevcut durumuyla korunmasına ve daha önceki tescil kararlarının geçerliliğini sürdürmesine karar verdi. Cibinören'deki yerleşimin mimari yapısı, mezar tipleri ve kazı bulguları hakkında henüz detaylı bir envanter çalışması bulunmuyor.

Kurul kayıtlarına göre, bölgenin Roma dönemindeki sosyal ve kültürel yaşamına dair daha kapsamlı bilgilere ulaşılabilmesi için gelecekte yapılacak arkeolojik araştırmalara ihtiyaç duyuluyor. Alınan yasal kararlar, bölgedeki tarihsel kalıntıların tahrip edilmeden gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor.