COP31 panelinde enerji dönüşümü için şebeke ve finansman modelleri konuşuldu

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, enerji, finans ve altyapı sektörlerinden uluslararası temsilciler Limak Holding’in ev sahipliğinde bir araya geldi. Mavi Bölge’deki Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirilen “Sürdürülebilir Enerji Denklemi: Arz Güvenliği, Satın Alınabilirlik ve Hızlı Karbonsuzlaşma” başlıklı panelde; enerji dönüşümünün gerektirdiği altyapı yatırımları, yeni finansman yöntemleri ve sanayide emisyon azaltımına yönelik teknolojiler ele alındı.

COP31’in enerji ve ulaşım tematik gününde yapılan oturumu Atlantic Council Kıdemli Uzmanı Matthew Bryza yönetti. Panele eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L.

Edwards ile Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir katıldı. Farklı sektörlerden deneyimlerin paylaşıldığı oturumda, dönüşüm yatırımlarının hızlanması için kamu ve özel sektörün üstlenebileceği roller de değerlendirildi.

FİNANSMANDA YENİ YAKLAŞIMLAREbru Özdemir, teknoloji yatırımlarının hızlandırılmasıyla birlikte finansman modellerinin de yenilenmesi gerektiğini söyledi. Mevcut hidroelektrik santrallerine güneş enerjisi kapasitesi eklenmesini, şebeke bağlantılarından daha verimli yararlanma imkânı sunabilecek bir örnek olarak gösterdi.

Özdemir, özellikle büyük ölçekli enerji depolama yatırımlarının finansmanına dikkat çekti. Özdemir, şunları söyledi: "Enerji dönüşümünü hızlandırırken sanayinin rekabet gücünü ve enerji arz güvenliğini korumak zorundayız.

Çimento gibi enerji yoğun sektörlerde emisyonları azaltmak yüksek maliyetli ve teknolojik açıdan zorlu bir süreç. Bu nedenle kamu-özel sektör iş birliklerini ‘PPP 2.0’ olarak tanımladığım yeni bir yaklaşımla ele almalıyız.

Akıllı şebeke ve depolama yatırımlarında risklerin dengeli paylaşılması, yatırımcılar için öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması gerekiyor. Önümüzdeki 12 ay içinde atılabilecek somut adımlardan biri de gelişmekte olan ülkelerde büyük ölçekli batarya depolama projeleri için standartlaştırılmış, hızlı uygulanabilir bir finansman sözleşmesi geliştirilmesi olabilir."Ana Palacio, Avrupa Birliği’nin enerji dönüşümü deneyimlerinden söz ederek iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücü arasında denge kurmanın önemini vurguladı.

Palacio, "Avrupa’da iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücünü birlikte sağlamanın düşündüğümüzden daha zor olduğunu gördük. Tam anlamıyla enerji bağımsızlığı gerçekçi bir hedef değil. Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltırken farklı teknolojilere ve tedarik zincirlerine yeni bağımlılıklar geliştirebiliyoruz.

Bu nedenle asıl önceliğimiz enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve kırılganlıklarımızı azaltmak olmalı. Elektrifikasyonu yaygınlaştırırken ekonominin bütün ihtiyaçlarının yalnızca elektrikle karşılanamayacağını da kabul etmeliyiz.

Enerji dönüşümünde farklı teknolojileri birlikte değerlendiren, gerçekçi ve pragmatik politikalara ihtiyacımız var." dedi. TALEP VE ALTYAPI PLANLAMASIBank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli, yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle enerji ihtiyacının arttığını belirtti.

Talebin tek bir kaynakla karşılanamayacağını söyleyen Zapparoli, ülkelerin koşullarına uygun ve çeşitlendirilmiş politikalar geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Enerji dönüşümünün finansmanının yalnızca bankalar üzerinden düşünülmemesi gerektiğini kaydeden Zapparoli, ABD’de büyük ölçekli yatırımlarda sermaye piyasaları ve özel sermayenin önemli rol oynadığını, gelişmekte olan ülkelerde ise kamu-özel sektör iş birliklerine daha fazla ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Zapparoli, risk paylaşımının finansmanda temel meselelerden biri olduğuna işaret ederek, özel sektör yatırımcılarından bütün riskleri tek başlarına üstlenmelerinin beklenemeyeceğini belirtti. Enerji yatırımlarını hızlandıracak modellerin bu koşulları gözeterek geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards da yapay zekâ ve veri merkezlerinin elektrik talebini hızla artırdığını, enerji altyapısının hem kısa hem uzun vadeli ihtiyaçlara göre planlanması gerektiğini söyledi. Büyük ölçekli altyapı yatırımlarının tamamlanmasının uzun yıllar alabildiğini belirten Edwards, nükleer enerji projelerinin geliştirilmesinin yaklaşık 10 yıl sürebileceğini ifade etti.

Bu yatırımların tamamlandığında onlarca yıl istikrarlı ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayabileceğini kaydeden Edwards, planlamada artan talep ve uzun vadeli enerji güvenliğinin dikkate alınmasını istedi. ORTAK ALTYAPI SEÇENEKLERİPanelde gelişmekte olan ülkelerde akıllı şebeke, enerji depolama ve sanayinin elektrifikasyonu için yatırımları kolaylaştırabilecek finansman modelleri değerlendirildi.

Kamu ile özel sektör arasında yatırım risklerinin paylaşılması, öngörülebilir gelir modelleri oluşturulması ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının üstlenebileceği roller gündeme geldi. Yatırım maliyetlerini azaltmaya yönelik seçenekler arasında sanayi bölgelerinde ortak batarya depolama sistemleri kurulması, atık ısıdan yararlanılması ve mevcut elektrik şebekesi bağlantılarının daha verimli kullanılması yer aldı.

Katılımcılar ayrıca yeni enerji teknolojilerinin kurulumu ve işletilmesi için nitelikli iş gücü yetiştirilmesi, teknik becerilerin geliştirilmesi ve gençlerin bu alanlara yönlendirilmesinin önemini vurguladı.