AYM'den teğmenlerin bireysel başvurusuna'kabul edilemezlik' kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), 30 Ağustos 2024'teki Kara Harp Okulu mezuniyet töreninin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri'nden (TSK) ihraç edilen 5 teğmenin bireysel başvurusunu kabul edilemez buldu.

Teğmenler Batuhan Gazi Kılıç, Deniz Demirtaş, Ebru Eroğlu, Serhat Gündar ve Talip İzzet Akarsu, haklarında verilen ihraç kararının ardından adil yargılanma haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle AYM'ye başvurmuştu.

AYM İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonu, 6 Kasım 2026 tarihinde yaptığı incelemede başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartlarını değerlendirmeden, konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verdi.

30 Ağustos 2024'te Kara Harp Okulu'nun mezuniyet töreninde bir grup teğmen, resmî törenin ardından kılıçlarını çatarak Subay Andı'nı okumuş ve "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" sloganını atmıştı.

Görüntülerin kamuoyuna yansımasının ardından Milli Savunma Bakanlığı tarafından idari ve disiplin soruşturması başlatılmıştı.

Soruşturma sonucunda 5 teğmen ile 3 komutan hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ayırma cezası uygulanmıştı. Karara karşı teğmenler yargı yoluna başvurmuştu.

Anayasa Mahkemesi'nin kararında, 6216 sayılı Kanun'un 45'inci maddesindeki bireysel başvuru şartlarına dikkat çekildi.

Buna göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için ihlal edildiği ileri sürülen hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde güvence altına alınmış olması gerekiyor.

Kararda, AİHS'in 6'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklar ile suç isnadının karara bağlandığı süreçlerde uygulanabildiği belirtildi.

AYM, teğmenlerin başvurusundaki ihlal iddialarının AİHS'in 6'ncı maddesinin kapsamına girmediği sonucuna vardı.

Kararda, "Başvuruya konu ihlal iddialarının Sözleşme'nin 6. maddesi kapsamına girmediği, dolayısıyla Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanında olmadığı anlaşılmaktadır" ifadeleri kullanıldı.

AYM Komisyonu, başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşullarını incelemeden konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna hükmetti.

Kararın kesin olduğu belirtilirken yargılama giderlerinin de başvurucular üzerinde bırakılmasına karar verildi.

AYM'nin bu kararı, teğmenlerin ihraç işlemlerinin esas bakımından hukuka uygun bulunduğu yönünde bir değerlendirme içermiyor. Mahkeme, bireysel başvuruda ileri sürülen şikâyetleri kendi yetki alanı kapsamında incelemedi.