AYM’den 15 Temmuz yargılamalarında emsal olacak ‘lehte delil’ kararı

Anayasa Mahkemesi, 12 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılan astsubay Serdar Uzel’in başvurusunda, mahkûmiyet kararının gerekçelendirilmesinde hak ihlali tespit etti.

Serdar Uzel, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Muhabere, Elektronik ve Bilgi Sistemleri Alay Komutanlığında astsubay kıdemli çavuş olarak görev yapıyordu. Uzel hakkında 15 Temmuz ardından Anayasa’yı ihlal suçlamasıyla dava açıldı.

Davaya bakan mahkeme, Uzel’in olayların yaşandığı tarihteki eylemlerini teşebbüse katılma kapsamında değerlendirdi. Mahkeme, Uzel’in Anayasa’yı ihlal suçundan mahkûmiyetine oy çokluğuyla hükmetti.

YARGITAY İLK MAHKÛMİYET KARARINI BOZDU

Uzel hakkındaki dosya daha sonra Yargıtay’a taşındı. Dosyayı inceleyen Yargıtay, Uzel’in eyleminin sözde darbeye katılmak kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna vardı.

Yargıtay, eylemin yardım etmek kapsamında ele alınması gerektiğini belirterek mahkûmiyet kararını bozdu. Yerel mahkeme, bozma kararının ardından Uzel’i yeniden yargıladı.

Mahkeme, bu kez Uzel’e yardım suçundan 12 yıl 6 ay hapis cezası verdi.

TANIK İFADESİNDEKİ AYRINTIYI AYM’YE TAŞIDI

Mahkûmiyet kararının ardından Anayasa Mahkemesi’ne başvuran Uzel, yargılama sırasında lehine olan delillerin değerlendirilmediğini savundu.

Uzel, tanıkların kendisi aleyhindeki anlatımlarının mahkûmiyet kararında kullanıldığını belirtti. Aynı tanıkların masumiyetini desteklediğini savunduğu beyanlarının ise dikkate alınmadığını ileri sürdü.

Uzel’in başvurusunda özellikle S.A. isimli tanığın beyanları öne çıktı. Uzel, bu tanığın lehine olduğunu savunduğu ifadelerinin neden değerlendirme dışında bırakıldığının mahkeme kararında açıklanmadığını belirtti.

AYM KRİTİK EKSİKLİĞİ TESPİT ETTİ

Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, Uzel’in savunmalarından bazılarının davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikte olduğuna dikkat çekti.

AYM, Uzel’in üzerine atılı suçu işlemediği yönündeki savunmasını destekleyebilecek hususların gerekçeli kararda ayrı ve açık biçimde ele alınmadığını belirledi.

Yüksek Mahkeme, Uzel’in bu yöndeki iddialarına mahkeme tarafından cevap verilmediği sonucuna ulaştı. AYM, bu nedenle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

İHLAL KARARI BERAAT ANLAMINA GELMİYOR

AYM, Uzel’in yardım suçunu işleyip işlemediği konusunda bir karar vermedi. Yüksek Mahkemenin tespiti, mahkûmiyet kararının gerekçelendirilme biçimiyle sınırlı kaldı.

Bu nedenle ihlal kararı, Uzel’in beraat ettiği veya suçsuz bulunduğu anlamına gelmiyor. AYM, davanın sonucunu etkileyebilecek savunmaların mahkeme tarafından yeterli biçimde tartışılmamasını hak ihlali olarak değerlendirdi.

İKİ ŞİKÂYETİ İSE KABUL EDİLMEDİ

Uzel, kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadan ve savunması alınmadan mesleğinden çıkarıldığını belirterek masumiyet karinesinin de ihlal edildiğini ileri sürdü.

AYM, Uzel’in bu iddiasını başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez buldu.

Uzel ayrıca masumiyetini göstereceğini savunduğu delillerin mahkeme tarafından toplanmadığını ileri sürdü. AYM, hangi delillerin toplanmadığının somutlaştırılmadığını belirterek bu şikâyeti de açıkça dayanaktan yoksun buldu.