Bursa'da 21 su kaynağının kiralanması tartışma yarattı; kolektiften iptal çağrısı

Bursa'da Kestel, İnegöl, Osmangazi ve Mustafakemalpaşa ilçelerinde yer alan 21 su kaynağının kiralanmasına yönelik duyurular, Bursa Su Kolektifi'nin tepki ve iptal çağrısıyla gündem oldu. Kolektif, 25-26 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilmesi planlanan işlemler öncesinde yaptığı açıklamada, yıllık yaklaşık 979 bin metreküplük suyun ticari kullanıma açılmasının Bursa'nın gelecekteki su güvenliğini tehdit edebileceğini savunarak sürecin durdurulmasını talep etti.

Kapsam ve sayılar

Bursa Su Kolektifi'nin açıklamasına göre, YİKOB tarafından 9 Kasım 2026 tarihinde duyurulan kaynak suyu kiralama süreci Bursa'nın dört ilçesindeki toplam 21 kaynağı kapsıyor. Kolektif, bu kaynaklardan yıllık yaklaşık 979 bin metreküp suyun ticari kullanıma konu edilmesinin planlandığını belirtti.

Basın açıklamasında kiralamaya konu olan yıllık su miktarının ilçelere dağılımı İnegöl'de 350 bin metreküp, Kestel'de 315 bin metreküp, Osmangazi'de 220 bin metreküp ve Mustafakemalpaşa'da 94 bin metreküp olarak ifade edildi.

Kolektifin ekonomik hesaplamaları

Bursa Su Kolektifi, kaynak suyu kiralama duyurularında yer alan tahmini bedellere ilişkin hesaplamalarını da kamuoyuyla paylaştı. Açıklamada, söz konusu kaynakların kiralanması için belirlenen tahmini bedellerin toplamının 337 milyon 860 bin TL olduğu ileri sürüldü.

Kolektif, bu rakam üzerinden suyun ticari kullanımından elde edilecek gelir ile doğal kaynakların korunması arasındaki kamu yararı dengesinin değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Tarımsal ve ekosistem kaygıları

Kolektif açıklamasında, kaynakların önemli bölümünün Uludağ çevresindeki yüksek rakımlı bölgelerde bulunduğunu belirterek bu suların doğal döngü içerisinde korunması gerektiğini vurguladı. Yaptıkları uyarılarda, ticari kullanımın dereler, yer altı suları ve tarımsal sulama üzerindeki olası etkilerine dikkat çekildi.

Ayrıca suyun taşınması için yapılabilecek boru hattı çalışmalarının ormanlık alanlar üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Su tarifeleri karşılaştırması ve iddialar

Bursa Su Kolektifi'nin basın açıklamasında öne çıkan iddialardan biri, kaynak suyu bedellerine ilişkin yaptığı karşılaştırmaydı. Kolektif, kendi hesaplamalarına dayanarak BUSKİ'nin birinci kademe su tarifesinde metreküp fiyatının yaklaşık 42 TL olduğunu, kaynak suyu kiralamalarında ise metreküp başına yaklaşık 34 kuruşluk bir bedel ortaya çıktığını öne sürdü ve “HALKA 42 LİRA, ŞİRKETLERE 34 KURUŞ” iddiasını paylaştı.

Kolektif ayrıca, kiralama süreleri dikkate alındığında bu tutarın metreküp başına 5 ila 7 kuruşa karşılık geldiğini iddia etti. Haberde, bu rakamların kolektifin yaptığı hesaplamalara dayandığı ve şebeke suyu tarifesi ile kaynak suyu kiralama bedellerinin farklı maliyet ve hizmet kalemlerini içerdiği için doğrudan eşdeğer sayılamayacağına da yer verildi.

ÇED ve yönetim yetkisi tartışmaları

Kolektif, kaynak suyu projelerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerine ilişkin eleştirilerini de duyurdu. Açıklamada, Mart 2026'da Uludağ Su şirketiyle ilgili yıllık 1,5 milyon metreküplük su kullanımını kapsadığı belirtilen bir proje için ÇED onayı verildiği ve bu karara karşı dava açıldığı ifade edildi.

Kolektif, yıllık 300 bin metreküpün altındaki projelerde ÇED sürecinin işletilmediğini öne sürerek daha küçük ölçekli kaynak suyu projelerinin de çevresel etkilerinin değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Bunun yanı sıra kolektif, kaynak suyu kiralama işlemlerinin hangi kurum tarafından yürütüldüğüne ilişkin soru işaretleri de gündeme taşıdı. Açıklamada, daha önce Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirildiği belirtilen kaynak suyu kiralama işlemlerinin YİKOB tarafından yürütülmesine ilişkin sorular yöneltildi.

Kolektif, kaynak suyu şirketlerinin kullanım miktarlarına ilişkin denetimler yapıldığı yönünde duyumlar aldığını belirterek Bursa Büyükşehir Belediyesi ile YİKOB arasında yetki konusunda hukuki bir uyuşmazlık bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasını istedi. Basın açıklamasında, Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin bu konuda dava açtığı yönündeki duyumların doğruluğu da sorgulandı; ancak kolektifin dile getirdiği bu iddialara ilişkin resmî bir doğrulama açıklamada yer almadı.

Kolektifin çağrısı ve son durum

Bursa Su Kolektifi, açıklamasının sonunda 25 ve 26 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirilmesi planlanan kaynak suyu kiralama işlemlerinin iptal edilmesini talep etti. Kolektif, Bursa'nın su kaynaklarının ticari faaliyetlerden önce halkın su ihtiyacı, tarımsal üretim ve doğal yaşam açısından değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Ayrıca kolektif, geçmiş yıllarda yaşanan kuraklık ve su kesintileri örneklerine atıf yaparak iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskısının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Kolektif, ambalajlı su üretiminin plastik atık ve taşımacılık kaynaklı çevresel etkilerine işaret ederek belediyelerin içme suyu altyapısının güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada ambalajlı suların sağlık etkilerine ilişkin bazı iddiaların ise ayrıca bilimsel değerlendirme gerektirdiği not edildi.

Böylece Bursa'daki 21 kaynak suyunun kiralanmasına ilişkin süreç, planlanan 25-26 Kasım 2026 tarihleri öncesinde çevresel etkiler ve su kaynaklarının yönetimi açısından tartışma konusu oldu.