Küresel şeker piyasasında arz darboğazı
- Küresel tarım ürünlerinde fiyatlar gerilerken şeker; enerji maliyetleri, olumsuz hava koşulları ve jeopolitik risklerin beslediği arz endişeleriyle pozitif ayrışıyor
- Yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 25 değer kazanan ham şeker, ekimde son iki yılın en yüksek seviyelerini test etti
Küresel emtia piyasalarında tarım ürünleri genelinde gevşeme eğilimi gözlenirken, şeker fiyatları enerji maliyetleri, olumsuz hava koşulları ve jeopolitik risklerin tetiklediği arz endişeleriyle yukarı yönlü hareketini sürdürüyor. Yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 25 değer kazanan ham şeker, ekim ayında yükselişini üçüncü aya taşıyarak son iki yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.
Uluslararası piyasalarda şekerin libre fiyatı ekim ayında 0.2129 dolara çıkarak Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Ton başına fiyatı ise ekim ortasında 450 dolar eşiğini aştı. Yılın ilk yarısında sert dalgalanmalar kaydeden şeker piyasasında, yılın ikinci yarısıyla birlikte yükseliş trendi kalıcı hale geldi.
Ağustosta yüzde 21.5, eylülde yüzde 4.4 ve ekimde yüzde 4 değer kazanan emtia, rallisini aralıksız üç aya taşıdı. s&P GsCI Tarım endeksi eylül başından bu yana yüzde 16 değer kaybederken, şekerin pozitif ayrışarak yüzde 1 yükselmesi dikkat çekti. ENERJİ MALİYETLERİ VE ETANOL Fiyatlardaki tırmanışın en kritik dinamiklerinden birini enerji piyasalarındaki gelişmeler oluşturuyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer ergezen, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin dünyanın en büyük üreticisi Brezilya’da üreticileri şeker yerine etanol üretimine yönelttiğini belirtti. ergezen, etanol üretiminin daha kârlı hale gelmesiyle birlikte şeker üretiminin gerilediğini ve bunun fiyatları yukarı taşıyan ana faktörlerden biri olduğunu vurguladı. Brezilya’nın yakıtlardaki zorunlu etanol harmanlama oranını yüzde 30’dan yüzde 32’ye çıkarması da bu yönelimi hızlandırdı. ülkenin Merkez-Güney bölgesinde kamışın şekere ayrılan payı yüzde 53 seviyelerinden yüzde 47’nin altına geriledi. ekim ayı ortası verilerine göre, Brezilya’da etanol üretimi yıllık bazda yüzde 4.3 artarken şeker üretimi yüzde 14.6 düşüş kaydetti.
Ayrıca jeopolitik krizler ve savaş ortamının getirdiği yüksek navlun ve sigorta maliyetleri, küresel ihracatın merkezinde yer alan Brezilya menşeli ürünlerin maliyetini doğrudan yukarı çekti. EL NİNO VE İKLİM ŞOKLARI REKOLTEYİ VURDU Küresel arz tarafındaki daralma yalnızca enerji tercihleriyle sınırlı kalmadı; sertleşen hava olayları rekolte beklentilerini aşağı çekti. el Nino hava olayının etkisiyle Brezilya’da eylül ve ekim başında görülen aşırı yağışlar hasat sürecini aksatırken kamıştaki şeker oranını düşürdü; mart-eylül döneminde kırılan kamış miktarı yüzde 2.9 azalarak 510 milyon tona indi.
Dünyanın ikinci büyük üreticisi Hindistan’da ise güneybatı muson yağışlarının ülke genelinde yüzde 12.6 açık vermesi verimi baskıladı. İklim baskısı diğer üreticilere de yansıdı; Dünyanın ikinci büyük ihracatçısı Tayland’da üretimin yüzde 17 düşüşle 10 milyon tonun altına inmesi öngörülürken, rekor yaz sıcaklıklarına maruz kalan Avrupa Birliği’nde şeker üretiminin yüzde 20 azalışla 13.5 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.
2026-27 PAZARLAMA YILINDA AÇIK BEKLENTİSİ Arz sıkılaşması karşısında üretici ülkelerin korumacı adımları piyasadaki kırılganlığı artırıyor. Hindistan’ın iç tüketim dengesini korumak adına mayıs ayında ihracata yasak getirmesi, dünya piyasalarının Brezilya’ya olan bağımlılığını yüzde 55 seviyesine taşıdı.
Kredi sigortası kuruluşu Coface ve Uluslararası Şeker Örgütü (ISO) verilerine göre, bir önceki sezon 1.1 milyon ton fazla veren küresel şeker piyasasının, 2026-27 pazarlama yılında 0.2 milyon ton açık vermesi bekleniyor. Analistler, üretimdeki yapısal düşüşler ve kısıtlamalar sürdükçe fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının önümüzdeki dönemde de korunacağına işaret ediyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Ekonomi · Bölge: İstanbul
Yayın: 20 Kasım 2026 06:32 · Kaynak: istanbulticaretgazetesi.com