Fransa’dan Türkiye’ye Yazılı Nota: Doğu Akdeniz’de Fiili Tescil

Ankara’nın muvafakatiyle yayımlanan NAVTEX, deniz yetki alanlarındaki projelerin hukuki ve ticari risklerini doğrudan etkiliyor.

Doğu Akdeniz’de kâğıt üzerinde çizilen haritalar, sahanın sert gerçekliğiyle bir kez daha yüzleşiyor. Girit ile Güney Kıbrıs arasına döşenmesi planlanan elektrik kablosu projesinde Fransa’nın Türkiye’ye yazılı nota göndermesi, diplomatik bir nezaketin ötesinde, deniz yetki alanlarındaki fiili durumun zımnen tescili anlamına geliyor.

Ankara, bu notanın ardından yayımladığı NAVTEX bildirisinde açıkça “muvafakat alındı” ibaresini kullanarak, bölgedeki kıta sahanlığı iddiasını hukuki bir kayda dönüştürdü.

Atina yönetiminin “yetki bizde” yönündeki ısrarlı açıklamalarına rağmen, projeyi yürüten Fransız tarafının Ankara ile koordinasyon kurmadan gemisini limandan çıkarmaması, ekonomik rasyonalitenin bir sonucudur. AB’nin 650 milyon Euro tutarındaki fonu, Nexans kontratları ve Meridiam hisseleri, belirsiz bir hukuki zeminde feda edilemeyecek kadar büyük meblağları temsil ediyor.

2019’da Libya ile imzalanan anlaşmayla belirlenen hat, bugün bu ticari hesapların en önemli güvenlik bariyeri haline gelmiş durumda.

Projenin İsrail ayağı da bu yeni tablodan doğrudan etkileniyor. Bölgesel enerji hesaplarını Türkiye’yi dışarıda bırakarak kurmaya çalışan aktörler, 2024’te Kaşot açıklarında yaşanan gerilimin ardından stratejilerini revize etmek zorunda kaldı.

Deniz yetki alanlarında duran ve kayıt tutan bir gücün varlığı, sadece itirazla sınırlı kalmayıp projenin ilerleyişini doğrudan denetliyor.

Bundan sonraki süreçte, denizdeki bu fiili durumun iç hukukta da netleşmesi bekleniyor. Yıl sonuna kadar Meclis’e sunulması öngörülen Mavi Vatan Kanunu, gemilerin, kablo döşeme faaliyetlerinin ve sondaj çalışmalarının hangi kriterlere göre durdurulacağını yazılı hale getirecektir.

Bu adım, Atina ve Tel Aviv’in iddia ettiği “yasal boşluk” argümanlarını tamamen devre dışı bırakmayı hedefliyor. Gelinen aşamada görülen odur ki; Doğu Akdeniz’de kablo çekmek isteyen taraflar için seçenekler daralıyor:

Sonuç olarak, Fransa’nın nota ile attığı adım, sadece bir projenin teknik aşaması değil; Mavi Vatan stratejisinin sahadaki karşılığının bir göstergesidir.