Sırbistan'da "lidersiz" öğrenci hareketi hükümet kurabilecek mi?

Sırbistan'daki genel seçimlerde öğrenci hareketi, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic liderliğindeki sağcı hükümeti mağlup etti. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), 25 Ekim'de yapılan erken genel seçimin resmi olmayan sonuçlarını açıkladı.

Öğrenci Listesi yüzde 52,7'yle seçimi ilk sırada tamamlarken, 250 sandalyeli Meclis'te 140 sandalye kazandı. Sağcı Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki "Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan" Listesi ise yüzde 39,1 oyla ikinci sırada yer aldı.

Vucic'in önderliğindeki blok Meclis'te 104 sandalye aldı. Meclis'e 4 azınlık partisi de girdi. "Rasim Ljajic-İnsani SDP/CDP" Listesi bir, Voyvodina Macarlar Birliği iki, Sancak Demokratik Eylem Partisi'nin (SDA) "Sancak'ın Bekçileri" Listesi bir, Arnavut Koalisyonu ise iki sandalye kazandı.

Öğrenci Listesi bloku, yaklaşık iki yıldır Sırbistan'ı sarsan protestoların siyasi ivme kazanmasıyla oluştu. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Ülkedeki protestolar 1 Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlamıştı. 6 yaşında bir çocuğun da yaşamını yitirdiği olay, istasyonun yenileme çalışmalarında ihmal ve yolsuzluk iddialarını gündeme taşımış, öğrenciler de yolları kapatarak eylem düzenlemişti.

Gösteriler daha sonra hükümet karşıtı bir harekete dönüşmüştü. ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın Belgrad'daki otel projesi de eylemcilerin büyük tepkisini çekmişti. Cumhurbaşkanlığı görevinden geçen ay istifa ederek başbakan adayı olan Vucic, öğrenci hareketi karşısında yenilgiyi kabul ederek, "Bu seçimleri kaybettiğimiz açık, Öğrenci Listesi kazandı" dedi.

Öğrenci Listesi'nin zaferi, ülkenin başkenti Belgrad başta olmak üzere birçok şehirde kutlanırken, hiyerarşik olmayan yapısı ve siyasi deneyim eksikliği nedeniyle hareketin hükümet kurma sürecini nasıl yürüteceği merak ediliyor. 250 kişilik aday listesinde akademisyenler, sanatçılar, sporcular, avukatlar ve çiftçiler bulunan hareket, henüz başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı için adaylarını açıklamadı.

Reuters'ın analizinde, yolsuzlukla mücadele ve eğitim sisteminin iyileştirilmesi gibi önceliklere sahip hareketin, güvenlik kurumları ve bakanlıklardaki Vucic'e yakın isimleri tasfiye edebileceği yazılıyor. Hareketin nasıl bir dış politika izleyeceği de belirsiz.

Yeni kurulacak hükümetin, ülkeye önemli yatırımlar yapan Çin, Sırbistan'ın müttefiki ve başlıca doğalgaz tedarikçisi Rusya ve ticaret ortağı Avrupa Birliği (AB) arasında dengeli bir ilişki yürütmesi gerekecek. Avrupa medyasındaki analizlerde Sırbistan'daki değişimle Peter Magyar liderliğindeki muhalefetin, nisandaki seçimlerde 16 yıllık Viktor Orban iktidarına son vermesi arasında paralellik de kuruluyor.

Ancak Magyar'ın öncülüğündeki Tisza partisi geleneksel bir siyasi örgütlenmeye sahipken Öğrenci Listesi daha farklı bir örnek teşkil ediyor. Magyar, seçimin ardından öğrenci hareketini kutlayarak yeni hükümete destek vermeye hazır olduklarını söyledi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen de Öğrenci Listesi'ni kutlayarak, Sırbistan'ın AB'ye üyelik sürecini desteklediklerini yineledi. Kremlin, Sırbistan'daki seçim sonuçlarına ilişkin resmi açıklama yayımlamadı. Ancak Rus gazetesi Vedomosti'ye konuşan Balkanlar uzmanı Oleg Bondarenko, "Elbette, Belgrad'ın yakın zamanda Rusya'ya karşı yaptırımlar uygulayacağını beklememeliyiz.

Ancak başbakan ve cumhurbaşkanlığı görevlerini kimin üstleneceğine bağlı olarak durum büyük ölçüde değişecektir" dedi. Rus devletine ait medya kuruluşu RT'nin analizinde de "AB'nin bir kez daha'Rusya yanlısı güçlerin' yenilgisini en iyi şekilde değerlendirmeye çalışacağı" yorumu paylaşıldı.

Independent Türkçe, Reuters, Guardian, CNN, Vedemosti, RT Derleyen: Yasin Sofuoğlu çeviri balkanlar sırbistan AVRUPA BİRLİĞİ Rusya Öğrencilere AB ve Macaristan'dan destek gelirken, Rusya ve Çin'e yönelik politikaların nasıl şekilleneceği merak ediliyor Salı, Ekim 27, 2026 - 15:00 Main image: Protesto hareketi içindeki oylamada Öğrenci Listesi'nin başına kardiyolog Ilija Srdanovic getirilmişti ancak kendisinin hiyerarşik yapıdakine benzer bir politika belirleme yetkisi yok (AFP)