Çin'den Afrika'nın Tarihine Destek: 17 Ülkeye UNESCO Kapısı Açılıyor

Çin hükümeti, Afrika kıtasındaki ülkelerin tarihî ve doğal miraslarını UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil etmelerine yardımcı olmak amacıyla stratejik bir işbirliği programını hayata geçirdi. Bu kapsamda, Ekim ayında 17 farklı Afrika ülkesinden gelen 20'yi aşkın kültürel miras yetkilisi, Çin'in Fujian eyaletindeki Quanzhou kentinde düzenlenen bir haftalık yoğun eğitim programında ağırlandı.

Pekin yönetimi, bu girişimle Afrika'nın dünya kültür mirası içerisindeki zayıf temsilini güçlendirmeyi ve kıta ile yürüttüğü diplomatik ilişkileri kültürel bir boyuta taşımayı amaçlıyor. UNESCO verilerine göre dünya genelindeki 1273 miras alanından yalnızca 115'inin Afrika'da bulunması, kıtanın potansiyelinin altında kaldığını gösteriyor.

Çin UNESCO Millî Komisyonu Genel Sekreteri Qin Changwei, bazı Afrika ülkelerinin listede hiçbir varlık gösteremediğine dikkat çekerek, bu durumun hem büyük bir eksiklik hem de işbirliği için önemli bir fırsat olduğunu belirtti. Quanzhou'nun 2021 yılında UNESCO listesine giren tarihî liman ve ticaret merkezleri üzerinden aktarılan deneyimler, Afrikalı yetkililere koruma ve yönetim süreçlerinde rehberlik etmek için kullanılıyor.

Finansal destek ayağında ise Mart 2025'te kurulan ve 1 milyon dolarlık başlangıç bütçesine sahip olan Çin Güven Fonu devreye giriyor. Afrika'da Dünya Mirası Kapasite Geliştirme Programı çerçevesinde sağlanan bu kaynak; adaylık dosyalarının hazırlanması, alanların sınırlarının belirlenmesi ve sürdürülebilir koruma planlarının oluşturulması için kullanılıyor.

Özellikle Sudan'ın 1994'ten beri bekleyen Suakin Limanı ve Uganda'nın 1997'de geçici listeye alınan Nyero kaya resimleri gibi projeler, bu teknik ve maddi desteğin odak noktaları arasında yer alıyor. Uzmanlar, Çin'in bu hamlesini hem kültürel koruma hem de jeopolitik bir strateji olarak değerlendiriyor.

Oxford Üniversitesinden Prof. Shadreck Chirikure, bu desteğin Afrika'nın uluslararası konumunu güçlendireceğini ve Çin'in diplomatik müttefik kazanma hedefine hizmet edeceğini vurguluyor. Essex Üniversitesinden William Carruthers ise bu girişimin, Çin'in Afrika'daki ekonomik faaliyetlerine yönelik eleştirileri yumuşatabilecek bir 'yumuşak güç' aracı olduğunu ifade ediyor.

UNESCO Dünya Mirası Merkezi Direktörü Lazare Eloundou Assomo da, eğitimlerin ülkelerin tarihî alanlarını koruma ve turizm potansiyellerini değerlendirme kapasitelerini artıracağını belirtiyor. Ancak uzmanlar, sadece eğitim programlarının yeterli olmayacağı, uzun vadeli finansman ve yerel koruma yasalarının da bu süreci desteklemesi gerektiği konusunda hemfikir.

Sonuç olarak bu program, Afrika'nın kültürel mirasını küresel ölçekte görünür kılmayı hedeflerken, Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile Küresel Medeniyet Girişimi kapsamındaki etkisini pekiştirmeyi amaçlıyor.